އެންމެ ބޮޑަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން ވަރުބަލިވެފައިވާ މީހުންނަކީ، އެހެން ހުރިހާ އެންމެންގެ އިޙުސާސްތައް ދެނެގަނެވުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، އަމިއްލަ ނަފްސު ރައްކާތެރިކުރުމުގައި ނުކުޅެދިފައިވާ މީހުންނެވެ.
މިފަދަ މީހުންނަށް، މީހެއްގެ ރުޅީގެ ފަހަތުގައިވާ ރިހުމާއި، ހަނުހުރުމުގެ ފަހަތުގައިވާ ބިރުވެރިކަމާއި، އަދި ހިތްދަތި އަމަލުތަކުގެ ފަހަތުގައިވާ ނުތަނަވަސްކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އިޙުސާސްކުރެވެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އެފަދަ މީހުންނާ ދުރަށް ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި އިސްކުރަނީ ކެތްތެރިކަމެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ހަމަޖެހުން ޤުރުބާންކޮށް، އެހެން މީހުންގެ އަމަލުތައް ދިފާއުކުރާނެ ސަބަބުތައް ހޯދައެވެ. އަދި ތިމާއަށް ޙައްޤުވަނީ މިއަށްވުރެ ރަނގަޅު ގޮތެއްތޯ ސުވާލުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ކަންކަން ރަނގަޅުކުރުމަށް އިތުރަށް ކުރެވޭނީ ކޮން ކަމެއްތޯ އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކުރެއެވެ.
މިއީ މާބޮޑަށް ހަމްދަރުދީވުމުގެ ސަބަބުން އުފުލަންޖެހޭ ފޮރުވިފައިވާ ބުރައެކެވެ. މިއީ ރީތި ސިފައެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ވަކި އިންތަކެއް ކަނޑަނޭޅިއްޖެނަމަ، މިއީ ދިގުދެމިގެންދާ ނަފްސާނީ ތަހައްމަލުކުރުމަކަށް ބަދަލުވެދާނެ ކަމެކެވެ.
ދެނެގަތުމަކީ އުޒުރެއް ނޫން
އެހެން މީހުންގެ އިޙުސާސްތައް ފުންކޮށް ދަންނަ މީހުންނަށް، މީހަކު ކުރާ ގޯސް އަމަލެއްގެ ފަހަތުގައިވާ ޒަޚަމްތައް ފެނެއެވެ. މާޒީގައި ކުރިމަތިވެފައިވާ ހިތްދަތި ތަޖުރިބާތަކެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އަޅާނުލެވި ހުރުމުގެ ސަބަބުން މީހެއްގެ އުޅުމަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެކަން އެމީހުން ޤަބޫލުކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ދެނެގަތުމަކީ އެހެން މީހުން ކުރާ އިޙުތިރާމްކުޑަ އަމަލުތަކާއި، މަކަރާއި ހީލަތާއި، އަދި އޮޅުވާލުންތަކަށް ދެވޭ އުޒުރަކަށް މަޑުމަޑުން ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.
ލޯތްބާއި ކެތްތެރިކަމުން އެމީހުން އިސްލާހުވެދާނެ ކަމަށް އުންމީދުކޮށް، ތަކުރާރުކޮށް ފުރުސަތު ދެވެއެވެ. އަދި ކަންކަން ރަނގަޅު ނުވުމުން އަމިއްލަ ނަފްސު ކުށްވެރިކުރެވެއެވެ.
ނަމަވެސް ހަނދާން ބަހައްޓަންވީ ކަމަކީ، މީހަކު ތިމާއަށް އަނިޔާވެރިވާ ސަބަބު އެނގުމަކީ، އެ އަނިޔާ ބަލައިގަންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫން ކަމެވެ. މީހެއްގެ މާޒީގައި ހުރި ހިތްދަތިކަމަކީ އެމީހެއްގެ އުޅުން ބިނާވި ގޮތް ކަމަށް ވިޔަސް، އެއީ އެހެން މީހުންނަށް ދޭ ގެއްލުމުގެ އުޒުރެއް ނޫނެވެ.
އަބަދު ދޫދިނުމުގެ ވަރުބަލިކަން
ހުރިހާ އެންމެންގެ އިޙުސާސްތައް ދެނެގަންނަ، ނަމަވެސް ތިމާގެ އިޙުސާސްތައް އެހެން މީހުންނަށް ނޭނގޭ މީހަކަށް ވުމަކީ ބޮޑު އެކަނިވެރިކަމެކެވެ.
އެހެން މީހުން ހިތްހަމަނުޖެހިދާނެތީ ތިބާ ބަސްތައް އިޚުތިޔާރުކުރަނީ ވަރަށް ބަލައިގެންނެވެ. އެމީހުންގެ ހާލަތު ދަންނާތީ ތިބާގެ އަމިއްލަ މާޔޫސްކަން ހިންދާލަނީއެވެ. ތަކުރާރުކޮށް މައާފުކުރަނީ އެމީހުން އުޅޭ ހާލު އެނގޭތީއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އިޙުސާސްތަކުގެ އިތުރުން، އެހެން މީހުންގެ އިޙުސާސްތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާވެސް އުފުލަންޖެހެނީ ތިބާއަށެވެ.
ނަމަވެސް ތިބާ ވަރުބަލިވުމުން އެކަން ފާހަގަކުރަނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ ތިބާގެ ކެތްތެރިކަމުގެ ފަހަތުގައިވާ ރިހުމާމެދު ސުވާލުކުރަނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟
ނަފްސާނީ ގޮތުން ބޮޑު ވަރުބަލިކަމެއް ކުރިމަތިވަނީ، އެހެން މީހުންގެ ފަރާތުން އެއްވެސް އެއްބާރުލުމެއް ނުލިބި، ހަމައެކަނި ތިބާ ގުޅުންތައް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އަބަދު ދޫދީ، މައާފަށް އެދި، ކަންކަން އިސްލާހުކުރަން މަސައްކަތްކުރާ ނަމައެވެ.
މީހާގެ ހަޤީޤީ ސޫރައަށްވުރެ، އޭނާ އިސްލާހުވެދާނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރުން
އަނެއް ހިތްދަތި ކަމަކީ، މީހެއްގެ މިއަދުގެ ހަޤީޤަތް ޤަބޫލުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭނާ މުސްތަޤުބަލުގައި ވެދާނެ ގޮތަކަށް ބަލައިގެން ލޯބިވުމެވެ.
ތިބާއަށް ފެންނަނީ އެމީހެއްގެ ހުރި ރަނގަޅު ސިފަތަކެވެ. މަދުން ނަމަވެސް ފެންނަ އޯގާތެރިކަން ހަނދާންކޮށް، އެމީހުން ބަދަލުވާނެކަމަށް ކުރާ ވަޢުދުތަކުގައި ހިފަހައްޓައެވެ. ތިބާ ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އެ މީހާދެކެ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ލޯބިވެވިއްޖެނަމަ، އެމީހާގެ ނުބައި އުޅުންތައް ދޫކޮށް، ތިބާ އެދޭ ފަދަ ރަނގަޅު މީހަކަށް އޭނާ ބަދަލުވާނެއެވެ.
ނަމަވެސް އުންމީދަކީ ހަޤީޤަތެއް ނޫނެވެ. މީހަކު ހަޤީޤީ މާނައިގައި ބަދަލުވުމަށްޓަކައި، އަމިއްލަ ޒިންމާ އުފުލައި، ސާބިތުކަމާއެކު މަސައްކަތްކޮށް، އިސްލާހުވުމުގެ ތެދުވެރި ނިޔަތެއް އޮންނަން ޖެހެއެވެ. އަމިއްލައަށް ބަދަލުވާން ބޭނުންނުވާ މީހަކު ބަދަލުކުރުމަކީ، ކިތަންމެ ބޮޑު ލޯތްބަކަށްވެސް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ބައެއް ފަހަރު، މީހެއްގެ ހާލަތު ފުރިހަމައަށް ދެނެގަނެ، އެމީހަކުދެކެ ތެދުވެރިކަމާއެކު ލޯބިވާއިރުވެސް، އެ ގުޅުމަކީ ތިމާއަށް ގެއްލުންހުރި ގުޅުމެއްކަން ޤަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ.
ހަމްދަރުދީގައި ތިމާގެ ނަފްސުވެސް ހިމަނަންޖެހޭ
ހަޤީޤީ ހަމްދަރުދީއަކީ އަމިއްލަ ނަފްސު ބާކީކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. ނަފްސާނީ ހޭލުންތެރިކަމަކީ އަމިއްލަ ބޭނުންތައް ދެނެގަތުމާއި، އިންތަކެއް ކަނޑައެޅުމާއި، އަދި ހަމައެކަނި ތިމާގެ މަސައްކަތުން ކަންކަން އިސްލާހުނުވާނެ މަރުހަލާ ދެނެގަތުމެވެ.
މީހަކަށް މައާފުކުރާ ހާލު، އެމީހަކަށް ދެވަނަ ފަހަރަށް އަނިޔާކުރުމުގެ ފުރުސަތު ނުދީ ހުރެވިދާނެއެވެ. އެމީހުންގެ އުނދަގޫތައް ދެނެގަންނަ ހާލު، އެކަންކަން ހައްލުކުރުމުގެ ޒިންމާ ނުއުފުލައިވެސް ހުރެވިދާނެއެވެ. އަދި އެމީހަކަށް ދެރައެއް ނޭދި، އެމީހަކާ ދުރަށް ދިއުމަކީވެސް ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ.
އިންތައް ކަނޑައެޅުމަކީ އަނިޔާވެރިވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިޙުތިރާމްކުރުމެވެ.
ސިއްޙަތު ރަނގަޅު ގުޅުމަކީ ދެފަރާތުގެ އަޅާލުމާއި، ޒިންމާދާރުވުމާއި، މަސައްކަތް އެކުލެވޭ ކަމެކެވެ. ހަމައެކަނި އެކަކު ހުރިހާ ބުރައެއް އުފުލަން ޖެހުމުން، ހަމްދަރުދީއަކީ ވަރުބަލިކަމާއި، ނުރުހުމާއި، އަދި އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގު ވެއްޓުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބަކަށް ވެދެއެވެ.
މީގެ ހައްލަކީ އޯގާތެރިކަން ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެ އޯގާތެރިކަމުގައި އަމިއްލަ ނަފްސު ޝާމިލުކުރުމެވެ.
މީހެއްގެ ތަދާއި ރިހުން ތިބާއަށް އިޙުސާސް ކުރެވުނަސް، އެމީހަކު ދޭ އަނިޔާ ތަހައްމަލުކުރުމަކީ ތިބާގެ ޒިންމާއެއް ނޫނެވެ.
ބައެއް ފަހަރު، ޝިފާ ލިބެން ފަށަނީ “އެމީހުން ތިމާއާމެދު މިހެން ކަންތައް ކުރަނީ ކީއްވެ؟” މި ސުވާލުގެ ބަދަލުގައި، “މި ގުޅުމުގައި ހުރުމުން ތިމާގެ ނަފްސަށް ވަމުންދަނީ ކިހިނެއް؟” މި ސުވާލު ކުރަން ފެށުމުންނެވެ.
އެހެން މީހުން ދެނެގަތުމަކީ ހަދިޔާއެކެވެ. ނަމަވެސް އަމިއްލަ ނަފްސު ރައްކާތެރިކުރަންވީ ވަގުތު ދެނެގަތުމަކީ ބުއްދިވެރިކަމެވެ.
ތިބާ އެހެން އެންމެންނަށް ހިލޭސާބަހަށް ދޭ ކެތްތެރިކަމާއި، ހެޔޮކަމާއި، އަދި ރައްކާތެރިކަން، ތިބާގެ އަމިއްލަ ހިތަށްވެސް ޙައްޤުވެގެންވެއެވެ.
