ބައި 1 : މާޒީއަށް އެނބުރި ދިއުން

މާލޭގެ ހަލަބޮލިކަމާއި، ސައިކަލުތަކުގެ އަޑުގަދަ މާހައުލާ ދުރަށް ޖެހިލައި، އައިލާ އާއި ނޫރު މިސްރާބުޖެހީ އެމީހުންގެ ކުޑައިރުގެ ރީތި ހަނދާންތައް ވަޅުލެވިފައިވާ އެމީހުންގެ އުފަން ރަށަށެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ދަތުރެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެތައް އަހަރެއްގެ ހިތްދަތިކަމަށްފަހު، ހިތަށް ލިބިގެންދާ ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ. ހެނދުނުގެ ތާޒާ ވައިރޯޅިތައް އެމީހުންގެ މޫނުގައި ބީހެމުން ދިޔައިރު، އައިލާގެ ހިތް އޮތީ ބާރަށް ތެޅިތެޅިއެވެ. ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކާއެކު އޭނާގެ ހަނދާނުގެ ފޮތުން އައު ސަފުހާއެއް އުކެމުންދާ ފަދަ އިޙުސާސެއް ކުރެވެއެވެ.

އެންމެ ފުރަތަމަ އެމީހުން ވަދެގެން ދިޔައީ އެމީހުން އުޅުނު ގޯޅިގަނޑަށެވެ. އެ ގޯޅީގެ ދެފަރާތުގައި ހުރި ގާތަކާއި، ބާވެފައިވާ ފާރުތަކުގެ ކުލަވަރު ފެނުމާއެކު ނޫރުގެ ދެލޯ ފެންކަޅިވިއެވެ. “އައިލާ، ބަލާބަލަ!” ނޫރު މަޑުމަޑުން އަތްދިއްކޮށްލީ މަގުގެ ކަނެއްގައި ހުރި ބޮޑު ހިލަގަނޑަކަށެވެ. “މިއީ އަހަރެމެން ކުޑައިރު އިށީނދެގެން ތިބެ، ބުދު ކުޅެން އުޅުނު ހިލަގަނޑު. އޭރު އަހަރެމެން ހީކުރީ މިއީ ބޮޑު ގަނޑުވަރެއް ކަމަށް.” ދެމީހުން އެ ހިލަގަނޑު ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ. އެތައް އަހަރެއްގެ ފަހުން އެ ހިލަގަނޑުގައި އަތްލުމާއެކު، މާޒީގެ އެ ހިތްގައިމު ވަގުތުތައް އަތުން ހިފޭހާ ގާތަށް އައި ފަދައެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ ހުނުމާއި، ސިއްރުތަކާއި، އަދި ވަކިވުމުގެ ކުރިން އެކުގައި ހޭދަކުރި މައުސޫމް ވަގުތުތަކުގެ ހަމަހިމޭން ހެކިވެރިއެކެވެ.

ދެން އެމީހުންގެ މިސްރާބު ހުރީ އެ ރަށުގައި މެދުގައި ހުރި ބޮޑު ނިކަގަހާ ދިމާލަށެވެ. އެ ގަހުގެ ބޮޑެތި މޫތަކާއި، އޮފިތަކުން މުޅި ސަރަހައްދަށް ވެރިކޮށްފައިވާ ހިޔަލަކީ އައިލާ އާއި ނޫރުގެ އެތައް ހާސް ސިއްރުތަކެއް ފޮރުވިފައިވާ ތަނެވެ. “މި ގަހުގެ ދަށުގައި ތިބެގެން އަހަރެމެން ދެއްކި ހުވަފެނީ ވާހަކަތައް އަދިވެސް އަހަރެންގެ ކަންފަތުގައި ގުގުމާލާ ކަހަލަ.” އައިލާ ބުންޏެވެ. އޭނާ ގަހުގެ ދުވަސްވެފައިވާ އަޅޯގަނޑުގައި އަތްކާތާލިއިރު، އެމީހުން ވަކިވި ދުވަހު އެ ގަހުގެ ދަށުގައި ތިބެގެން އޮހޮރުވި ކަރުނައިގެ ހަނދާންތައް އާވިއެވެ. “އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެމެންގެ އެ ގުޅުން މި ގަސް ފަދައިން މުސްކުޅިވެ، ނެތިގެން ދިޔައީ ކަމަށް. ނަމަވެސް މިއަދު އަހަންނަށް އެނގިއްޖެ، ހަޤީޤީ އެކުވެރިކަމަކީ މި ގަހުގެ މޫތައް ފަދައިން ބިމުގެ އަޑިއަށް ފޭދި، ވަރުގަދަވެފައިވާ އެއްޗެއްކަން.”

މި ޒިޔާރަތުގެ އެންމެ އަސަރުގަދަ މަންޒަރަކީ އަތިރިމަތީގެ ހުދު ދޮންވެލިގަނޑުގައި ދެމީހުން އިށީނދެގެން ތިބި ވަގުތެވެ. އިރުއޮއްސެމުން ދިޔައިރު، އުޑުމަތީގައި ކުރެހިފައިވާ ރަންކުލައާއި، ދަނބުކުލައިގެ ދަޅަތައް މޫދުގެ ލޮނުގަނޑަށް އެޅި، މުޅި މާހައުލަށް ގެނެސްދީފައިވަނީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ހިތްގައިމުކަމެކެވެ. “ނޫރު، އަހަރެން މިއަދު ނޫރުއަށް މުޅިން މާފުކޮށްފިން.” އައިލާ ވަރަށް އަސަރާއެކު ބުންޏެވެ. “އަދި އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފުސަށްވެސް މާފުކޮށްފިން. މިވީ އަހަރުތަކުގައި އަހަރެންގެ ހިތުގައި އޮތް ހުރިހާ ޝަކުވާއަކާއި، ހިތްހަމަނުޖެހުމެއް މިއަދު މި ކަނޑުގެ ރާޅުތަކާއެކު ދޫކޮށްލައިފިން.” ނޫރު އައިލާގެ ކޮނޑުގައި ބޯއަޅާލިއެވެ. ދެމީހުންގެ ލޮލުންވެސް ހިމޭން ކަރުނަ ފައިބަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ހިތާމައިގެ ކަރުނައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެތައް އަހަރެއްގެ ނުތަނަވަސްކަމަށްފަހު ހިތަށް ލިބުނު ފުން ތަސައްލީގެ ކަރުނައެވެ. މިއަދު އެމީހުން މިވަނީ މާޒީގެ ބަރުދަނުން މުޅިން މިނިވަންވެފައެވެ.

—

ބާބު 14 : އަލުން ބައްދަލުވަންދެން

އައިލާ އާއި ނޫރުގެ އެކުވެރިކަން މިހާރު ވަނީ އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ، އެންމެ މަތިވެރި މަރުހަލާއަށް ވާސިލުވެފައެވެ. އެމީހުންގެ މެދުގައި މިހާރު އެއްވެސް ފަރުދާއެއް، އެއްވެސް ސިއްރެއް ނެތެވެ. މި ދުވަސްވަރަކީ ދެމީހުންގެ ކައިވެނީގެ ތައްޔާރީތަކުގެ ފޯރިގަދަ ދުވަސްވަރެވެ. އައިލާ މާލެ އައީ ނޫރުގެ ކައިވެނީގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައި އަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވުމަށެވެ. އެމީހުން އެކުގައި ބާޒާރުކުރިއެވެ. ކައިވެނީގެ ހެދުން ފަރުމާކުރިއެވެ. ކޮންމެ ނިންމުމެއްގައި އެކަކު އަނެކަކުގެ ލަފާ ހޯދިއެވެ. އެކަކު އަނެކަކުގެ ކައިވެނީގެ ހަފުލާތަކުގައި ހުންނާނެ އެންމެ ޚާއްސަ މީހަކީ އަނެކާކަން ދެމީހުންވެސް ނިންމިއެވެ. މި އުފާވެރި ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރޭގައިވެސް، އެމީހުންގެ ހިތްތައް ވަނީ އެކަކު އަނެކަކާ މުޅިން ގުޅިފައެވެ.

ނޫރުގެ ކައިވެނީގެ ހަފުލާ އޮތް ރެއެވެ. މުޅި ހޯލް އޮތީ ތާޒާ މަލާއި، ކުދިކުދި ބޮކިތަކުގެ އަލިން އުޖާލާވެފައެވެ. އައިލާ ހުރީ ނޫރުގެ އެންމެ ގާތުގައެވެ. ނޫރު ކައިވެނީގެ ހެދުމުގައި ފެންނައިރު ހީވަނީ ހުވަފެނީ އުޑަކުން ފޭބި މަލެއްހެންނެވެ. އައިލާ ނޫރުގެ ކައިރީގައި ހުރެގެން ކޮންމެ ކަމެއްގައި އެހީތެރިވަމުން ދިޔައިރު، އޭނާގެ ހިތަށް ލިބެމުންދިޔަ އުފާވެރިކަން ބަޔާންކުރަން ދަތިވިއެވެ. އެމީހުންގެ ހަތަރުކަޅި ހަމަވި ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެކަކު އަނެކަކަށް ބުނެދެނީ އެއް ވާހަކައެކެވެ. “އަހަރެމެން މިވަނީ ކާމިޔާބުކޮށްފައި. އަހަރެމެންގެ އެކުވެރިކަން މިއަދު މިވަނީ ހުރިހާ ހުރަސްތަކެއް ގިރާކޮށްފައި.”

ކައިވެނީގެ ހަފުލާ ނިމި، މީހުންތައް މަދުވުމުން، ދެމީހުން އެކަނިވެލިއެވެ. ނޫރު އައިލާއާ ގާތްވެލިއެވެ. “އައިލާ، ހަނދާންވޭތަ؟ ކުޑައިރު އަހަރެމެން ބުނީމެއްނު އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގައި އެކަކު އަނެކަކަށް މާބޮނޑި ދޭނީ އަހަރެމެން އަމިއްލައަށް ކަމަށް؟” ނޫރު އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ރީތި މާބޮނޑިން އެންމެ ރީތި ފިޔާތޮށިކުލައިގެ މަލެއް ނަގައި، އައިލާގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ޖަހާލަދިނެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި މަލެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެތައް އަހަރެއްގެ އިންތިޒާރާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، އަދި ދުވަހަކުވެސް ފަނޑުނުވާނެ ވަފާތެރި ލޯބީގެ ރަމްޒެކެވެ. އައިލާގެ ލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ ފާޅުވިއެވެ. ކުޑައިރުގެ އެ ކުޑަކުޑަ، މައުސޫމް ވަޢުދު މިއަދު މިވަނީ ހަޤީޤަތަކަށް ވެފައެވެ. އެވަގުތު މުޅި ހޯލުގެ ތެރޭގައި ތިބި މީހުންގެ އަޑުތައް އެމީހުންނަށް އިވެނީ ވަރަށް ދުރުން އިވޭ އަޑުތަކެއް ފަދައިންނެވެ. އެ ދެމީހުން ތިބީ ހަމައެކަނި އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ދުނިޔެއެއްގައެވެ.

ކައިވެނީގެ ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރެއިން އެމީހުން ހޯދައިގަތް އެ ކުޑަކުޑަ ހިނދުކޮޅަކީ މުޅި ދުނިޔެ ހުއްޓިފައި އޮތް ފަދަ ވަގުތުކޮޅެކެވެ. “ނޫރު، އަހަރެމެންނަށް ގެއްލުނު އެ ދިހަ އަހަރާމެދު އަހަރެން ދެން ދުވަހަކުވެސް ހިތާމައެއް ނުކުރާނަން.” އައިލާ ނޫރުގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފާލަމުން ބުންޏެވެ. “އެދުވަސްތަކުގެ ސަބަބުން އަހަރެމެންނަށް މިއަދު އެނގިއްޖެ އެކަކު އަނެކަކުގެ އަގު. އެ ހިތްދަތިކަން ނުލިބުނު ނަމަ، މިއަދު އަހަރެމެންގެ މެދުގައި އޮތް މި ފުން ގުޅުމުގެ މާނައެއް އަހަރެމެންނަކަށް ނޭނގުނީސް. އަހަރެމެން މިހާރު މިވަނީ ކުރިއަށްވުރެ މާ ބޮޑަށް އެކަކު އަނެކަކަށް ބޭނުންވެފައި.”

ނޫރު ހިނިތުންވެލިއެވެ. އޭނާގެ ދެލޮލުން ފެންނަނީ ފުރިހަމަ ހަމަޖެހުމެވެ. “އާނ އައިލާ. ތަޤުދީރު އަހަރެމެން ދުރުކުރީ އަހަރެމެންގެ ކެތްތެރިކަން އިމްތިހާނުކުރަން، އަދި އަލުން ބައްދަލުކުރުވީ އަހަރެމެންގެ ވަޢުދުތައް ފުއްދުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށް. މިއަދު އަހަރެން މިހުރީ އުފަލުން. އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އައު ދަތުރު ފެށޭއިރު، އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތުގައި އަހަރެންގެ ރޫހުގެ އެއްބައި ހުރީތީ. އަހަރެމެންގެ އެކުވެރިކަން މިހާރު މިވަނީ މުޅިން ފުރިހަމަވެފައި.”

ހަފުލާ ނިމި، ދަންވަރުގެ ހިމޭން ވަގުތު ޖެހުމުން، ދެމީހުން ނިންމީ އެމީހުންގެ ކުޑައިރުގެ އެންމެ ސިއްރު ހިޔާވަހިކަމަށް އެންމެ ފަހު ފަހަރަށް ޒިޔާރަތްކުރުމަށެވެ. އެއީ އެރަށުގެ މީހުން މަދު، ހިމޭން ކަނެއްގައި ހުރި ބާ ފާރެއްގެ ނިވަލެވެ. ހަނދުވަރުގެ ރިހި އަލި އެ ސަރަހައްދަށް އެޅިފައިވާއިރު، އެ ބާ ފާރު ފެންނަނީ މާޒީގެ ބޮޑު ހަނދާނެއް ފަދައިންނެވެ. ކުޑައިރު އެމީހުން އެތަނުގައި ތިބެގެން ކިތަންމެ ސިއްރުތަކެއް ހިއްސާކުރިއެވެ. މިއަދު އެތަނުގައި ތިބެގެން އެމީހުން ވިސްނީ ގެއްލިގެން ދިޔަ އަހަރުތަކާ މެދުގައެވެ.

“ހަނދާންވޭތަ ނޫރު؟ މިއީ އަހަރެމެން އެންމެ ފަހުން ބައްދަލުވި ތަން.” އައިލާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “އޭރު އަހަރެމެންގެ ހިތުގައި އޮތީ ބިރުވެރިކަން. އެކަމަކު މިއަދު މިތަނުގައި ހުރީ އުފާވެރިކަން.” އެމީހުންނަށް އިޙުސާސްވީ، އެމީހުންގެ ކުޑައިރުގެ ވަޢުދުތަކުގެ ބުރު މިއަދު މުޅިން ފުރިހަމަވެއްޖެކަމެވެ. ދެމީހުންގެ މެދުގައި އޮތް އެކުވެރިކަން މިހާރު ވަނީ ވަގުތުގެ ރާޅުތަކަށްވުރެ މާ ވަރުގަދަ، އަދި މަރާ ހަމައަށްވެސް ދެމިއޮންނާނެ މަތިވެރި ގުޅުމަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ.

ވާހަކަ ނިމިގެން ދަނީ، ދެ އެކުވެރިން އެކުގައި ހަނދުވަރުގެ އަލީގައި ހިނގާފައި ދާ މަންޒަރަކުންނެވެ. އެމީހުންގެ ފަހަތުގައި ވަނީ ކަރުނައާއި، ވަކިވުމާއި، އަދި އިންތިޒާރުގެ ދިގު މާޒީއެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ވަނީ އުއްމީދާއި، ލޯތްބާއި، އަދި އަލިގަދަ މުސްތަޤުބަލެކެވެ.

ތަޤުދީރުގެ ފުރޮޅު އެނބުރި، އެމީހުންގެ ހަޔާތުގެ ބުރު މިވަނީ ފުރިހަމަވެފައެވެ. އައިލާ އާއި ނޫރުގެ ވާހަކަ މިހާ ހިސާބުން އާ މިސްރާބަކަށް، އާ އުންމީދަކަށް ދަތުރު ފަށައިފިއެވެ. ދެން އޮތީ އެކުގައި ކުރިއަށް ދާނެ ބާއްޖަވެރި ދުވަސްތަކެވެ. މާޒީގެ އެ ހިތްދަތި “ހިމޭންކަން” މިއަދު ވަނީ އަބަދުގެ އަބަދަށް ނިމުމަކަށް އައިސް، އުފާވެރިކަމުގެ އައު މިއުޒިކަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ.

—
ނިމުނީ

ކިޔުންތެރިންނަށް މެސެޖެއް:

އައިލާ އާއި ނޫރުގެ މި ދިގު ދަތުރު ނިމިގެން މި ދިޔައީ، އިޚްލާސްތެރި ގުޅުންތަކަކީ ވަގުތާއި ދުރުމިނަށްވުރެ މާ ވަރުގަދަ އެއްޗެއްކަން ސާބިތުކޮށްދެމުންނެވެ. ހަޤީޤީ އެކުވެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ގާތުގައި އުޅުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދުރުގައި ތިބޭއިރުވެސް ހިތުގެ ވިންދުން އެކަކު އަނެކަކު އިޙުސާސް ކުރުމެވެ. މި ވާހަކައިން ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު ފިލާވަޅަކީ، ކިތަންމެ ބޮޑު ހިމޭންކަމަކަށްފަހުވެސް، ތެދުވެރިކަމާއެކު ވާހަކަދެއްކުމަކީ ކޮންމެ ގުޅުމަކަށްވެސް އާ ދިރުމެއް ގެނެސްދޭނެ ކަމެކެވެ. އުންމީދަކީ މި ވާހަކައިގެ ސަބަބުން ކިޔުންތެރިންގެ ހިތްތަކަށް އުފާވެރިކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުން ލިބިގެން ދިއުމެވެ.