އިރު އެރިއިރު ހަލީމާ ހުރީ ހޭލައެވެ. ރޮށްޓާއި މަސްހުނީގެ މީރުވަހަކީ އާންމުކޮށް އެ ގޭތެރެއަށް އުފާވެރިކަން ގެނުވާ ވަހެކެވެ. ނަމަވެސް އެދުވަހުގެ ހެނދުނު އެ ގޭތެރެއިން ފެނުނީ ހަމަހިމޭންކަމެވެ. ހަލީމާ ބަދިގެއަށް ވަދެ، ލެޕްޓޮޕް ހުޅުވައިގެން މޭޒުދޮށުގައި އިން މަރިޔަމް ފެނުމުން ހުއްޓުން އެރިއެވެ.
“ކީއް ތި ކުރަނީ؟”
“މަސައްކަތް ކުރަނީ.”
“ކަލޭ ވަޒީފާއިން ވަކިނުވަނީތަ؟”
“ނޫން.”
ހަލީމާގެ މޫނު ރަތްވިއެވެ. “ރޭގައި ކަލޭ ވަޢުދުވީމެއްނު.”
މަރިޔަމް އިސްއުފުލާ ބަލާލިއެވެ. “އަހަރެން ބުނީ ގޭގައި މަޑުކުރާނަމޭ.”
“މަ ބުނީ ވަޒީފާއިން ވަކިވާށޭ.”
“އެނގޭ.”
“ކަލޭ ތި ގަސްތުގައި އަހަންނަށް ނުކިޔަމަންތެރިކަން ދައްކަނީ.”
“ނޫން.” މަރިޔަމް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. “އަހަރެން މިވަގުތު މި އިސްކުރަނީ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރާ އިޙުތިރާމް.”
ހަލީމާ ކޮޓަރިއާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ. “އިސްމާޢީލް!”
އޭނާ ބޭރަށް ނުކުތެވެ. އޭނާގެ ލޯ ވަގުތުން ހުއްޓުނީ މަރިޔަމްގެ ބޯ ބާލާފައި ހުރި ހުރުމަށެވެ. އޭނާ ހުރީ ލަދުގަނެފައެވެ.
“މަންމަ ބޭނުންވަނީ ކަލޭ ކީއްވެގެންތޯ މަސައްކަތް ކުރަނީ ބަލަން.”
“އަހަރެންގެ ވަޒީފާއެއް އޮތީމަ.”
“ކަލޭ ބުނީމެއްނު ގޭގައި މަޑުކުރާނަމޭ.”
“އަހަރެން ބުނީ މިއަދު ގޭގައި މަޑުކުރާނަމޭ.”
އޭނާ މަރިޔަމާ ދިމާއަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ. “ބިލްތަކަށް ވާނީ ކިހިނެއް؟”
މަރިޔަމް އޭނާގެ ލެޕްޓޮޕް ލައްޕާލިއެވެ. “އަހަރެންވެސް ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުންވެފައި އޮތީ ތިކަމާ.”
އޭނާ މޭޒުމަތީގައި ފޯލްޑަރެއް ބޭއްވިއެވެ. އިސްމާޢީލް އެ ފޯލްޑަރު ހުޅުވާލިއެވެ. އެ ކިޔަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް އޭނާގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވަމުން ދިޔައެވެ. ގޭގެ ކުލި، ކަރަންޓު ބިލް، ފެން ބިލް، އިންޝުއަރެންސް، އޭނާގެ ސައިކަލުގެ ޚަރަދު، އޭނާގެ ކްރެޑިޓް ކާޑު، އޭނާގެ މަންމަގެ ބޭސްތައް، ކާބޯތަކެތީގެ ޚަރަދު އަދި ހުރިހާ ކަމެކެވެ. އޭނާ އަނެއް ސަފުހާ އުކާލިއެވެ. ދެން އަނެއް ސަފުހާއެވެ. އޭނާގެ މޫނު، ހުދުވިއެވެ. “މި ހުރިހާ އެއްޗަކަށް ފައިސާ ދެއްކީ ކަލޭތަ؟”
މަރިޔަމް އޭނާއަށް ބަލާލިއެވެ. “އަހަރުތަކެއް ވަންދެން.”
ހަލީމާ އެ ފޯލްޑަރު އަތުލިއެވެ. “މިއީ ކޮން ސަކަރާތެއް؟”
މަރިޔަމް އޭނާއަށް ބަލާލިއެވެ. “މިއީ ސަކަރާތެއް ނޫން. މިއީ ތިޔަބޭފުޅުންގެ ދިރިއުޅުން.”
ހަލީމާގެ އަނގަ ހުޅުވުނެވެ. “ކަލޭ ތި އުޅެނީ އަހަރެމެންނަށް ބިރުދައްކަން.”
“ނޫން.” މަރިޔަމް ކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. “އަހަރެން މި ބުނަނީ، އަހަރެންނަކީ އަނތްބެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާނަމަ، އަހަރެންނަށް އަނތްބެއްގެ ދަރަޖަ ދޭންވާނެއޭ. އަނތްބަކީ ނޯކަރެއް ނޫން. ޅީދަރިއަކީ މުސާރައަކާ ނުލާ މަސައްކަތްކުރާ ގޭގެ މަސައްކަތު މީހެއް ނޫން. އަދި ކައިވެންޏަކީ އެހެން މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގެ މައްޗަށް ބާރުފޯރުވަން އެއްވެސް މީހަކަށް ލިބޭ ހުއްދައެއް ނޫން.”
އިސްމާޢީލް އިސްދަށަށް ޖެހިއެވެ. މަރިޔަމްގެ އަޑު މަޑުމައިތިރިވިއެވެ. “އަހަރެން ބޭނުންވީ ކަލެއަކީ އަހަރެންގެ ފިރިމީހާއަށް ވާން، އިސްމާޢީލް. ފުރަތަމަ މަންމަގެ ދަރިއަކަށް ވެފައި، ފަސޭހަ ވަގުތެއްގައި އަހަރެންގެ ފިރިމީހާއަށް ވާކަށް ނޫން.”
އޭނާ ހިންދިރުވާލިއެވެ. “އަހަރެން ކަލޭ ދެކެ ލޯބިވޭ.”
“އަހަރެންވެސް ލޯބިވިން.” އެ “ވިން” އެ ބަސް އެދެމެދަށް ހަރު އެއްޗެއް ފަދައިން ވެއްޓުނެވެ.
ހަލީމާ ރޯން ފެށިއެވެ. އެއީ ކުއްލިއަކަށް ކަންކަން ވިސްނިގެނެއް ނޫނެވެ. ފުރަތަމަ އޭނާ ރޮއިގަތީ ބިރުގަތްވަރުންނެވެ. އޭނާ ޤަބޫލުކޮށްގެން ހުރީ މަރިޔަމް ބޭނުންވަނީ އެމީހުން ކަމަށެވެ. އޭނާ ޤަބޫލުކުރީ ޅީދަރިއަކީ ލަދުގަންނުވައިގެންނާއި، އާއިލީ ނުފޫޒާއި، ބާކީކޮށްލާނެ ކަމުގެ ބިރުދައްކައިގެން ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ މީހެއް ކަމަށެވެ. ބަރޯސާވެގެން އުޅޭ މީހެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ދެކުނު އެ އަންހެންމީހާއަކީ، ހަޤީޤަތުގައި މުޅި ދިރިއުޅުން އެއްކޮށް ހިފަހައްޓައިދީގެން ހުރި މީހާކަން އޭނާއަށް ދުވަހަކުވެސް އުންމީދު ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ.
ދެން ފެށުނީ ސިއްރުސިއްރުން ދެކެވޭ ވާހަކަތަކެވެ. ރާއްޖޭގެ ކުޑަ މުޖުތަމައެއްގައި، ޚަބަރެއް އެއްގޭ ތެރޭގައި ހަރުލާފައި ހުންނަނީ ވަރަށް މަދު ފަހަރަކުއެވެ. މެންދުރުވީއިރު އާއިލާގެ މީހުންނަށް އެކަން އެނގިއްޖެއެވެ. އިރުއޮއްސުނުއިރު، އެކަކު އަނެކަކަށް ގުޅައި އެ ވާހަކަ ދައްކައި ނިމިއްޖެއެވެ. އަންހެނަކު އޭނާގެ ޅީދަރީގެ ބޯ ބާލައިފިއެވެ. ކޮންމެ މީހަކު އެ ވާހަކަ ކިޔައިދޭއިރު، އޭގެ ތެރެއަށް އާ ބައިތަކެއް އިތުރުވަމުން ދިޔައެވެ.
ބައެއް މީހުން ހަލީމާއަށް ފާޑުކިޔެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ސިއްރުން ބުނަމުން ދިޔައީ މަރިޔަމް ކޮންމެވެސް ގޯހެއް ހެދީމާ ނޫނީ އެވަރުގެ ކަމެއް ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ. ބައެއް މީހުން ބުނީ މީހެއްގެ އަނތްބަކު ވަޒީފާއަށް އެހާ ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދީގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ބުނީ އޭނާ ފިރިމީހާގެ މަންމަގެ ބަސް އަހަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އަނެއް ބަޔަކު މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު މާ މުހިންމު ސުވާލެއް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. “މީހަކު ނިދާފައި އޮއްވައި، އެމީހެއްގެ އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާލުމުގެ ޙައްޤު އެހެން މީހަކަށް އޮންނާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟”
މަރިޔަމަށް މި ހުރިހާ ވާހަކައެއް އިވުނެވެ. އެކަމުން އޭނާ ދެރަވިއެވެ. ނަމަވެސް މީހުން ދައްކާ ވާހަކައަށްވުރެ މާ ހިތްދަތި ކަންކަން އޭނާ ވަނީ ތަހައްމަލު ކޮށްފައެވެ. އޭނާގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ ޝަފިއްޔާ، ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އޭނާއާ ބައްދަލުކުރަން އައެވެ. މަރިޔަމްގެ ބޯ ބާލާފައި ހުރިތަން ފެނުމުން، އޭނާ ސިއްސައިގެންގޮސް ބަލާކަށް ނުހުރެއެވެ. އޭނާ ހަމައެކަނި މަރިޔަމްގެ ގައިގައި ބައްދާލީއެވެ. ޝަފިއްޔާގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅާލައިގެން އޮވެ މަރިޔަމް ރޮއިގަތެވެ.
“އަހަރެން ހީވަނީ ހުތުރުވެފައި ހުރިހެން.”
ޝަފިއްޔާ އޭނާއާ ދުރުވެލުމަށްފަހު، ސީދާ މަރިޔަމްގެ ލޮލަށް ބަލާލިއެވެ. “ނޫން.”
މަރިޔަމް ބޯ ހޫރާލިއެވެ. “އަހަންނަށް އިޙުސާސް ކުރެވެނީ އެހެން.”
“ތިބާއަށް ތި އިޙުސާސް ކުރެވެނީ ތިބާގެ އިއްޒަތަށް އަރައިގަނެވިފައިވާ ކަމުގެ އިޙުސާސް.”
މަރިޔަމް ހިމޭންވިއެވެ. ޝަފިއްޔާ އޭނާގެ އަތުގައި ފިރުމާލިއެވެ. “އެއީ ދެ ކަމެއް.”
އެ ޖުމުލަ މަރިޔަމްގެ ހިތުގައި ބިންވަޅު ނެގިގެން ދިޔައެވެ. ސަބަބަކީ، ބައެއް ފަހަރު މުޖުތަމައުން އަންހެނުންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ، ނިކަމެތިކޮށްލުމާއި ހުތުރުވުމަކީ އެކައްޗެއް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރުމަށެވެ. މިކަމުން އެމީހުންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ނޫފައިގެންފައިވާ ނިޝާންތަކާއި، އޮހޭ ކަރުނަތަކާއި، ކުރިމަތިވާ ނާކާމިޔާބީތަކުގެ އިތުރުން މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ދެކެވޭނެ އެންމެހައި ވާހަކަތަކެއް ފޮރުވުމަށެވެ. ނަމަވެސް، ހަޤީޤީ ލަދުވެތިކަން އޮތީ އަނިޔާ ލިބުނު އަންހެންމީހާގެ ކިބަޔަކު ނޫނެވެ. އެއީ އެ އަންހެނާއަށް އަނިޔާކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރި މީހާގެ ލަދުވެތިކަމެކެވެ.
ހަފުތާތައް ފާއިތުވެގެން ދިޔައެވެ. މަރިޔަމް އޭނާގެ ވަޒީފާއަށް ނުކުންނަން ފެށިއެވެ. ބޭރަށް ނުކުންނައިރު އޭނާ ހުންނަނީ އާދައިގެ ބުރުގާއެއް އަޅައިގެންނެވެ. ފުރަތަމަކޮޅު، މީހުންގެ ފަރާތުން ފެނިދާނެ އަސަރުތަކާމެދު އޭނާ ކަންބޮޑުވިއެވެ. ނަމަވެސް، ކަންތައް ވީ އުންމީދު ކުރި ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. އަންހެނުންތައް އޭނާއާ ގާތްވާން ފެށިއެވެ.
އެއް އަންހެނަކު އޭނާ ކައިރީ ބުނި ގޮތުގައި، ކައިވެންޏަށްފަހު އޭނާއަށް ވަނީ ވަޒީފާއިން ވަކިވާން މަޖުބޫރުވެފައެވެ. އަނެއް އަންހެނަކު ބުނި ގޮތުގައި އޭނާގެ މުސާރަ ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ އޭނާގެ ފިރިމީހާއެވެ. އަދި އެހެން އަންހެނަކު ސިއްރުސިއްރުން ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އޭނާ ކިޔެވުން ހުއްޓާލަން ދެކޮޅު ހެދުމުން، އޭނާގެ މައިދައިތަ ވަނީ ގެއިން ނެރެލާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދީފައެވެ.
މަރިޔަމަށް ވިސްނުނީ އޭނާގެ ވާހަކައަކީ ހަމައެކަނި އިސްތަށިގަނޑާ ގުޅިފައިވާ ވާހަކައެއް ނޫން ކަމެވެ. އެއީ ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ވާހަކައެވެ. އެއީ އާދަކާދައިގެ ނަމުގައި، މީހެއްގެ މިނިވަންކަން މަޑުމަޑުން ނިގުޅައިގަންނަ ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. މާލީ ގޮތުން މީހަކަށް ބަރޯސާވާން ޖެހުމަކީ ހަތިޔާރަކަށް ހަދާ ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. އަދި އާއިލީ އަބުރަކީ އަނިޔާ ލިބޭ މީހާ ހަނުހުރުވުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތަކަށް ވެދާނެ ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ.
އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، އެއީ ރުހުމާއި އިޒުނައިގެ ވާހަކަކަމެވެ. އަންހެނަކު ކައިވެނި ކުރުމުން، އޭނާގެ ހަށިގަނޑަކީ އާއިލާގެ މިލްކަކަށް ނުވެއެވެ. އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑަކީ ފިރިމީހާގެ މަންމަގެ އެއްޗަކަށް ނުވެއެވެ. އޭނާގެ މުސާރައަކީ ގޭގައި އުޅޭ އެންމެންގެ ޙައްޤަކަށް އަމިއްލައަކުން ބަދަލެއް ނުވެއެވެ. އަދި އިޙުތިރާމަކީ ހަމައެކަނި އެހެން އާއިލާއެއްގެ ތެރެއަށް ވަނުމުން އަންހެނަކު އަދާކުރަންޖެހޭ ދަރަންޏެއް ނޫނެވެ.
ތިން މަސް ފަހުން، މަރިޔަމް އެގެއިން ނުކުތެވެ. އޭނާ ހުޅުމާލެއިން ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓެއް ކުއްޔަށް ހިފިއެވެ. އެއީ މާ ތަނަވަސް ތަނެއް ނޫނެވެ. ބަދިގެއަކީ ވަރަށް ކުޑަ ތަންކޮޅެކެވެ. ސިޓިންގ ރޫމުގައި ސޯފާއަކާއި ކުޑަ މޭޒެއް ބެހެއްޓޭނީ ކިރިޔާއެވެ. ނަމަވެސް އެތަނުގައި ނިދި ފުރަތަމަ ރޭ، ދަމުން ތިނެއް ޖެހިއިރު އޭނާއަށް ހޭލެވުނެވެ. ވަގުތުކޮޅަކަށް އޭނާ ބިރުގަތެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ހަނދާންވިއެވެ.
އޭނާގެ އެނދު ކައިރީގައި އެކަކުވެސް ނެތެވެ. މެޝިނެއްގެ އަޑެއް ނީވެއެވެ. އޭނާއަށް ވެވޭނީ ކޮން އެއްޗަކަށްކަން އަމުރުކުރާނެ އަޑެއް ނެތެވެ. އޭނާގެ ބޮލުގައި އަތްލިއެވެ. އިސްތަށިތައް ފަޅަން ފަށައިފިއެވެ. ބޮލުގައި ކުދިކުދި މަޑު އިސްތަށިތަކެއް ހުއްޓެވެ. އޭނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އިސްތަށިގަނޑު އަންނާތީއެއް ނޫނެވެ. އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސު އަނބުރާ ލިބުމުންނެވެ.
އިސްމާޢީލް އޭނާއާ ބައްދަލުކުރަން އައީ އެތައް ހަފުތާއެއް ފަހުންނެވެ. އޭނާ ހުރީ ވަރުބަލިވެފައެވެ. ދުވަސްވެފައިވާ ކަމަށް ދައްކައެވެ. ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ކުރިން އޭނާ ދޮރުމަތީގައި ވަރަށް ގިނައިރު ހުއްޓެވެ. “އަހަރެން މާފަށް އެދެން ބޭނުން.”
(ނުނިމޭ)
