ނަބަވީ ސުންނަތާއި ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ މާތް ސީރަތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ފަރިއްކުޅުއްވި އަދި އެންމެ ބޮޑަށް އިސްކަންދެއްވި ކާތަކެތީގެ ބާވަތްތައް ވަރަށް ތަފްސީލުކޮށް ބަޔާންކުރެވިފައިވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުގައި ކެއިންބުއިމުގެ އަސްލު މަގުސަދަކީ، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ބާރު ހޯދުމާއި، މާތް الله އަށް އަޅުކަންކުރުމުގައި ވަރުގަދަވުމެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ކެއިންބުއިމުގެ އާދަކާދަތަކަކީ އެންމެ ފުރިހަމަ އަދި މެދުމިންގަނޑެއްގެ އުސޫލުތަކެކެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ އިސްރާފުކުރުމެއް ނެތި، ލިބެން ހުންނަ ހަލާލު ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ކާތަކެތި ފަރިއްކުޅުއްވި ބޭކަލެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ގިނައިން ކުރައްވާ އެއް ދުޢާއަކީ: “اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا” (އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޯއެވެ! މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުވެރިންނަށް ފުދޭ މިންވަރަށް ރިޒުޤު މިންވަރުކުރައްވާނދޭވެ!) އެވެ. މިތަނުގައި “ޤޫތު” ގެ މާނައަކީ، އިންސާނާގެ ޙާލަތު ރަނގަޅުކޮށްދޭ، އަދި އިސްރާފަކަށް ނުވާވަރުގެ ފުދޭ މިންވަރެވެ.

އިބްނުލް ޤައްޔިމް ރަޙިމަހުﷲ، ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ކެއިންބުއިމުގައި ގެންގުޅުއްވި މަތިވެރި އުސޫލުތައް ސިފަކުރައްވަމުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ: “އެކަލޭގެފާނުގެ އާދަފުޅަކީ ލިބެން ހުރި އެއްޗަކަށް އިންކާރު ނުކުރެއްވުމާއި، ނެތް އެއްޗަކަށް އާދޭސް ނުކުރެއްވުމެވެ. ކުރިމައްޗަށް ގެނެވޭ ކޮންމެ ހަލާލު ރަނގަޅު އެއްޗެއް، ނަފްސު އެކަމަށް ނޭދޭ ނަމަ މެނުވީ ފަރިއްކުޅުއްވައެވެ. އަދި ދުވަހަކުވެސް ކާއެއްޗަކަށް އައިބު ބަހެއް ވިދާޅެއްނުވެއެވެ. އެ އެއްޗަކަށް ބޭނުންފުޅުވެއްޖެނަމަ ފަރިއްކުޅުއްވައެވެ. ނޫންނަމަ ދޫކޮށްލައްވަނީއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ހިދާޔަތަކީ ލިބެން ހުރި އެއްޗެއް ފަރިއްކުޅުއްވުމެވެ.”

ހަމައެކަނި އެއް ބާވަތެއްގެ ކާއެއްޗަކަށް އާދަވެ ހުރުމަކީ ރަސޫލާ ﷺ ގެ އާދަފުޅެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނާގެ ޠަބީޢަތަށް ގެއްލުންހުރި ކަމަކަށް ވެދާނެތީއެވެ. އެހެންކަމުން، އެކަލޭގެފާނު ފަރިއްކުޅުއްވަނީ އެމީހުންގެ ތެރޭގައި އާންމުކޮށް ބޭނުންކޮށްއުޅޭ މަސް، މޭވާ، ރޮށި، އަދި ކަދުރު ފަދަ ތަކެއްޗެވެ.

ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ އެންމެ ބޮޑަށް އިސްކަންދެއްވި ކާތަކެތީގެ ބާވަތްތައް:

1- މާމުއި: އައިޝަތުގެފާނު ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ފޮނި ތަކެއްޗާއި މާމުއި ދެކެ ލޯބިފުޅުވެއެވެ.

2- ކަދުރު: ސަޢުދު ބިން އަބީ ވަޤާޞް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: “ހަތް އަޖުވާ ކަދުރުން ހެނދުނު ފަށައިފި މީހަކަށް، އެދުވަހަކު ވިހައަކުން ނުވަތަ ސިހުރަކުންވެސް ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނެއެވެ.” އަދި ކަދުރަކީ ރަސޫލާ ﷺ ގެ ކެއިންބުއިމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ބައެކެވެ.

3- ހުތް (ރާހުތް): އައިޝަތުގެފާނު ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: “ކާނާއާއެކު ބޭނުންކުރާ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން، ހުތަކީ (ވިނިގަރ އަކީ) ވަރަށްވެސް ފުރިހަމަ އަދި މޮޅު އެއްޗެކެވެ.”

4- ޒައިތޫނި ތެޔޮ: އަބޫ އަސީދު ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: “ތިޔަބައިމީހުން ޒައިތޫނި ތެޔޮ ބޭނުންކުރާށެވެ. އަދި އެ ތެޔޮ ހަށިގަނޑުގައި އުނގުޅާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެއީ ބަރަކާތްތެރި ގަހަކުން އުފެދޭ އެއްޗެކެވެ.”

5- ހިމަގޮދަން ރޮށި (ބާރލީ ބްރެޑް): އައިޝަތުގެފާނު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ﷺ އަވަހާރަވުމާ ހަމައަށް، އެކަލޭގެފާނުގެ އާލުވެރިން ޖެހިޖެހިގެން ދެދުވަހު ބަނޑުފުރޭވަރަށް ހިމަގޮދަން ރޮށި ފަރިއްނުކުޅުއްވައެވެ.

6- ކިރު: ކިރަކީ ރަސޫލާ ﷺ ގެ ކެއިންބުއިމުގައި ވަރަށް މުހިންމު ބައެކެވެ. އިސްރާ އާއި މިއުރާޖުގެ ދަތުރުފުޅުގައިވެސް އެކަލޭގެފާނު އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވީ ކިރެވެ.

7- ޗީޒް: އިބްނު ޢުމަރު ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ތަބޫކު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ރަސޫލާ ﷺ ގެ އަރިހަށް ޗީޒް ގެނެވުނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވަޅިއަކަށް އެދިވަޑައިގެން، ބިސްމި ކިޔުއްވައި އެ ކޮށައިގެން ފަރިއްކުޅުއްވިއެވެ.

8- މަސް: ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ މަހުގެ ބާވަތްތަކަށް ލޯބިކުރެއްވިއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކަންބަޅި ބަކަރީގެ އަތުގެ މަހަށް (ފޯރލެގް) އެކަލޭގެފާނު ވަރަށް ޝައުޤުވެރިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ.

9- ސަރީދު: މިއީ މަހާއި ރޮށި އެއްކޮށްގެން ތައްޔާރުކުރާ ކާއެއްޗެކެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެހެން ހުރިހާ އަންހެނުންގެ މައްޗަށް އައިޝަތުގެފާނަށް ލިބިގެންވާ މާތްކަން، އެހެން ހުރިހާ ކާއެއްޗެއްގެ މައްޗަށް ސަރީދަށް ލިބިގެންވާ މާތްކަމާ އެއްފަދައެވެ.

އިތުރަށް ފަރިއްކުޅުއްވި ބައެއް ތަކެތި:

– މުސަޅު މަސް: އަނަސްގެފާނު ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ﷺ މުސަޅު މަސް ބައްލައިގަނެ، އެއިން ފަރިއްކުޅުއްވިއެވެ.

– ކުކުޅު މަސް: ރަސޫލާ ﷺ ކުކުޅު މަސް ފަރިއްކުޅުއްވި މަންޒަރު އަޞްޙާބު ބޭކަލުން ދެކެވަޑައިގެންފައިވެއެވެ.

– ބަރަބޯ: އަނަސްގެފާނު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ﷺ ކާތަށި ތެރެއިން ބަރަބޯ ހޯއްދަވައިގެން ފަރިއްކުޅުއްވައެވެ. އެދުވަހުން ފެށިގެން އަނަސްގެފާނުވެސް ބަރަބޯދެކެ ލޯބިފުޅުވެއެވެ.

ޚުލާޞާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ފަރިއްކުޅުއްވީ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި، ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ކާތަކެތީގެ ތެރެއިން ލިބެން ހުރި މިންވަރަކަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ފަރިއްކުޅުއްވި ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ތާޒާ ކިރާއި، މާމުއި ފެނާއި، ހިމަގޮދަން ސޫޕާއި، ކަދުރާއި ރޮށި، އަދި ކަރަޔާއި ކަދުރު ފަދަ ތަކެތި ހިމެނެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މުޅި ދިރިއުޅުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހުރި އެންމެ ފުރިހަމަ ނަމޫނާއެވެ.