އިޙުތިރާމް އިތުރުވުން
މާލޭގެ އުދަރެހުން އިރު އޮއްސެމުން ދިޔަ ވަގުތު، އޮފީހުގެ ބޮޑު ބިއްލޫރިގަނޑުން ފެންނަނީ ރަން އޮރެންޖު ކުލައިގެ ހިތްގައިމު މަންޒަރެކެވެ. ޒަޔާން އިނީ އޭނާގެ މޭޒުމަތީގައި ހުރި ފައިލްތަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން ނަމަވެސް، އޭނާގެ ސިކުނޑި ވަނީ މުޅިން އެހެން ދުނިޔެއެއްގައެވެ. ޔާނިޔާއާމެދު ކުރިން ކަންތައް ކުރެވުނު ގޮތާއި، އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދުނު ނުބައި ހީތަކުގެ ސަބަބުން ޒަޔާންގެ ހިތަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަރުވެފައެވެ. އޭނާ ނިންމީ މި ހުރިހާ ނުތަނަވަސްކަމެއް ނައްތާލުމަށްޓަކައި މިއަދު އިސްވެ ވާހަކަ ދެއްކުމަށެވެ. ޔާނިޔާ އޭނާގެ ފައިލްތައް ހިފައިގެން ކެބިންއަށް ވަނުމާއެކު، ޒަޔާން ފުން ނޭވާއެއްލުމަށްފަހު އޭނާގެ ގާތުގައި އިށީނުމަށް އެދުނެވެ.
“ޔާނިޔާ، އަޅުގަނޑު ބޭނުންވަނީ ވަރަށް އިޚުލާސްތެރިކަމާއެކު މާފަށް އެދެން.” ޒަޔާންގެ އަޑުގައި ހުރީ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ޔާނިޔާއަށް ނީވޭ ފަދަ މަޑުމައިތިރިކަމެކެވެ. އޭނާ ކިޔައިދިނީ އޭނާގެ ބަސްމަދުކަމަކީ ކިބުރުވެރިކަން ނޫން ކަމާއި، އެއީ އޭނާގެ ހަޔާތުގައި ދިމާވި ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން އުފެދުނު މިޒާޖެއް ކަމަށެވެ. އޮފީހުގެ މާހައުލުގައި ޔާނިޔާގެ މަސައްކަތަށް ފާޑުކިޔުނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފުސުގެ “އީގޯ” މާ ބޮޑުވުމުން ކަމަށް ޒަޔާން އިޢުތިރާފުވިއެވެ. މި ތެދުވެރި އިޢުތިރާފުގެ ސަބަބުން، ޔާނިޔާގެ ހިތުގައި ޒަޔާނާމެދު އޮތް ހުރިހާ ނުރުހުމެއް އެއްފަހަރާ ފިލައިގެން ދިޔައެވެ. ޒަޔާންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަން ހުރި ތެދުވެރިކަމަކީ ޔާނިޔާގެ ހިތަށް ބަޔާންކުރަން ދަތި ހަމަޖެހުމެއް ގެނުވި ކަމެކެވެ.
ޔާނިޔާ އިސްދަށަށް ޖަހާލައިގެން އިނދެ، އޭނާގެ ލޮލުން ފޭބި ކަރުނަތިއްކެއް ފޮހެލިއެވެ. “ޒަޔާން، މާފަށް އެދެންޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ޒަޔާނެއް ނޫން. އަޅުގަނޑުވެސް ޒަޔާނާމެދު ކަންތައް ކުރީ ވަރަށް ބޮޑު ނުބައި ތަޞައްވުރެއްގެ މަތީގައި ހުރެގެން.” ޔާނިޔާގެ އަޑު ކުޑަކޮށް ތުރުތުރުލިއެވެ. އޭނާ ކިޔައިދިނީ މީގެ ކުރިން ބައެއް ފިރިހެނުންގެ ފަރާތުން އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާތަކުގެ ސަބަބުން، ހުރިހާ ފިރިހެނުންނަކީ ބޮޑާ ބައެއް ކަމަށް އޭނާއަށް ނިންމުނު ގޮތެވެ. ޒަޔާންގެ ހިތުގެ ސާފުކަން ދެނެގަތުމުގެ ބަދަލުގައި، ހަމައެކަނި ބޭރުފުށުން ފެންނަ ސިފަތަކަށް ބަލައިގެން ގޮތް ނިންމުނީތީ ޔާނިޔާ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތާމަކުރިއެވެ.
މިގޮތަށް ދެމީހުން އެކަކު އަނެކަކަށް މާފުކޮށް، ހިތުގެ ޝުޢޫރުތައް ބަދަލުކޮށްލުމުން، އެ ދެމެދުގައި އޮތް ހުރިހާ ބަރުކަމެއް ލުއިވެގެން ދިޔައެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާ ސަފުހާއެއްގެ ފެށުމެވެ. އެމީހުންގެ ދެމެދުގައިވާ ކިބުރުވެރިކަމުގެ އުސް ފާރުތައް މިހާރު ވަނީ މުޅިން ބިމާ ހަމަވެފައެވެ. މި ވަގުތުކޮޅަކީ ދެމީހުންގެ ހިތް އެކަކު އަނެކަކަށް ހުޅުވާލި، އަދި އިތުބާރުގެ ބިންގާ އެޅުނު އެންމެ މުހިންމު ވަގުތުކޮޅެވެ. އޮފީހުގެ އެ ހިމޭން މާހައުލުގައި މިހާރު އިޙުސާސް ކުރެވެނީ އާދަޔާ ޚިލާފު ހަމަޖެހުމަކާއި އޯގާތެރިކަމެކެވެ. ދެމީހުންނަށްވެސް އެނގުނު ކަމަކީ، އިޙުތިރާމަކީ ލޯތްބަށްވުރެވެސް މާ މަތިވެރި އަދި މުހިންމު އެއްޗެއް ކަމެވެ.
މި މާފުކުރުމަށްފަހު، ޔާނިޔާ އާއި ޒަޔާންގެ މެދުގައި އުފެދުނީ ވަރަށް ތެދުވެރި އަދި ވަރުގަދަ އެކުވެރިކަމެކެވެ. މިހާރު އޮފީހުގެ ބައްދަލުވުންތަކަކީ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދެމީހުންގެ ޢިލްމާއި ހުނަރު އެކުވެގެން އުފެއްދުންތެރި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރާ ތަނެކެވެ. ޒަޔާން ކޮންމެ ނިންމުމެއްގައި ޔާނިޔާގެ ޤާނޫނީ ލަފަޔަށް ފުންކޮށް އިޙުތިރާމް ކުރެއެވެ. އަދި ޔާނިޔާވެސް ޒަޔާންގެ ވިޔަފާރީގެ ދުރުވިސްނުމާއި، ކަންކަން ރާވާ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކަށް ސިއްރިއްޔާތުގައި ތަޢުރީފު ކުރެއެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް ބަރޯސާވާން ދެމީހުންނަށްވެސް މިހާރު ވަނީ ދަސްވެފައެވެ. މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި އުފެދުނު މި އެކުވެރިކަމަކީ އެމީހުންގެ އުފެއްދުންތެރިކަން އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުކޮށްދިން ކަމެކެވެ.
އޮފީހުގެ އެހެން މުވައްޒަފުންނަށްވެސް މި ބަދަލު ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަވިއެވެ. ކުރިން ޒުވާބު ކުރި އަޑު އިވޭ ތަނުން މިހާރު އިވެނީ މަޑުމައިތިރި ހިނިތުންވުމާއި، އެކަކު އަނެކަކަށް ހެޔޮލަފާ ގޮތްތައް ކިޔައިދޭ އަޑެވެ. އެކުގައި ކޮފީއެއް ބޯލުމާއި، މަސައްކަތުގެ ބޭރުން ކުރު މެސެޖުތައް ބަދަލުކުރުމަކީ މިހާރު އާންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މި އެކުވެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ވަގުތީ ކަމެއް ނޫންކަން ދެމީހުންގެ ހިތްވެސް ބުނަމުން ދިޔައެވެ. މިއީ އެކަކު އަނެކަކު ދެނެގަތުމަށް ތަޤުދީރު ހުޅުވައިދިން ރަނގަޅު ފުރުސަތެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ބައްދަލުވުމަކީ ދެމީހުންގެ ހިތަށް އާ އުފާވެރިކަމެއް ގެނުވާ ކަމަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. އެކަކު އަނެކަކުގެ ހިތުގެ ހާލު ދެނެގަތުމަކީ މިހާރު އެމީހުންނަށް ވަރަށް ފަސޭހަ ކަމަކަށް ވެއްޖެއެވެ.
އެކުވެރިކަން ފުންވަމުން ދިޔވަރަކަށް، ދެމީހުންގެ އާއިލީ ދިރިއުޅުމުގެ ވާހަކަތައް ހިއްސާކުރަން ފެށިއެވެ. ޔާނިޔާ ކިޔައިދިނީ އޭނާގެ މަންމަ އާއި ބައްޕަގެ އޯގާތެރިކަމާއި، އޭނާގެ ކިޔެވުމަށްޓަކައި އެމީހުން ކުރި ބުރަ މަސައްކަތުގެ ވާހަކައެވެ. ޔާނިޔާގެ އާއިލާއަކީ ދީނީ ކަންކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަހަންމިއްޔަތުކަންދޭ، އެކަކު އަނެކަކަށް ވަފާތެރި އާއިލާއެއްކަން ޒަޔާނަށް އެނގުނެވެ. މި ވާހަކަތަކުން ޔާނިޔާގެ ހަރުދަނާ ޝަޚުސިއްޔަތު ބިނާވެފައިވާ ގޮތް ޒަޔާނަށް ވިސްނުނެވެ. ޔާނިޔާގެ ކޮންމެ އަމަލަކުން ފެންނަނީ އޭނާގެ އާއިލާގެ ފަރާތުން ލިބިފައިވާ ރީތި ތަރުބިއްޔަތާއި އިސްލާމީ އަދަބުތަކެވެ. އޭނާގެ އާއިލާއަކީ ލޯތްބާއި ކިޔަމަންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ނަމޫނާ އާއިލާއެއްކަން ޒަޔާނަށް ކަށަވަރުވިއެވެ. ޔާނިޔާ ކިޔައިދިން ގޮތުގައި އޭނާގެ ކާމިޔާބީގެ އަސްލަކީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ހަރުދަނާ ނަސޭޙަތްތަކާއި، މަންމަގެ ރޭގަނޑުގެ ދުޢާތަކެވެ. މި ވާހަކަތައް އަޑުއަހަމުން ދިޔައިރު ޒަޔާންގެ ހިތުގައި އުފެދުނީ އާދަޔާ ޚިލާފު އިޙުސާސެކެވެ. އޭނާއަށް ވިސްނުނީ މީހެއްގެ އަގު ވަޒަންކުރަންވާނީ އެމީހެއްގެ މުއްސަނދިކަމަކަށް ނޫންކަމާއި، އެމީހެއްގެ އަޚުލާޤާއި ތަރުބިއްޔަތަށް ކަމެވެ.
ޔާނިޔާގެ ސާދާ ދިރިއުޅުމަކީ ޒަޔާންގެ ހިތް އެންމެ ބޮޑަށް ދަމައިގަތް ސިފައެވެ. ޒަޔާންވެސް އޭނާގެ ހިތުގައި ފޮރުވާފައި ހުރި ސަފުހާތައް ޔާނިޔާއަށް ކިޔައިދިނެވެ. އޭނާގެ މަންމަ ވަކިވެގެން ދިޔުމުން އޭނާގެ ދިރިއުޅުމަށް އައި ހުސްކަމާއި، ބައްޕަގެ ހަރުކަށި އުސޫލުތަކުގެ ދަށުން ބޮޑުވުމުގެ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާ ހިއްސާކުރިއެވެ. “މިހާރު އެންމެންނަށް ފެންނަ ޒަޔާނަކީ އަހަރެންގެ ބައްޕަ ބޭނުންވި ގޮތަށް އުފެއްދި މީހެއް. އަސްލު ޒަޔާން މިއަށްވުރެ މާ މަޑުމައިތިރިވާނެ.” ޒަޔާން ބުންޏެވެ. މިގޮތަށް އާއިލީ ވާހަކަތައް ދެއްކުމުން، ދެމީހުންގެ މެދުގައި އޮތް އިތުބާރުގެ ގުޅުން އެތައް ގުނައަކަށް ވަރުގަދަވެގެން ދިޔައެވެ. ޒަޔާންގެ ހިމޭންކަމުގެ ފަހަތުގައިވާ އަސްލު ސަބަބު ޔާނިޔާއަށް ވިސްނުމުން، އޭނާގެ ހިތުގައި ޒަޔާނަށްޓަކައި އޮތް ހަމްދަރުދީ އިތުރުވިއެވެ.
ޔާނިޔާގެ ހިތުގައި ޒަޔާނަށްޓަކައި އޮތް ހަމްދަރުދީ އިތުރުވުމާއެކު، އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވާ ޤަދަރުވެސް އެތައް ގުނައަކަށް އުފުލިގެން ދިޔައެވެ. ދެމީހުންގެ މެދުގައި ދެކެވުނު މިފަދަ ފުން ވާހަކަތަކުން އެކަކު އަނެކަކުގެ ހިތުގެ އެންމެ ފުން މިނަށް ވާސިލުވުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުނެވެ. މިހާރު އެމީހުންނަކީ ހަމައެކަނި މަސައްކަތުގެ ބައިވެރިންނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކަކު އަނެކަކުގެ ހިތުގެ ހާލާއި، ދިރިއުޅުމުގެ އުނދަގޫތައް އެންމެ ރަނގަޅަށް ދަންނަ ގާތް އެކުވެރިންނެވެ.
ޒަޔާންގެ ކޮންމެ ހިތާމައެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ރޫހެއް ޔާނިޔާގެ ކިބައިގައި އުފެދުނު އިރު، ޔާނިޔާއަށް ދިމާވާ ކޮންމެ ގޮންޖެހުމެއްގައި އައްޑަނައަކަށް ވުމަށް ޒަޔާން ހުރީ ތައްޔާރަށެވެ.
އެއްރޭ އޮފީހުގެ ބެލްކަނީގައި ތިބެގެން، ދެމީހުން އެމީހުންގެ މުސްތަޤުބަލުގެ ހުވަފެންތަކާމެދު ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. ޔާނިޔާ ބޭނުންވަނީ ޤާނޫނީ ދާއިރާއިން ކުރިއަށް ގޮސް، އިންސާފު ގާއިމުކުރުމުގައި ނަމޫނާ ދައްކާށެވެ. ޚާއްސަކޮށް އަނިޔާ ލިބޭ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުގައި މަސައްކަތް ކުރުމަކީ އޭނާގެ އެންމެ ބޮޑު އުންމީދެވެ. “އަޅުގަނޑު ބޭނުންވަނީ އަޅުގަނޑުގެ ޢިލްމަކީ މީހުންނަށް ފައިދާހުރި އެއްޗަކަށް ހަދަން.” ޔާނިޔާ ޝައުޤުވެރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. ޔާނިޔާގެ މި މަތިވެރި މަޤުސަދަށް ޒަޔާން ފުންކޮށް ތަޢުރީފު ކުރިއެވެ. ޒަޔާން ޤަބޫލުކުރި ގޮތުގައި ޔާނިޔާ ފަދަ ހަރުދަނާ އަންހެނުންނަކީ މުޖުތަމައު ބަދަލުކުރުމުގެ ބާރެވެ.
ޒަޔާންގެ ހުވަފެންތަކަކީވެސް ހަމަ އެފަދަ މަތިވެރި ހުވަފެންތަކެކެވެ. އޭނާ ބޭނުންވަނީ އޭނާގެ ވިޔަފާރީގެ ތެރެއިން އިސްލާމީ އުސޫލުތައް ކުރިއަރުވައި، މުޖުތަމައަށް ފައިދާހުރި މަޝްރޫއުތައް ހިންގާށެވެ. “ފައިސާއަކީ ހަމައެކަނި ވަސީލަތެއް. އަސްލު ކާމިޔާބީއަކީ އެ ފައިސާއިން އެހެން މީހުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ގެނެވޭ ހެޔޮ ބަދަލު.” ޒަޔާންގެ މި ވިސްނުމަކީ ޔާނިޔާގެ ހިތް އިތުރަށް އަތުލި ކަމެކެވެ. ދެމީހުންގެ ހުވަފެންތައް މިހާ ގުޅޭކަން އެނގުމުން، އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ޝައުޤުވެރިކަން އިތުރުވެ، އެކަކު އަނެކަކަށް ވާގިވެރިވުމުގެ އަޒުމް ވަރުގަދަވިއެވެ. އެމީހުންގެ މި ހުވަފެންތަކަކީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ ކުރިއެރުމެއް ނޫން ކަމާއި، އެއީ މުޅި ޤައުމަށް ލިބޭނެ ކުރިއެރުމެއްކަން ދެމީހުންނަށްވެސް ވިސްނުނެވެ.
މި ހުރިހާ ވާހަކަތަކެއްގެ ތެރެއިންވެސް، އެންމެ ފާޅުކަން ބޮޑުކޮށް ފެނުނީ ދެމީހުންގެ ހިތުގައިވާ އިސްލާމީ އަގުތަކެވެ. ތެދުވެރިކަމާއި، އަމާނާތްތެރިކަމާއި، ﷲ އަށް ބިރުވެތިވުމުގެ މުހިންމުކަމާމެދު ދެމީހުންގެ ވިސްނުން އެއްގޮތެވެ. ޒަޔާން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ވިޔަފާރީގެ ކާމިޔާބީގެ އަސްލަކީ ތެދުވެރިކަމެވެ. “އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ ކަމެއް ކުރިޔަސް، އެންމެ ފުރަތަމަ ބަލަންޖެހޭނީ އެއީ އިސްލާމީ ހަމަތަކަށް ފެތޭތޯ.” ޒަޔާން ބުންޏެވެ. މި ދީނީ އަގުތަކަކީ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ބިންގާ ކަމުގައި ދެމީހުންވެސް އެއްބަސްވިއެވެ. ދީނަށް ލޯބިކުރުމާއި، ސުންނަތާ އެއްގޮތަށް ދިރިއުޅުން ބައްޓަންކުރުމުގެ މުހިންމުކަމާމެދު ދެމީހުންގެ މެދުގައި އޮތީ ފުރިހަމަ އިއްތިފާޤެކެވެ.
ޔާނިޔާވެސް މިކަމަށް ތާއީދު ކުރިއެވެ. އޭނާ ބުނީ އޭނާގެ ކޮންމެ ނިންމުމެއްގައިވެސް އިސްކަންދެނީ ދީނީ އަދަބުތަކަށް ކަމަށެވެ. މި ދީނީ ވިސްނުންތަކަކީ އެމީހުންގެ ގުޅުމަށް ބަރަކާތާއި އޯގާތެރިކަން ގެނުވި ސަބަބެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް އިޙުތިރާމް ކުރުމުގައިވެސް މި ދީނީ ސިފަތައް ވަރަށް ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރިއެވެ. މިހާރު ދެމީހުންގެ މެދުގައި އޮތީ ހަމައެކަނި ދުނިޔަވީ އެކުވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އާޚިރަތަށްޓަކައި އެކަކު އަނެކަކަށް ހެޔޮލަފާ ނަސޭހަތްދޭ، މަތިވެރި ގުޅުމެކެވެ. މި ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ދެމީހުންގެ އީމާންތެރިކަންވެސް އިތުރަށް ވަރުގަދަވެގެން ދިޔަކަން ދެމީހުންނަށްވެސް އިޙުސާސް ކުރެވުނެވެ.
ބާބު ނިމިގެން ދިޔައީ ދެ ހިތުގެ މެދުގައި އޮތް ބިރުވެރިކަމާއި ކިބުރުވެރިކަން މުޅިން ފިލައި، އުއްމީދުން ފުރިފައިވާ މާހައުލެއްގައެވެ. ނަމަވެސް، މި ހުރިހާ އުފާވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައިވެސް ޒަޔާންގެ ހިތުގައި ބޮޑު ސިއްރެއް ފޮރުވިފައި އޮތެވެ. އޭނާގެ ބައްޕަ ނިންމާފައިވާ ނިންމުމަކީ ޔާނިޔާގެ އުންމީދުތައް ފުނޑުފުނޑުކޮށްލާނެ ފަދަ ކަމެކެވެ. އެ ސިއްރު ހާމަކުރާނެ ހިތްވަރެއް ޒަޔާންގެ ކިބައިގައި އަދިވެސް ނެތެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކު ޔާނިޔާގެ ހިނިތުންވުން ފެނުމުން، އެ ހިނިތުންވުން ގެއްލިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ޒަޔާންގެ ހިތުގައި ވަށާލައެވެ.
ޒަޔާން ޔާނިޔާގެ ހިނިތުންވެފައިވާ މޫނަށް ބަލައިލިއިރު، އޭނާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. “މި ހިނިތުންވުން ގެއްލޭ ދުވަހު އަހަރެން ހަދާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟” ތަޤުދީރުގެ މި ކުޅިވަރު ދެން ބަދަލުވާނީ ކޮން ފަރާތަކަށް ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންގެ މި އާ ގުޅުމަށް ކުރިމަތިވާނީ ކޮން ފަދަ ތޫފާނެއް ހެއްޔެވެ؟ އާއިލާގެ މަސްލަހަތާއި ހިތުގެ އިޙުސާސްތަކުގެ މެދުގައި ޒަޔާންގެ ނިންމުމަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ނިންމުމަކީ ޒަޔާން އެހެން މީހަކާ ކައިވެނި ކުރުން ކަމަށްވާނަމަ، ޔާނިޔާގެ ހާލަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ ހަތްވަނަ ބާބުގައި މި ހުރިހާ ސުވާލެއްގެ ޖަވާބު ފެނިގެންދާނެއެވެ.
(ނުނިމޭ)
