ވާރޭގެ ތިކިތަކާއެކު އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ކުރެހުން ފޮހެވިގެން ދިޔަ ހަވީރު، އަހަރެން ހީކުރީ އެއީ ހަމައެކަނި އެ ދަރިފުޅަށް ކުރިމަތިވި ހިތާމަވެރި ވަގުތެއް ކަމަށާއި، އެކަމުގައި އޭނާއަށް ހިތްވަރު ދޭންޖެހޭނީ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް، ރަށުގެ ހިމޭން މަގެއްގެ މަތީގައި ކިރިޔާ ފެންނަން އޮތް ކުރެހުންތަކަކުން، އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ވަންހަނާވެފައިވާ ލޯތްބާއި، ވަކިވުމާއި، އޯގާތެރިކަމުގެ ވާހަކައެއް ފެންމަތިވެގެން ހިނގައިދާނެ ކަމަކަށް އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އުންމީދެއް ނުކުރަމެވެ. އެއީ ބޭރުފުށުން ފެންނަން ނެތް، އެތައް ބައެއްގެ ހިތުގައި ފޮރުވިފައިވާ ފުން ޒަޚަމްތަކެއްގެ ވާހަކައެވެ.
އަހަރެންގެ ނަމަކީ އާލިޔާއެވެ. ވޭތުވެދިޔަ ހަތަރު އަހަރު، އަހަރެންނާއި އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ހަނާ ދިރިއުޅެމުން އައީ ތުލުސްދޫގެ ކުޑަ އަވަށްޓެރި ސަރަހައްދެއްގައެވެ. އެއީ ފަތުރުވެރިން ފޮޓޯ ނަގަން އުޅޭ ނުވަތަ ގޮނޑުދޮށް ކައިރީގައި ހުންނަ ކެފޭތަކުން ފުރިފައިވާ ހަލަބޮލި ސަރަހައްދެއް ނޫނެވެ. އަހަރެމެން ދިރިއުޅެނީ ހިމޭން މަގަކަށެވެ. އެ މަގަކީ ހަވީރު ފިންޏަށް ދޮށީ އުމުރުގެ އަންހެނުން ގޭގެ ބޭރުގައި ތިބޭ، ކުޑަކުދިން ހުސްފައިގައި ބައިސްކަލު ދުއްވާ، އަދި މީހަކު ބަލިވެއްޖެނަމަ އަވަށްޓެރިން އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވެ، ކާބޯތަކެތި ފޮނުވައި ހަދާ ގާތް ގުޅުމެއް އޮންނަ ސަރަހައްދެކެވެ.
ކައިވެނި ރޫޅުމަށްފަހު، އަހަރެން އެ ރަށަށް ބަދަލުވީ ހަނާއާއެކު އަމާން އަދި އާ ފެށުމަކަށް އުންމީދު ކުރަމުންނެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ މީހުންގެ ހަމްދަރުދީއެއް ނޫނެވެ. އަހަރެން އުޅޭ ހާލު މީހުންނަށް އަންގައިދޭކަށްވެސް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ހަމައެކަނި ބޭނުމަކީ ހިތްފަސޭހަ މާހައުލެއްގައި އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ބޮޑުވުމެވެ.
އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ދިރިއުޅެމުން އައީ ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ފަތިހު ހޭލައި، ނާސްތާ ތައްޔާރުކޮށް، ހަނާ ސުކޫލަށް ފޮނުވުމަކީ އަހަރެންގެ އާދައެވެ. ހަވީރު އޭނާ ސުކޫލުން އަންނާނީ އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިންނާއި މުދައްރިސުންގެ ވާހަކަތަކުން ފުރިގެންވާ ހިތްގައިމު ހަނދާންތަކާ އެކުގައެވެ. އަހަރެމެންނަކީ މީހުންނަށް އުނދަގޫވާނެ ފަދަ ގޮތަކަށް އުޅޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އަވަށްޓެރިންނަށް އިޙުތިރާމްކޮށް، އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާ ވަގުތު އެހީތެރިވެދީ، ރަށުގެ އިޖުތިމާއީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވެ އުޅުނީމެވެ.
ނަމަވެސް، އަހަރެމެންގެ މަގުގައި ދިރިއުޅޭ އެކަކު އަހަރެމެންދެކެ އެހާ ގަޔާވާހެނެއް ހީއެއް ނުވެއެވެ. އޭނާގެ ނަމަކީ އިބްރާހީމެވެ. އޭނާ ދިރިއުޅެނީ އަހަރެމެންގެ ގެއާ ދެގެ ދުރުގައި ހުންނަ، ވަރަށް ތަރުތީބުކޮށް ބަލަހައްޓާ ބޮޑު ގޭގައެވެ. އޭނާއަކީ އެ ރަށުގައި އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އުޅެފައިވާ، އެންމެންގެ އިޙުތިރާމް ލިބިފައިވާ ދޮށީ އުމުރުގެ މީހެކެވެ. ނަމަވެސް އޭނާއަކީ ވަރަށް ހަރުކަށި، ކަންކަން ވަކި އުސޫލެއްގެ މަތިން ކުރަން ބޭނުންވާ މީހެއް ކަމަށް މީހުން ބުނެއުޅެއެވެ.
އޭނާގެ ގޯތިތެރެ އަބަދުވެސް އޮންނަނީ ވަރަށް ސާފުކޮށެވެ. ގޭގެ ދޮރުމަތި އަބަދުވެސް އޮންނަނީ ކުނިކަހާފައެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު، އެ ފުރިހަމަކަމުގެ ފަހަތުގައި އޯގާތެރިކަން ހަނދާން ނެތިފައިވާ ހިތެއް ފޮރުވިފައި އޮވެދާނެއެވެ. ހަނާ ބޭރުގައި ކުޅެން އުޅޭ ވަގުތުތަކުގައި، އޭނާ ފެންޑާގައި ހުރެގެން ބަލަން ހުންނަތަން އަހަރެންނަށް ފެނެއެވެ. ހަނާގެ ހުނުމުގެ އަޑު ގަދަވެއްޖެނަމަ، އޭނާ ކުޑަދޮރު ލައްޕާލައެވެ. ބައިސްކަލު މަގުގެ އެއްފަރާތުގައި ބެހެއްޓިޔަސް، އެ ނެގުމަށް އޭނާ ހަރުކަށިކަމާއެކު ބުނެއެވެ.
އަހަރެން އަބަދުވެސް ހަނާއަށް ބުނެދެމެވެ. “ދަރިފުޅާ، ބައެއް މީހުންގެ މިޒާޖު ތަފާތުވާނެ. އެމީހުންނަށް އިޙުތިރާމްކުރަންވާނެ.” ހަނާ ބުނެއެވެ. “ބައެއް ފަހަރު ހީވަނީ އޭނާ ކުޑަކުދިންދެކެ ލޯބިނުވަނީހެން.” އަހަރެން ހިނިތުންވެލާފައި ބުނަމެވެ. “ފަހަރެއްގައި އޭނާ ކުޑަކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި އުޅުނު ދުވަސްތައް ހަނދާން ނެތުނީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެ.”
ބޮޑެތި މީހުންގެ ފަރާތުން ފެންނަ ރުޅިވެރިކަން އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ދަސްކުރާކަށް އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ.
އެ ހަވީރަކީ ވަރަށް ޚާއްޞަ ހަވީރެކެވެ. އެއީ ހަނާގެ ދިރިއުޅުމުން ވަރަށް މުހިންމު މީހަކު ވަކިވެގެން ދިޔަ ދުވަހުގެ އަހަރީ ދުވަހެވެ. އޭނާގެ ބައްޕައާއި އަހަރެން ވަކިވި ނަމަވެސް، އެއް ކަމަކަށް އަހަރެންނަށް ދުވަހަކުވެސް އިންކާރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެއީ އޭނާ ހަނާދެކެ ވީ އިންތިހާ ލޯތްބެވެ. އޭނާ ކުއްލި ގޮތަކަށް ނިޔާވިއިރު، ހަނާގެ އުމުރަކީ އެންމެ ފަސް އަހަރެވެ. މަރަކީ ކޮބައިކަން އެނގޭހާ އޭނާ ބޮޑެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ލޯބިވާ މީހަކު ދެން ދުވަހަކުވެސް ގެއަށް ނާންނާނެކަން އޭނާއަށް އިޙުސާސް ކުރެވުނެވެ.
އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އޭނާގެ ހިތުގައި ސުވާލުތައް އުފެދުނެވެ. “ބައްޕަ ގެންދެވީ ކީއްވެ؟”، “އަހަރެން ބައްޕަ މަތިން ހަނދާންވާކަން ބައްޕައަށް އެނގޭނެތަ؟” އަހަރެން އޭނާއަށް ވިސްނައިދިނީމެވެ. މީހަކު މި ދުނިޔެއާ ވަކިވިޔަސް ލޯބި ފޮހެވިގެން ނުދާނެ ކަމަށެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އެ ދުވަހު އަހަރެމެން ބައްޕަގެ ހަނދާނުގައި ކޮންމެވެސް ކަމެއް ކުރަމެވެ.
އެދުވަހުގެ ހަވީރު ހަނާ އައީ ކުލަ ކްރެޔޯން ފޮށްޓެއް ހިފައިގެންނެވެ. “މަންމާ، އަހަރެން ބޭރުގައި އެއްޗެއް ކުރަހާލަންތަ؟” އަހަރެން އާނއެކޭ ބުނީމެވެ. އިރުއޮއްސެމުން ދިޔަ ވަގުތު، ރީތި ރަންކުލައިގެ އަލި މުޅި ރަށުތެރެއަށް ފެތުރިފައި އޮތެވެ. އަހަރެން ކުޑަދޮރުން ބަލަން ހުރީމެވެ. ހަނާ މަގުގެ އެއްފަރާތުގައި އިށީނދެ ކުރަހަން ފެށިއެވެ. ފުރަތަމަ އަހަރެން ހީކުރީ އާދައިގެ މަލެއް ނުވަތަ ކޮކާލެއް ކުރަހަނީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހަނާ ވަރަށް ގިނައިރު ވަންދެން މަޑުމަޑުން އިނެވެ.
އަހަރެން ބޭރަށް ނުކުމެ ބަލާލިއިރު ފެނުނު މަންޒަރުން އަހަރެންގެ ހިތަށް އަސަރުކުރިއެވެ. އޭނާ ކުރަހާފައިވަނީ ބޮޑު ނޫކުލައިގެ މަސްދޯންޏެކެވެ. އޭގެ މަތީގައި ހިނިތުންވެފައިވާ އިރެކެވެ. ދޯނި ވަށައިގެން ކުދިކުދި ހިތްތަކެކެވެ. އަދި އޭގެ ތިރީގައި އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ އަތުލިޔުމުން ލިޔެފައިވެއެވެ. “ބައްޕާ، އަހަރެން މަހަށް ގެންގޮސްދިނީތީ ޝުކުރިއްޔާ.”
އަހަރެން ހަނާގެ ކައިރީގައި އިށީނީމެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ. “އަހަރެން ބޭނުންވީ ބައްޕަ މަތިން ހަނދާން ހުރިކަން ބައްޕައަށް އަންގައިދޭން.” އަހަރެން ބުނީމެވެ. “ދަރިފުޅާ، ބައްޕައަށް އެނގޭނެ.” ގާތްގަނޑަކަށް ގަޑިއެއްހާއިރު އޭނާ އެ ކުރެހުން ކުރެހުމުގައި ހޭދަކުރިއެވެ. އިރުއޮއްސި ފިނިވާން ފެށުމުން އަހަރެން އޭނާ ގެއަށް ވެއްދީމެވެ.
އަހަރެން ހަނާ ފެންވަރުވައިގެން އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު ހިއްކަން ހުއްޓާ، ބޭރުން ފެން ޖަހާ އަޑު އިވުނެވެ. ވާރޭއެއް ނޫނެވެ. އިސްކުރެއް ދޫކޮށްގެން ބާރަށް ފެން ބިމަށް ޖަހާ އަޑެވެ. އަހަރެން ބޭރަށް ބަލާލިއިރު، އިބްރާހީމް ހުރީ ފެން ހޮޅިއެއް ހިފައިގެން ހަނާގެ ކުރެހުމަށް ފެން ޖަހާށެވެ.
ނޫކުލައިގެ ދޯނި ފޮހެވެމުން ދިޔައެވެ. ރީތި އިރުގެ ކުލަ ފަނޑުވަމުން ދިޔައެވެ. ރީނދޫ ކުލައިގެ ލަފަކަށް ބަދަލުވަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ ކުރެހި ލޯބިވާ ހިތްތައް، ކަރުނަ ފަދައިން މަގުމަތީގެ ކާނުތަކަށް އޮހިގެން ދިޔައެވެ. އެވަގުތު އަހަރެންނަށް ގުޑިލަންވެސް ނޭނގިފައި ހުރެވުނެވެ. އަހަރެންގެ ހިތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރިއެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ފޮހެވުނު ކުރެހުމާހެދިއެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ ކުރެހުމަކަށްޓަކައެއްވެސް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އެ ކުރެހުމުގެ ފަހަތުގައިވާ ފުން މާނަ އަހަރެންނަށް އެނގޭތީއެވެ. އަހަރެން ދުވެފައި ބޭރަށް ނުކުތީމެވެ.
“އިބްރާހީމް، ތި ކުރަނީ ކީއް؟” އޭނާ ވަރަށް ހަމަޖެހިލާފައި އަހަރެންނަށް ބަލާލިއެވެ. “ސާފުކުރަނީ.”
“ސާފުކުރަނީއޭ؟” އަހަރެން މަގުމައްޗަށް އިޝާރާތް ކުރީމެވެ. “އެއީ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ކުރެހި ކުރެހުމެއް.”
އޭނާ އެއްވެސް އިޙުސާސެއް ނެތް ގޮތަކަށް އެއަށް ބަލާލިއެވެ. “ތި ކުރެހީ މަގުމަތީގައި.”
“އެއީ ކްރެޔޯން ޗޯކުން ކުރެހި އެއްޗެއް. ވާރޭ ވެހުމުން އެ އަމިއްލައަށް ފޮހެވުނީސް.”
އޭނާ ކޮނޑު އަރުވާލިއެވެ. “މި އަވަށަކީ ވަކި މިންގަނޑުތަކެއް ހިފަހައްޓާ ތަނެއް. މަގުމަތީގެ ހުރިހާ ތަނެއްގައި މީހުން ކުރަހާކަށް ފުރުސަތެއް ނުދެވޭނެ.”
އަހަރެން ހައިރާންވެފައި އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ.
“އޭނާގެ އުމުރަކީ އެންމެ ހަތް އަހަރު.”
“ކުދިންނަށް އުސޫލުތައް ދަސްކޮށްދޭން ޖެހޭނެ.”
އޭނާ އެ ދެއްކި ވާހަކަ ޤަބޫލުކުރަންވެސް އަހަރެންނަށް ދަތިވިއެވެ. ދެން އޭނާ ފޯނު ނަގައި، އެ ހަލާކުވެފައިވާ ކުރެހުމުގެ ފޮޓޯއެއް ނެގިއެވެ.
“މި މައްސަލަ އަހަރެން ރިޕޯޓް ކުރާނަން.” އަހަރެން ބަލާލީމެވެ.
“ކޮން ކަމެއް ރިޕޯޓް ކުރަނީ؟”
“މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުމާއި، ތަން ހަޑިކުރުން.”
މިއީ އޭނާ ކުރާ ސަމާސާއެއް ކަމަށް ހީވި ވަގުތުކޮޅެއް ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ހުރީ ވަރަށް ސީރިއަސްކޮށެވެ. އަހަރެންގެ ފަހަތުން ދޮރު ހުޅުވުނު އަޑު އިވުނެވެ. ހަނާ ހުރީ ކުޑަ ރެއިންކޯޓެއް ލައިގެން، ތުވާލި ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ. އޭނާ މަގުމައްޗަށް ބަލާލިއެވެ. ކުލަތައް ދޮވެވިގެން ދާތަން ބަލަން ހުއްޓެވެ. ދެން އޭނާ އަހަރެންނަށް ބަލާލިއެވެ.
“މަންމާ..” އޭނާގެ އަޑު މަޑުވެ، ބިރުގެންފައިވާ ކަހަލައެވެ. “އަޅުގަނޑަށް ގޯސް ކަމެއް ކުރެވުނީތަ؟” އެ ސުވާލުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ކުރި އަސަރު ބަޔާންކުރަންވެސް ދަތިވިއެވެ. ދަރިންގެ ހިތުގައި އޮންނަ ލޯތްބަކީ މައްސަލައެއް ކަމަށް އެކުދިންނަށް އިޙުސާސްވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަހަރެން އަވަހަށް ގޮސް އޭނާގެ ގައިގައި ބައްދާލީމެވެ.
“ނޫން ދަރިފުޅާ. ދަރިފުޅު އެއްވެސް ގޯސް ކަމެއް ނުކުރޭ.”
“އެކަމަކު އޭނާ އެ ފޮހެލީނު.”
“މަންމައަށް އެނގޭ.”
“ބައްޕަގެ ކުރެހުން އެހާ ހަޑީތަ؟”
އަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލުނެވެ. “ނޫން ދަރިފުޅާ. އެއީ ވަރަށް ރީތި ކުރެހުމެއް.”
އިބްރާހީމް އަދިވެސް އެތަނުގައި ހުއްޓެވެ. ފެންހޮޅި ހިފަހައްޓައިގެން، އޭނާ ކުރި ކަމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށް ޤަބޫލުކޮށްގެންނެވެ. އެވަގުތު އަވަށްޓެރި އަނެއް ގޭގެ ދޮރު ހުޅުވުނެވެ. އެއީ އިސްމާއީލްގެ ގެއެވެ. ރަށުގެ އެންމެންނަށްވެސް އޭނާ އެނގެއެވެ. އޭނާއަކީ މާލޭގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަޔަރ ފައިޓަރެކެވެ. އޭނާ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަނީ ރަށުން ބޭރުގައި، އެހެން މީހުންގެ ސަލާމަތަށްޓަކައެވެ. އާއިލީ ބައްދަލުވުންތަކާއި އުފާވެރި މުނާސަބަތުތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު އޭނާއަށް ލިބެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. އޭނާއަކީ މަޑުމައިތިރި މީހެކެވެ. ހިތްހެޔޮ މީހެކެވެ. މީހުންނަށް އިޙުތިރާމްކުރާ، އަވަށްޓެރިއެއްގެ ފަންކާއެއް ހަލާކުވިޔަސް އެއްވެސް އުޖޫރައަކާ ނުލައި މަރާމާތުކޮށްދޭ ކަހަލަ އޯގާތެރި މީހެކެވެ. އޭނާއަކީ އާންމުކޮށް މީހުންގެ މެދުގައި ހިނގާ ދެބަސްވުންތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެއުޅޭ މީހެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެދުވަހުގެ ހަވީރު، އޭނާގެ ޔުނީފޯމްގައި ބޭރަށް ނިކުމެ، އެ ހަލާކުވެފައިވާ ކުރެހުން ފެނުމުން އޭނާ މަޑުޖެހުނެވެ. އޭނާގެ ނަޒަރު ތެމިފައިވާ މަގުމަތިން ގޮސް ހަނާއަށް ހުއްޓުނެވެ. ދެން ކުރެހުމުގެ ތިރީގައި ލިޔެފައިވާ ތާރީޚަށް އޭނާ ބަލާލިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް އޭނާގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވިއެވެ. އޭނާ މަޑުމަޑުން އެ ކުރެހުމާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ. އަދި އެތަނުގައި އިށީނެވެ. އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކާއި، ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓްތަކާ ކުރިމަތިލާފައިވާ އެ ހިތްވަރުގަދަ މީހާ، އެ ތެމިފައިވާ ބިންމަތީގައި ކަކޫ ޖަހައިގެން އިށީނެވެ. އެއްވެސް މީހަކު ބަހެއް ނުބުނެއެވެ. އޭނާ އެ ފަނޑުވެފައިވާ ލިޔުންތަކުގައި އަތްލިއެވެ. އޭނާގެ ތުންފަތް ތުރުތުރުލަމުން ދިޔައެވެ.
“މި ތާރީޚު ދަރިފުޅަށް ލިބުނީ ކޮންތާކުން؟”
ހަނާ ވަރަށް ޖެހިލުންވެފައި ހުރެ ބުންޏެވެ. “އެއީ ބައްޕަ ސުވަރުގެ ދިއުމުގެ ކުރިން، އަޅުގަނޑު ގޮވައިގެން މަހަށް ދިޔަ ދުވަސް.”
އިސްމާއީލް އޭނާގެ ލޯ މަރާލިއެވެ. އިރުކޮޅަކަށް އޭނާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ ހުއްޓެވެ. ދެން އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “މިއީ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެވެސް ތާރީޚު.”
އެންމެން ހިމޭންވިއެވެ. އޭނާ އަހަރެންނަށް ބަލާލިއެވެ.
“އަހަރެންގެ އަންހެނުން ނިޔާވި ފަހުން، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ގޭގެ ފާރުގައި ކުރެހުމެއް ކުރަހާ.” އަހަރެންގެ ހިތް ހުއްޓުނު ކަހަލައެވެ. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. “އޭނާ ކުރަހަނީ މާ، އަދި އޭގެ ތިރީގައި އޭނާގެ މަންމަގެ ނަން ލިޔޭ.”
“އެއްދުވަހަކު މީހަކު ބުނި އެ ކުރެހުންތަކަކީ ވަރަށް ހަޑި، ކުޑަކުދިން ކުރަހާ ކަހަލަ އެއްޗެހިތަކެކޭ. އެދުވަހަށްފަހު އޭނާ ކުރެހުން ހުއްޓާލައިފި.”
އޭނާ އަލުން ހަނާއަށް ބަލާލިއެވެ. “އޭގެ ފަހުން ދުވަހަކުވެސް އޭނާ ކުރަހާކަށް އަތަކު ކުލައެއް ނުޖައްސާ.”
މުޅި މަގުމަތި އޮތީ ހިމޭންވެފައެވެ. އިބްރާހީމްވެސް އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ފެންހޮޅި ތިރިކޮށްލިއެވެ. އިސްމާއީލް މަޑުމަޑުން މަގުމަތީގައި ބާކީ ހުރި ނޫކުލައިގެ ކުލަކޮޅެއް ފޮހެލިއެވެ. “ދަރިފުޅަށް އެނގޭތަ؟” އޭނާ ހަނާ ގާތު އެހިއެވެ. ހަނާ ބޯ ހޫރުވާލިއެވެ.
“ބައެއް ކުރެހުންތަކަކީ ހަމައެކަނި ކުރެހުންތަކެއް ނޫން.” އޭނާ އެ ފަނޑުވެފައިވާ ދޯންޏަށް ބަލާލިއެވެ. “އެއީ ހަނދާންތައް.” ހަނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފޭދުނެވެ. “ބައްޕައަށް އެ ކުރެހުން ފެންނާނެހެން ހީވޭތަ؟” އިސްމާއީލް ހިތާމަވެރި ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ.
“އަހަރެން ޤަބޫލުކުރަނީ، އަހަރެމެން ލޯބިވާ މީހުންނަށް އަހަރެމެން ފޮނުވާ ލޯބި އަބަދުވެސް ފެންނާނެ ކަމަށް.”
ދެން އޭނާ އިބްރާހީމަށް ބަލާލިއެވެ. އެއީ ރުޅިވެރިކަމުގެ ނަޒަރަކުންނެއް ނޫނެވެ. ނަފުރަތެއްވެސް ނެތެވެ. ނަމަވެސް އެ ނަޒަރުގައިވަނީ މާޔޫސްކަމެވެ.
“ބައެއް ފަހަރު ތަންތަން ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށް އަހަރެމެން މާ ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދެވޭތީ، އަގުހުރި ކަންކަން ރައްކާތެރިކުރަން ހަނދާން ނެތެނީ.” އިސްމާއީލް ބުންޏެވެ.
އެއްވެސް މީހަކު އެއްޗެކޭ ނުބުނެއެވެ. އިބްރާހީމް އިސްދަށަށް ޖަހައިގެން ހުއްޓެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އޭނާގެ ހިތް މަޑުވިހެން ހީވިއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހެނދުނު، ހީވެސް ނުކުރާ ކަހަލަ ކަމެއް ހިނގިއެވެ. ހަނާ ދޮރު ހުޅުވާލިއިރު، ބޭރުގައި ކުލަ އަޅާފައިވާ ކުޑަ ފޮށްޓެއް އޮތެވެ. އޭގައި ނޯޓެއް ހަރުކޮށްފައި އޮތެވެ. އެ ނޯޓުގައި ލިޔެފައިވަނީ ތުރުތުރުލާ އަތަކުންނެވެ.
އޭގައި އޮތީ.. “ލޯބިވާ ހަނާ، ދަރިފުޅުގެ ކުރެހުން ފޮހެލެވުނީތީ މާފަށް އެދެން. އޭގެ މާނައެއް އޭރަކު ބޭބެއަކަށް ނޭނގޭ. އާދޭސްކޮށްފައި ބުނަން، އަލުން ކުރަހާ.”
އޭގައި އެއްވެސް މީހެއްގެ ނަމެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކާކުކަން އަހަރެމެންނަށް އެނގުނެވެ.
އެދުވަހު ހަވީރު ހަނާ އަލުން ބޭރުގައި އިށީނެވެ. އޭނާ އަނެއްކާވެސް ދޯންޏެއް ކުރެހިއެވެ. އިރެއް ކުރެހިއެވެ. އަދި ހިތްތަކެއްވެސް ކުރެހިއެވެ. ނަމަވެސް މިފަހަރު އޭނާ އާ ކަމެއް އިތުރުކުރިއެވެ. ދެ ގެއެވެ. އެއްގެއަކީ އަހަރެމެންގެ ގެއެވެ. އަނެއް ގެއަކީ އިބްރާހީމްގެ ގެއެވެ. އަދި އެ ދެގޭގެ ދެމެދުގައި މާތަކުން ފުރިފައިވާ މަގެއް ކުރެހިއެވެ.
އިބްރާހީމް މަޑުމަޑުން ބޭރަށް ނިކުތްއިރު އަހަރެން ހުރީ ދޮރުމަތީގައި ބަލާށެވެ. އޭނާ އެތަނުގައި ހިމޭނުން މަޑުކޮށްލިއެވެ. ދެން އޭނާ އެހިއެވެ.
“ބޭބެއަށް ތިޔަ ކުރެހުން ބަލާލެވިދާނެތަ؟”
ހަނާ ހިނިތުންވެލާފައި ބުންޏެވެ. “ލައްބަ.”
އޭނާ ވަރަށް ގިނައިރު އެ ކުރެހުމަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ. ދެން އޭނާ ބުނި ވާހަކައަކީ އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އުންމީދުކުރި ވާހަކައެއް ނޫނެވެ.
“ވަރަށް ރީތި.” އޭނާ ބުންޏެވެ.
އެދުވަހަށްފަހު ހުރިހާ ކަމެއް ބަދަލުވިއެވެ. އިބްރާހީމަކީ އަދިވެސް މަޑުމައިތިރި މީހެކެވެ. އޭނާ އަދިވެސް އޭނާގެ ގޯތިތެރެ ތަރުތީބުން ބާއްވަން ބޭނުންވެއެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެނދުނު އޭނާގެ ދޮރުމަތި ކުނިކަހައެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު ހަނާ ބޭރުގައި ކުޅެން އުޅޭއިރު، އޭނާ ކައިރީގައި އިށީނދެލައިގެން އިނދެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ހަނާގެ ސްކޫލްގެ ވާހަކަ އަހާލައެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު އޭނާގެ ބަގީޗާގައި ހުންނަ މޭވާ ހަނާއަށް ގެނެސްދެއެވެ.
އަދި ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އެ ތާރީޚު އައުމުން، ހަނާ މަގުމަތީގައި ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ކުރަހައެވެ. ދޯންޏެކެވެ. މަލެކެވެ. ނުވަތަ ހަނދާނެކެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ދުވަހަކުވެސް އެއްވެސް މީހަކު އެ ކުރެހުން ފޮހެލާކަށް ފެނެއް ނުޖަހައެވެ.
އަހަރުތަކެއް ފަހުން، ހަނާ ބޮޑުވި ދުވަހަކު، އެންމެ ފުރަތަމަ ހަލާކުވި ކުރެހުމުގެ ފޮޓޯ އަހަރެން އަދިވެސް ރައްކާކޮށްފައި ބަހައްޓަނީ ކީއްވެގެންތޯ އޭނާ އެހިއެވެ.
އަހަރެން ހިނިތުންވެލާފައި ބުނީމެވެ. “ސަބަބަކީ އެއީ އަހަރެމެން ވަރަށް މުހިންމު ފިލާވަޅެއް ދަސްކުރި ދުވަސް ކަމަށްވާތީ.”
“ކޮން ފިލާވަޅެއް؟”
“އެއް އެއްޗަކަށް ބަލާފައި، އެކި މީހުންނަށް ފެންނާނީ އެކި ވާހަކަތައްކަން.”
އަހަރެން އޭނާއަށް ކިޔައިދިނީމެވެ. “ބައެއް މީހުންނަށް ފެންނާނީ ބިންމަތީގައި ހުރި ލަފެއް. ނަމަވެސް އަނެއް ބަޔަކަށް ފެންނާނީ މީހެއްގެ ހިތުގެ އެތިކޮޅެއް.”
އަދި މިއީ އަހަރެމެން އެންމެން ހަނދާން ބަހައްޓަންޖެހޭ ފިލާވަޅެއް ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ އަމަލެއްގެ ފަހަތުގައި އަހަރެމެންނަށް ނޭނގޭ ވާހަކައެއް އޮވެދާނެއެވެ. ކޮންމެ މަޑުމައިތިރި މީހެއްގެ ފަހަތުގައި އަހަރެމެންނަށް ނުފެންނަ ތަދެއް އޮވެދާނެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު، އެންމެ ކުޑަ އޯގާތެރިކަމަކުންވެސް، އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ހަލާކުވެފައިވާ ކަންކަން ރަނގަޅުކޮށްދެވިދާނެއެވެ.
ސަބަބަކީ، މަގުމަތިން ކުއްޖެއްގެ ކުރެހުން ފޮހެވިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ފަހަތުގައިވާ ލޯތްބަކީ ދުވަހަކުވެސް ފޮހެވިގެންދާނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
(ނިމުނީ)
