ޖަނާޒާ ބޭއްވީ އެދުވަހުގެ މެންދުރުފަހުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. އޭރުވެސް ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހެމުން ދިޔައެވެ. ރަމީޒާއި ލިޔާނާގެ ސަންދޯއް ގަބުރުސްތާނާ ދިމާލަށް އުފުލައިގެންދިޔަ ފިރިހެނުންގެ ފަހަތުން، އަންހެނުންގެ ސަފުތަކުގެ ފަހަތުގައި އެ މަންޒަރު ބަލަން އަހަންނަށް ހުރެވުނެވެ.
އަހަރެންގެ ކުޑަ ދަރިފުޅުގެ ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ދަތި އަދިވެސް އޮތީ އަހަރެންގެ އަތްދަބަސް ތެރޭގައެވެ. އެ ދަތި ފެނުނީ އެދުވަހުގެ ހެނދުނު އެކުއްޖާގެ ބާލީސް ދަށުންނެވެ. ފުރަތަމަ އެ އުކާލަން އުޅެފައިވެސް، އަހަރެން އެ ރައްކާކުރީއެވެ. އަދިވެސް އެ އޮތީ އަހަރެންގެ އަތުގައެވެ.
ޖަނާޒާއަށްފަހު މީހުންތައް ގެޔަށް ޖަމާވިއެވެ. އެމީހުން ކާއެއްޗެހި ގެނައެވެ. އަހަރެންގެ ގާތުގައި އިށީނދެގެން ތިއްބެވެ. އެމީހުން ދުޢާކޮށް، އަދި ރޮއެވެސް ހެދިއެވެ. އަހަރެން މާ ބޮޑަށް ނުދަންނަ އަވަށްޓެރިއަކު އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާލާފައި، މިރޭ އެކަނި ނުހުރުމަށް ބުންޏެވެ.
އަހަރެންގެ ބޭބެގެ ދަރިއަކު މަޑުކުރިއެވެ. އެއަށްފަހު އިތުރު ތިމާގެ މީހަކު އައެވެ. މުޅި ގެ އޮތީ މީހުންނާއިގެން ފުރިފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އަހަންނަށް އިޙުސާސްވަމުންދިޔައީ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ނުވާފަދަ އެކަނިވެރިކަމެކެވެ.
އެރޭ އެންމެން އަހަންނަށް ކާން ބާރުއަޅަމުން ދަނިކޮށް، އަނެއްކާވެސް ފޯނަށް މެސެޖެއް އައެވެ. އެއީ ސޯޝަލް މީޑިއާ ނޮޓިފިކޭޝަނެކެވެ. އަހަރެންގެ މަންމަގެ އެކައުންޓުން އައި ނޮޓިފިކޭޝަނެކެވެ. އާ ފޮޓޯއެކެވެ.
މަންމަ ހުރީ ބައްޕައާއި އާރިފްގެ ކައިރީގައެވެ. ތިން މީހުންގެ މޫނުމަތިންވެސް ފެންނަނީ ހިނިތުންވުމެވެ. އެމީހުންގެ ފަހަތުން ފެންނަން އޮތީ ރީތި ފަޅެކެވެ. ބައްޕަ އަތުގައި ކުރުނބައެއް އޮތެވެ. އާރިފް ހުރީ އަވިއައިނު އަޅައިގެންނެވެ. މަންމަ ހުރީ އިރުއޮއްސޭ މަންޒަރާ ދިމާލަށް ކުރުނބާ ތަށި އުފުލާލައިގެންނެވެ. ފޮޓޯގެ ތިރީގައި ލިޔެފައިވެއެވެ.
“އާއިލީ ވަގުތު. އަބަދަށް ހަނދާން ހުންނާނެ ފަދަ އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅެއް.”
އަހަރެން އެ ފޮޓޯއަށް ބަލަން އިނީމެވެ. އެވަގުތު ކުއްލިއަކަށް، ހީވެސް ނުކުރާ ފަދަ ކަމެއް ވިއެވެ. އަހަންނަށް ހެވުނީއެވެ. އެއީ ބިރުވެރި އަޑެކެވެ. ކޮޓަރީގައި ތިބި އެންމެން ބިރުގަންނަވާލި ފަދަ، ހިތްފަޅައިގެންދާ ފަދަ ހިނިގަނޑެކެވެ. ޝަފިއްޔާ އަހަރެންގެ އަތުން ފޯނު އަތުލިއެވެ.
“ޔާﷲ!” އޭނާއަށް ބުނެވުނެވެ.
އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލާލީމެވެ. “މަންމަ އަބަދުވެސް ބުނާނެ އެންމެ އިސްކަމެއް ދޭންވާނީ އާއިލާއަށޭ.”
ޝަފިއްޔާ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. “އެކަމަކު އެއީ އަހަރެންގެ އާއިލާއެއް ނޫންކަން މިއަދު އެނގިއްޖެ.”
**********
ރަމީޒު އަހަންނަށް އިންޒާރު ދިނެވެ. އެއްފަހަރަކު ނޫނެވެ. ވަރަށް ގިނަ ފަހަރުއެވެ.
“މަރިޔަމް.” އޭނާ ބުނާނެއެވެ. “ތީ ރަނގަޅު ދަރިއެއްކަން ސާބިތުކޮށްދޭން ތިވަރަށް އުޅޭނެ ކަމެއް ނެތް.” އެކަމާ އަބަދުވެސް އަހަންނަށް ރައްދު ދެވެއެވެ. “އެއީ އަހަރެންގެ މައިންބަފައިން.”
“އަހަންނަށް އެނގޭ.”
“އެމީހުން އަހަރެން ބޮޑު ކުރީ.”
“އަހަންނަށް އެނގޭ.”
“އަހަރެމެންނަށްޓަކައި އެމީހުން ޤުރުބާނީތަކެއް ވި.” އޭނާ ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލާނެއެވެ.
“މައިންބަފައިން ދަރިންނަށްޓަކައި ޤުރުބާންވިޔަސް، އެ ދަރިންނަށް އަނިޔާވެސް ކޮށްފާނެ.”
އެ ވާހަކަ އަޑުއަހާކަށް އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް އޭނާގެ ދުލުންނެވެ. އަހަރެންގެ މަންމަ އަހަންނަށްޓަކައި ކޮށްދިން ކަންތައްތަކުގެ ހަނދާން އާކޮށްދިނުމުގައި އެތައް އަހަރެއް ހޭދަކުރިއެވެ. އަހަރެންގެ ކިޔެވުމުގެ ޚަރަދުތައް ކުރީ އޭނާއެވެ. އަހަރެން އެންމެ ފުރަތަމަ ކުއްޔަށް އުޅުނު އެޕާޓްމަންޓަށް އެހީތެރިވީ އޭނާއެވެ. އަހަރެން ކައިވެނި ކުރިއިރު ދަރަންޏަށް ފައިސާ ނެގީ އޭނާއެވެ. އަދި ލިޔާނާގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ސްކޫލް ޔުނީފޯމް ހޯދައިދިނުމުގައިވެސް އެހީތެރިވިއެވެ. ނަމަވެސް ދިން ކޮންމެ ހަދިޔާއަކާއެކު ފެންނަން ނެތް ރަސީދެއް އޮވެއެވެ. އަދި ކޮށްދިން ކޮންމެ ހެޔޮކަމެއްގެ ބަދަލު ހޯދާނެ ދުވަހެއް އޮވެއެވެ. އާރިފް ސައިކަލެއް ބޭނުންވުމުން، ބައްޕަ އެއަށް ފައިސާ ހޯދައިދިނެވެ. މާލޭގައި ކެފޭއެއް ހުޅުވަން އާރިފް ބޭނުންވުމުން، ރަށުގައި އޮތް އެމީހުންގެ ބިންކޮޅެއް މައިންބަފައިން ވިއްކާލިއެވެ. އޭނާގެ ވިޔަފާރި ދަށަށް ދިއުމުން، އެމީހުން އަހަރެންގެ ކިބައިން އެހީއަށް އެދުނެވެ. އަހަންނަށް އެކަން ކުރެވެން ނެތް ކަމަށް ބުނުމުން، ރަނގަޅު ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ ފިރިއަކު އަހަރެންގެ ހުރިކަން މަންމަ ހަނދާންކޮށްދިނެވެ. އަހަރެން ބަނޑުބޮޑުވުމުން މަންމަ ބުންޏެވެ.
“އަމިއްލަ އެދުން ބޮޑުނުވާށެވެ. ކޮއްކޮ އެ އުޅެނީ އޭނާގެ މުސްތަޤުބަލު ބިނާކުރާށެވެ.”
އެހެންކަމުން އަހަރެން ދިނީއެވެ. އަނެއްކާވެސްމެއެވެ. އަދިވެސް ދިނީއެވެ. އެންމެ ފަހުން ރަމީޒު ބުނާންދެނެވެ. “މަރިޔަމް، ދުވަހަކުން ކަލޭގެ އަތުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޯންނާނެއެވެ.”
އަހަރެން އޭނާ ގާތު ބުނީމެވެ. “އެއީ އަހަރެންގެ އާއިލާއެވެ.”
އޭނާ ދެރަވެފައި އަހަންނަށް ބަލައިލިއެވެ. “އަދި އަހަރެމެންނަކީވެސްމެއެވެ.”
އެ ޖުމްލަ އަހަރެންގެ ހިތުގައި ބިންވަޅު ނެގުނެވެ. އޭނާ ނިޔާވި ފަހުން، އެކަން ތަހައްމަލު ނުކުރެވޭ ވަރުވިއެވެ.
**********
ކަށުނަމާދަށްފަހު ތިންވަނައަށްވީ ދުވަހު، މީހަކު ދޮރުގައި ޓަކިޖެހިއެވެ. ދޮރު ހުޅުވުމުގެ ކުރިންވެސް އެއީ ކާކުކަން އަހަންނަށް އެނގުނެވެ. އަހަރެންގެ މައިންބަފައިންނެވެ. އެމީހުން ޗުއްޓީ ނިންމާލުމަށްފަހު އެނބުރި އައީއެވެ. މަންމަ އެތެރެއަށް ވަނީ ކްރީމް ކުލައިގެ ހެދުމެއް ލައިގެން ބޮޑު ދަބަހެއް ހިފައިގެންނެވެ. ބައްޕަ ފަހަތުން ވަނެވެ. އާރިފް އައީ ފޯނަށް ބަލަމުން އެމީހުންގެ ފަހަތުންނެވެ. އެއްވެސް މީހަކު އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދައެއް ނުލިއެވެ. ހިތާމައިގައި ބައިވެރިވާ ކަމަކަށްވެސް ނުބުނެއެވެ. މަންމަ އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ.
“ތިހުރީ ވަރަށް ބަލިކޮށް ފެންނަން.” އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ.
ބައްޕަ ކަރުކެހިލިއެވެ. “އަހަރެމެން މި އައީ ވަރަށް ބުރަ ދަތުރެއް ކޮށްފަ.”
އާރިފް ފޫހިވެފައި ނޭވައެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. “އަހަރެމެންނަށް އިށީނދެވިދާނެތަ؟”
އަހަރެން އެއްފަރާތްވީމެވެ. އެމީހުން އަހަރެންގެ ގެއަށް ވަނެވެ. އެއީ ސިޑި ގާތުގައި އަދިވެސް އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ސްކޫލް ދަބަސް އޮތް ގެއެވެ. އެއީ ކޮޓަރީގެ ދޮރުމަތީގައި އަދިވެސް ރަމީޒުގެ ފައިވާން ހުރި ގެއެވެ. އެއީ ފާރުގައި އަދިވެސް އެމީހުންގެ ފޮޓޯތައް ހުރި ގެއެވެ. މަންމަ އެ ފޮޓޯތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލިއެވެ. ދެން މޫނު އަނބުރާލިއެވެ.
“އަހަރެމެން ވާހަކައެއް ދައްކަން ޖެހޭ.”
އަހަރެން ބޯޖަހާލީމެވެ. “ކޮން ކަމަކާ؟”
އާރިފް އެންމެ ފަހުން އޭނާގެ ފޯނު ޖީބަށްލިއެވެ. “ފައިސާއާ ބެހޭގޮތުން.”
ކަނޑައެޅިގެން އެނގެއެވެ. އަހަންނަށް ހެވުނު ކަހަލައެވެ. މަންމަ އިށީނދެލިއެވެ.
“ކަލޭގެ ކޮއްކޮއަށް ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެއް ކުރިމަތިވެއްޖެ.”
“ކިހިނެއްވީ؟”
“ކެފޭއަށް.”
“އަހަންނަށް އެނގޭ.”
“ޓެކްސްގެ މައްސަލަތަކެއް.”
އަހަރެން އާރިފަށް ބަލައިލީމެވެ. އޭނާ އަހަރެންގެ ލޮލަށް ބަލާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.
ބައްޕަ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. “މިއީ ވަގުތީ ކަމެއް.”
“ކިހާވަރެއް؟”
މަންމަ ޖަވާބު ދިނެވެ. “ސާޅީސް ހާސް ރުފިޔާ.”
އަހަރެން މަޑުކޮށްލީމެވެ. ދެން އަހަންނަށް ވިސްނުނީ މަންމަ އެބުނީ ސާޅީސް ހާސް ޑޮލަރުގެ ވާހަކަކަން ނުވަތަ އެއާ އެއްވަރުގެ ދިވެހި ފައިސާގެ ވާހަކަކަމެވެ.
އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ. “ތި އެދެނީ އަހަރެން އަތުން ފައިސާއަށްތަ؟”
“ކަލޭ ތިހެން ތި ބުނަނީ ކީއްވެގެން؟”
“އެއީ އަހަރެންގެ ފިރިމީހާއާއި ދަރިފުޅު ނިޔާވިތާ ތިން ދުވަސް ފަހުން ތި އައީ.”
މަންމަ ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. “މަރިޔަމް، ތިކަން ނުފަށާ.”
“ކޮން ކަމެއް؟”
“ޑްރާމާ ކުޅުން.”
އެ ބަސް ހީވީ ކަންފަތުގައި ޖެހި އެތިފަހަރެއްހެންނެވެ. ބައްޕަ ހުރީ އުނދަގޫވެފައެވެ.
އާރިފް މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “އެއްވެސް މީހަކު ޑްރާމާ ކުޅޭކަށް ބޭނުމެއް ނޫން.”
އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލައިލީމެވެ. “ކަލޭމެން ތިބީއަކީ ނޫން. ލިޔާނާ ވަޅުލިއިރު ކަލޭމެންނެއް ނެތް.” ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ.
“ރަމީޒު ވަޅުލިއިރުވެސް ކަލޭމެންނެއް ނެތް.” އަހަރެންގެ އަޑު ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ.
“ކަލޭމެން ތިބީ ސްވިމިންގ ޕޫލެއްގެ ކައިރީގައި ކުރުނބާ ބޯން.”
މަންމަ ވަގުތުން ރުޅިގަދަވިއެވެ. “ކަލޭ ތިހެން ބުނަން ކެރުނީ ކިހިނެއް؟”
“މަންމަ ބުނީމެއްނު އާރިފްގެ ޗުއްޓީ ހަރާބުކޮށްލާވަރުގެ މުހިންމު ކަމެއް ނޫނޭ ކަށުނަމާދަކީ.”
“އަހަރެން ހުރީ ދެރަވެފަ!”
“މަންމަ ބޭނުންވީ އަމިއްލަ އަރާމު.”
ބައްޕަ ތެދުވިއެވެ. “ހުއްޓާލާ.”
އަހަރެން ބައްޕައަށް ބަލައިލީމެވެ. އަހަރެންގެ މުޅި ހަޔާތުގައިވެސް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، ބައްޕަގެ ރުޅިއަށް އަހަރެން ބިރެއް ނުގަނެއެވެ.
“ކަލެއަށްޓަކައި އަހަރެމެން އެހާ ބޮޑު ޤުރުބާނީއެއް ވީއިރު، މިއީ އޭގެ ބަދަލުދޭންވީ ވަގުތު.”
އަހަރެން މަންމައަށް ބަލައިލީމެވެ. ދެން ބައްޕައަށްވެސްމެއެވެ. އަދި އާރިފަށްވެސްމެއެވެ. އާއިލާއަކީ މަޖުބޫރުކަމެއްކަން އަހަންނަށް ދަސްކޮށްދިނުމުގައި އެތައް އަހަރެއް ހޭދަކުރި ތިން މީހުންނެވެ. ލޯތްބަކީ ބަދަލުދިނުންކަން ދަސްކޮށްދިން މީހުންނެވެ. އަދި ދަރިއަކަށް ވުމަކީ ދުވަހަކުވެސް “ނޫނެކޭ” ނުބުނަންވާ ކަމެއްކަން ދަސްކޮށްދިން މީހުންނެވެ. އަދި ކުއްލިއަކަށް އަހަންނަށް ކަމެއް ވިސްނުނެވެ. އެމީހުންނަށް ހީވެފައި އޮތީ އަހަރެންގެ ހިމޭންކަމަކީ ބަލިކަށިކަން ކަމަށެވެ.
ލަސްލަހުން އަހަރެން ހިނގާފައި ގޮސް ދޮރުމަތީގައި ހުރި މޭޒު ކައިރިއަށް މަޑުކޮށްލީމެވެ. އެތަނުގައި ގަދަ ނޫކުލައިގެ ފައިލެއް އޮތެވެ. އަހަރެން އެ ފައިލު ނެގީމެވެ.
މަންމަގެ ލޯ ހިމަކޮށްލިއެވެ. “ކޮން އެއްޗެއް؟”
އަހަރެން ޖަވާބެއް ނުދެމެވެ. އެނބުރި އައިސް މޭޒުމަތީގައި ފައިލު ބޭއްވީމެވެ. އަދި އެ ހުޅުވާލުމަށްފަހު، ފުރަތަމަ އޮތް ލިޔުން ބައްޕައާ ދިމާލަށް ކޮށްޕާލީމެވެ. ބައްޕަގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވިއެވެ. “މިއީ ކޮން އެއްޗެއް؟”
“ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓެއް.”
ބައްޕަ އެއަށް ބަލައިލިއެވެ. ދެން އަހަންނަށް ބަލައިލިއެވެ. މަންމަ ގާތަށް ޖެހިލިއެވެ. އާރިފްގެ ނޭވާ ހުއްޓުނު ކަހަލައެވެ. އަހަރެން ގަނޑު އުކަން ފެށީމެވެ. އަދި އަނެއް ގަނޑެވެ. އޭގެ ފަހުންވެސް އަނެއް ގަނޑެވެ. އެތައް ސިކުންތެއް ވަންދެން އެކަކުވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އެއީ، އަހަންނަށްޓަކައި ޤުރުބާންކުރި ކަމަށް ބުނެ އަހަރެންގެ މައިންބަފައިން އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ދައްކަމުން އައި ފައިސާއަކީ ދުވަހަކުވެސް އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ފައިސާއަކަށް ނުވާތީއެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ފައިސާއެވެ.
(ނުނިމޭ)
