އެއް ރޭގެ އަގު
ރޭގަނޑުގެ ކުރީކޮޅު، ލޭގެ ޕްރެޝަރަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، ނަފްސާނީ ގޮތުން ދެވިހިފުމާއި، ބިރުގަތުމާއި ނުވަތަ ސިއްޙީ ކުއްލި ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމުގެ ވާހަކަ އަޑުއަހާކަށް އެއްވެސް މީހަކު ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. އެފަދަ މައުޟޫއުތަކަކީ އެހެން ވަގުތަކާއި، އެހެން ތަނަކާއި، ނުވަތަ އެހެން މީހަކަށް ދިމާވި ހިތްދަތި ތަޖުރިބާއެއް ކަމުގައި އެމީހުން ދެކެއެވެ. ނަށާ ތަންތާގައި ތިބި މީހުން ސަމާލުކަން ދެނީ އެ ވަގުތު އެމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި އޮތް ކަންކަމަށެވެ.
މިކަމުގެ ހުރި ޝައުޤުވެރިކަން މިރުޒާއަށް ވިސްނެއެވެ. އާދައިގެ އެއްވުމެއްގެ ތެރޭގައި ތިބި މީހުންނަށް، އެމީހުންނަކީ ޚާއްސަ ބައެއްކަމުގެ އިޙުސާސްވުމުން އެ ތަން މުޅިން ބަދަލުވެގެންދާ ގޮތް އޭނާ ވަނީ ދެކެފައެވެ. އަމިއްލަ ދަޢުވަތަކީ ލިބޭ ޝަރަފަކަށް ވެއެވެ. ބަންދުކުރެވިފައިވާ ދޮރަކީ ލިބޭ އުއްމީދަކަށް ވެއެވެ. އަދި ނުފޫޒުގަދަ މީހުންނާ ގުޅުން އޮތްކަމަށް ފެންނަ ބީރައްޓެހިންނަކީ، އެތައް އަހަރެއްގެ އިތުބާރު ހޯދާފައިވާ މީހުންނަށްވުރެ މާ ޝައުޤުވެރި ބަޔަކަށް ވެގެންދެއެވެ.
މިއުޒިކާއި، މަސްތުވާތަކެއްޗާއި، ފޯރިއާއި، އިޖުތިމާއީ ފިއްތުންތަކާއި، އެހެން މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނުމަށް އޮންނަ އެދުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ މާހައުލަކީ، ބުއްދިވެރި މީހުންނަށް ވެސް އާދައިގެ ހާލަތްތަކުގައި މުހިންމު ކަމަށް ދެކޭ ސުވާލުތައް ފަސްޖެހުމެއް ނެތް ގޮތުގައި ދޫކޮށްލުމަށް މަޖުބޫރުކުރާ ފަދަ ބާރުގަދަ މާހައުލެކެވެ.
ނުރައްކަލަކީ ޕާޓީއަށްދާ ކޮންމެ މީހަކީ މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ދާ މީހަކަށް ވުމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އެފަދަ މާހައުލެއްގައި އެކަމަށް އިންކާރުކުރުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސު ނާކާމިޔާބުވުން ކަމުގައި ބައެއް މީހުންނަށް އިޙުސާސްކުރެވެން ފެށުމެވެ. އަދި އެ އިޙުސާސް މީހެއްގެ ކިބައިގައި ހަރުލާ ވަގުތު ދެނެގަންނާނެ ގޮތް މިރުޒާއަށް ވަނީ ދަސްވެފައެވެ.
*****
މިރުޒާ އެ ބޭސްގުޅަތައް ކޮންމެ ކޮންމެ މީހަކަށް ތައާރަފެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނާއަކީ ބެލުމެއް ނެތި ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވަންނަ މީހެއް ނޫނެވެ. އަދި ޕާޓީއަށް އަންނަ ކޮންމެ މީހަކީ އޭނާގެ ވިޔަފާރިއަށް ލިބޭ ފުރުސަތެއް ކަމަކަށް ވެސް އޭނާ ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނާގެ ވިޔަފާރި ބިނާވެފައިވަނީ ގުޅުންތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އަދި އޭނާގެ އަމިއްލަ ނެޓްވޯކާ ގުޅިފައިވާ އެއްވުންތަކަށް ވައްދާ މީހުން ހޮވުމުގައި އޭނާ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުވެފައެވެ.
މިގޮތަށް މީހުން ހޮވުމަކީ މީހުންނަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަކުން ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސު ރައްކާތެރިކުރުމަށް ކުރާ ކަމެކެވެ. މިރުޒާ ބޭނުންވަނީ މީހުން އަލުން އަންނަން ބޭނުންވާ ފަދަ، އެކަކު އަނެކަކަށް އިތުބާރު ކުރެވޭ، އަދި އެކުވެރިންގެ ތެރޭގައި ތިބިކަމުގެ އިޙުސާސްކުރެވޭ ފަދަ މާހައުލެކެވެ.
އަދި އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގޭ ބީރައްޓެހި މީހަކު ކުއްލިއަކަށް ފާޅުވެ، އެ ރޭގެ އުފާވެރިކަން ގެއްލިދާނެކަމުގެ ބިރު އޮންނާކަށް އޭނާ ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. އޭނާ ބޭނުންވަނީ ހުރިހާ ކަމެއް ވަރަށް ފަސޭހައިން ހިނގަމުންދާކަމަށް ދެއްކުމަށެވެ. އެއީ ހުރިހާ ކަމެއް އެހާ ފަސޭހަކޮށް ފެންނަނަމަ، އެ ކަންކަން ރޭވިފައިވާ ގޮތާމެދު މީހުން ސުވާލު އުފެއްދުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވާނެތީއެވެ.
އޭނާ ވިއްކަމުން ދިޔައީ ހަމައެކަނި މަސްތުވާ މާއްދާއެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ވިއްކަމުން ދިޔައީ ތަފާތު ދުނިޔެއަކަށް ވަނުމުގެ ފުރުސަތެވެ. އެތަނުގައި ތަފާތު ބީރައްޓެހިންނާ ބައްދަލުކުރަން ބޭނުންވާ މީހުންނާއި، މުހިންމު ބައެއްގެ ގޮތުގައި އިޙުސާސްކުރަން ބޭނުންވާ މީހުންނާއި، އާދައިގެ ދިރިއުޅުމާމެދު ފޫހިވެފައިވާ މީހުންނާއި، އަދި ޒިންމާދާރު ދިރިއުޅުމެއް އުޅެމުންދާތީ އެއްވެސް ނަތީޖާއަކަށް ބެލުމެއް ނެތި ހިތްހަމަޖައްސާލާނެ ރޭގަނޑަކަށް އެދިއެދި ތިބި މީހުން ހިމެނެއެވެ. ބައެއް މީހުންނަކީ މުއްސަނދިންނެވެ. އަނެއްބަޔަކީ އެހާ ތަނަވަސް ބައެއް ނޫނެވެ.
އާންމުންގެ ތެރޭގައި އިތުބާރާއެކު އުޅޭ ބައެއް މީހުންނަކީ އެކަނިވެރިކަން އިންތިހާއަށް އިޙުސާސްކުރަން ޖެހިފައިވާ މީހުންނެވެ. އަނެއްބަޔަކީ އިޖުތިމާއީ ގޮތުން މީހުންނާ ގުޅެން އުނދަގޫ، ނަމަވެސް މަތީ ފަންތީގެ މީހުންގެ ސަމާލުކަން ހޯދަން ބޭނުންވާ މީހުންނެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ތަޖުރިބާ ހުރި ބައެއް މީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެމީހުންނަށް އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް ކުރިމައްޗެއް ނުވާނެއެވެ.
އެކި މީހުން މިފަދަ ކަންކަމަށް ލެނބެނީ ތަފާތު ސަބަބުތަކާ ހުރެކަން މިރުޒާއަށް އެނގެއެވެ. ކާމިޔާބު ވިޔަފާވެރިއަކު، އެކަނިވެރި ދަތުރުވެރިއަކު އެކުވެރިކަމަށް އެދިދާނެއެވެ. ގޭތެރޭގައި އަޅާލުން ނުލިބޭ ޒުވާނަކު ނުފޫޒުގަދަ މީހުންގެ ގާތުގައި ހުރުމުގެ ފުރުސަތަށް ޝައުޤުވެރިވެދާނެއެވެ. އަމިއްލަ މައްސަލަތަކާ ހަނގުރާމަކުރާ މީހަކު، މަދު ގަޑިއިރުކޮޅަކަށް ނަމަވެސް އެކަންކަން ހަނދާން ނައްތާލުމުގެ ފުރުސަތަކަށް މަރުހަބާ ކިޔައިފާނެއެވެ. ސަބަބުތައް ތަފާތުވި ނަމަވެސް، ތަފާތު އިޙުސާސެއް ކުރުމަށް އޮންނަ އެދުމަކީ ހުރިހާ އެންމެންގެ މެދުގައި ވެސް އޮންނަ އެއްގޮތް ކަމެކެވެ.
އަދި އެއްވުމެއްގެ ތެރޭގައި އެކަކު އަނެކަކަށް އޮންނަ ގާތްކަން އިތުރުވެއްޖެކަމަށް މިރުޒާއަށް ޤަބޫލުކުރެވުމުން، އެ މާހައުލު ބަދަލުކޮށްލުމުގެ ފުރުސަތު އޭނާ ހުޅުވާލައެވެ. މިއުޒިކާއި، ވާހަކަދެއްކުމާއި، ކާބޯތަކެއްޗާއި، އަދި އާ މީހުންނާ ބައްދަލުވުމުގެ އުފަލުން ފެށުނު ކަންތައްގަނޑު، މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމަކީ އެ ރޭގެ އާދައިގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ މާހައުލަކަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.
އެއްވެސް މީހަކު އެކަން އިޢުލާނު ކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު މި ބަދަލު އަންނަނީ ކިރިޔާ ފާހަގަވާހާ މަޑުމަޑުންނެވެ. ކުރިން މީހަކު ހައިރާންކޮށްލާނެ ފަދަ ކަމެއް، ފަހުން އާދައިގެ ކަމަކަށް ވެދެއެވެ. ރޭގަނޑުގެ ކުރީކޮޅު ސާފުކޮށް ފެންނަން އޮތް ބައެއް އިންތަކަކީ، އެތައް ގަޑިއިރެއްގެ ހިނިތުންވުމާއި، މަސްތުވާ އެއްޗެއްސާއި، އަދި ހުރިހާ ކަމެއްވެސް އާދައިގެ ކަމެއް ކަމަށް ބުނާ މީހުންގެ ޔަގީންކަމާއެކު، އޮޅުންބޮޅުންވާ ކަންކަމަށް ވެދެއެވެ.
މި ތަޖުރިބާ ސިފަކޮށްދޭން ބޭނުންކުރާ ބަސްމަގުން ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ނިންމައިދެއެވެ.
“މިތިބަ އެންމެންނަށްވެސް އެމީހުން މިކުރާ ކަމެއް އެނގޭ”، “މިއީ ހަމަ ޕާޓީގެ ބައެއް”، “ކޮންމެ ވަގުތަކު ތިހާ ސީރިއަސްވާނެ ކަމެއް ނެތް”، “ތި އައީ އުފާކޮށްލަން ނޫންތަ؟”.
އެންމެ ފައިދާހުރި ފިއްތުމަކީ އަބަދު އަމުރެއްގެ ގޮތުގައި އިވޭ އެއްޗެއް ނޫންކަން މިރުޒާއަށް އެނގެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެއީ އުނދަގޫ މީހަކަށް ނުވެ، ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވުމަށް ދެވޭ ދަޢުވަތެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް އިވިދާނެއެވެ.
އަދި އެކަމަށް އިންކާރުކުރާ މީހާއަކީ އެންމެންގެ ސަމާލުކަން ނުބައި ގޮތަކަށް ހުއްޓޭ މީހަކަށް ވެދާނެކަން ވެސް އޭނާއަށް އެނގެއެވެ. އެ މީހަކަށް މަލާމާތް ރައްދުވެދާނެއެވެ. ނުވަތަ އެއީ ފޫހި މީހެއްގެ ގޮތުގައި ބައެއް މީހުން ސިފަކޮށްފާނެއެވެ. އަދި އަނެއް ބަޔަކު ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލުމަށްފަހު، އެ މީހަކު އުޅެނީ ކުޑަކުއްޖަކު ފަދައިން ކަމަށް ބުނެ ފުރައްސާރަ ކޮށްފާނެއެވެ.
މިފަދަ ފިއްތުންތަކަކީ އާދައިގެ ސަމާސާއެއްގެ ގޮތުގައި ދޫކޮށްލެވޭ ފަދަ ކުދިކުދި ކަންތައްތަކެއް ކަމަށް ފެނުނު ނަމަވެސް، ތަކުރާރުކޮށް އެކަން ކުރިމަތިވުމުން، އަމިއްލަ އިންތައް ހިފެހެއްޓުމަކީ އެ އިންތަކުން ބޭރުވުމަށްވުރެ މާ ބޮޑު ހިތްވަރެއް ބޭނުންވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެ މީހަކަށް އިޙުސާސްކުރެވެން ފަށައެވެ.
މީހުންގެ އިޙުސާސްތަކަށް ބެލުމެއްނެތި، އެމީހުން ދެނެގަތުމަށް އާދަވެފައިވާ މީހެއްގެ ފަރުވާތެރިކަމާއެކު މިރްޒާ މި ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަމުންދިޔައެވެ. މަސްލަޙަތު އޭނާއަށް ފަހިވާނަމަ، ވިޔަފާރި ކުރިއަށްދެއެވެ. މީހަކު ނުތަނަވަސްވާން ފެށުމުން، އެ ނުތަނަވަސްކަން ފިލައިގެންދަނީތޯ އޭނާ ބަލައެވެ. މީހަކު އެތަނުން ދާން ބޭނުންވުމުން، އެމީހެއްގެ ފަހަތުން ދަނީ ކާކުތޯ އޭނާ ފާހަގަކުރެއެވެ.
އޭނާ ދަސްކުރަމުން ދިޔައީ ހަމައެކަނި “ޕާޓީ ޕިލްސް” ގެ މާކެޓެއް ނޫނެވެ. އެހެން މީހުންގެ ބަލައިގަތުން ހޯދުމަށް އޮންނަ ބޭނުންތެރިކަމުގެ ސަބަބުން، އެއްވުމެއްގެ ތެރޭގައި މީހުންގެ އަމިއްލަ ވިސްނުމާއި ބުއްދި މަޑުމަޑުން ދޫކޮށްލާ ގޮތް އޭނާ ދިޔައީ ދަސްކުރަމުންނެވެ. އަދި އެ މަޖިލީހެއްގެ އެތެރެކޮއިލި އެންމެ ބޮޑަށް އެނގޭ މީހަކަށް އޭނާ ވުމަކީ އޭނާ ގަޔާވާ ކަމެކެވެ.
ނުފޫޒުގަދައީ ކާކުކަން، ކެރޭކަމަށް ހެދިގެން އުޅެނީ ކާކުކަން، އަދި އެހެން މީހުންގެ ސަމާލުކަން ހޯދަން ބޭނުންވަނީ ކާކުކަން އޭނާއަށް އެނގެއެވެ. އަދި އެ ރެއަކުން އެމީހުން ހޯދަން ބޭނުންވާ ކަމެއް ފުދުމުން، އަލުން އެނބުރި އަންނާނީ ކޮން ބައެއްކަންވެސް އޭނާއަށް އެނގެއެވެ.
ފައިސާދެކެ އޭނާ ލޯބިވާކަން ޔަގީނެވެ. ނަމަވެސް ފައިސާއަކީ އޭގެ އެއްބައެވެ. އޭނާގެ ރޭވުންތަކާ އެއްގޮތަށް ދުނިޔެ ހިނގަމުންދާ މަންޒަރު ބަލަން ހުރުމާއި، އެހެން މީހުންނަށް ނޭނގޭ ސިއްރު ގުޅުންތައް ދެނެގަނެވިފައިވުމަކީ އޭނާއަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ.
އެއްދުވަސްވަރެއްގައި އޭނާ އާ ތަންތަނަށް ވަދެ އުޅުނީ އެއްވެސް މީހަކު އޭނާ ބަލައިގަންނާނެތޯ ބިރުން ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އޭނާ ތަނަކަށް ވަނުމުން، ދެން ކުރާނެ ކަމެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން އެތައް ބަޔަކު އޭނާއާ ދިމާލަށް ބަލާލައެވެ. އެފަދަ މީހަކަށް ވުމަށް މިރުޒާ ކުރި ބުރަ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއާމެދު އޭނާ ހުރީ ފަޚުރުވެރިވެފައެވެ.
(ނުނިމޭ)
