މިސްކިތަށް ވަންނައިރު އަދި ނުކުންނައިރު ކިޔާނެ ދުޢާ: ޢަރަބި ބަހުގައި ‘ދުޢާ’ ގެ މާނައަކީ މީހަކަށް ގޮވުމެވެ. ނަމަވެސް އިސްލާމީ އުޞޫލުތަކުގައި ދުޢާއަކީ އަޅަކު ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުން ކަމަކަށް އެދި ދެންނެވުމެވެ.
މުސްލިމުންގެ ހައިސިއްޔަތުން، ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުގައި ދުޢާކުރުމަށާއި އެކަލާނގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އެކަލާނގެއީ އެހީތެރިކަމާއި ރައްކާތެރިކަން ދެއްވޭނެ ފަރާތް ކަމުގައިވާތީއެވެ.
ދުޢާއަކީ ނުހަނު މުހިންމު ކަމެކެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައިވާ ގޮތުން ދުޢާއަކީ އަޅުކަމުގެ މަޣްޒެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ކޮންމެ ކަމަކަށްވެސް ދުޢާއެއްވެއެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ ﷺ ވަނީ އެކަލޭގެފާނުގެ އުންމަތަށް ރައްކާތެރިކަމާއި، އާއިލާއާއި، ކާބޯތަކެއްޗާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ އިތުރުން ބަލިމަޑުކަމާއި ހެދުން އެޅުން ފަދަ އެކި ކަންކަމުގައި ކިޔާނެ ދުޢާތައް އުނގަންނައިދެއްވާފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިންމު އެއް ދުޢާއަކީ މިސްކިތަށް ވަންނައިރު އަދި މިސްކިތުން ނުކުންނައިރު ކިޔާ ދުޢާއެވެ.
މިސްކިތުން ނުކުންނައިރު ކިޔާ ދުޢާ
މިސްކިތަކީ ކޮންމެ މުސްލިމަކަށްވެސް ހުރި އަޅުކަންކުރާ ގެއެވެ. ‘މަސްޖިދު’ ގެ މާނައަކީ ސަޖިދަކުރާ ތަނެވެ. މި ލަފުޒު އައިސްފައިވަނީ ޢަރަބި ބަހުގެ ‘ސަޖިދަ’ މި ބަހުންނެވެ. މުސްލިމުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ކޮންމެ މިސްކިތަކީވެސް ﷲގެ ގެކޮޅެވެ. އެހެންކަމުން މިސްކިތްތަކަށް ނުހަނު ބޮޑަށް އިޙްތިރާމްކުރެއެވެ.
މިސްކިތަކީ މުސްލިމުން ނަމާދުކޮށް، ﷲއަށް އަޅުކަންކޮށް، ކީރިތި ޤުރުއާން ކިޔަވައި، އިސްލާމްދީނުގެ ތަޢުލީމު އުނގަންނައިދޭ ތަނެވެ.
އެހެންކަމުން، މިސްކިތަށް ވަންނައިރު އަދި މިސްކިތުގައި އުޅޭއިރު ރިވެތި އަދަބުތައް ދަމަހައްޓަންވާނެއެވެ. މިސްކިތުގެ ސާފުތާހިރުކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއެކު، ވަންނައިރު އަދި ނުކުންނައިރު ދުޢާކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މިސްކިތަށް ވަންނައިރު ދުޢާކޮށް ރިވެތި އަދަބުތައް ދެމެހެއްޓުމަކީ މުސްލިމުން މިސްކިތުގެ މާތްކަމާއި މުޤައްދަސްކަން ގަބޫލުކުރާކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މިސްކިތަށް ވަންނައިރު ކިޔާ ދުޢާގައި ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުން ގިނަގުނަ ބަރަކާތާއި ރަޙްމަތަށް އެދޭ ބަސްތައް ހިމެނޭތީ، މި ދުޢާ ކިޔުމަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވެއެވެ.
ރަސޫލާ ﷺ އުނގަންނައިދެއްވާފައިވަނީ މިސްކިތަށް ވަންނައިރު ކަނާތްފަރާތުން އިސްކޮށް ވަނުމަށާއި ދުޢާ ކިޔުމަށެވެ. އަދި މިސްކިތުން ނުކުންނައިރު ވާތްފަރާތުން އިސްކޮށް ނުކުމެ، ނުކުންނައިރު ކިޔާ ދުޢާ ކިޔުމަކީ ސުންނަތެކެވެ.
މިސްކިތަށް ވަންނައިރު އަދި ނުކުންނައިރު ދުޢާކުރުމުގެ ބައެއް ފައިދާތައް:
– ސުންނަތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދަރުމައާއި ސަވާބު ލިބުން.
– ﷲގެ ރަޙްމަތަށް އެދި މިސްކިތަށް ވަދެ، އެކަލާނގެ ފަޟްލުވަންތަކަމަށް އެދި މިސްކިތުން ނުކުތުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުން.
– މި ދެ ދުޢާގެ ސަބަބުން މިސްކިތަށް ވަނުމުގެ އަޞްލު މަޤްޞަދު ދެނެގަތުމަށް އެހީތެރިވެދިނުން.
– މިސްކިތަށް ދިއުމަކީ ހަށިގަނޑުން ކުރާ ކަމެއް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، ﷲގެ ޙަޟްރަތުން ކަމަކަށް އެދެންޖެހޭނީ ދުޢާގެ ޒަރީޢާއިންކަން ހަނދާންކޮށްދިނުން.
މިސްކިތަށް ވަންނަމުން ކިޔާ ދުޢާ
اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ
މާނަ: އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! މިއަޅާއަށް އިބަރަސްކަލާނގެ ރަޙްމަތުގެ ދޮރުކޮޅުތައް ހުޅުއްވައިދެއްވާނދޭވެ.
މިސްކިތުން ނުކުންނަމުން ކިޔާ ދުޢާ
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ
މާނަ: އޭ ހައްދަވާ ބޮޑުކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! ހަމަކަށަވަރުން މިއަޅާ އިބަރަސްކަލާނގެ ފަޟްލުވަންތަކަމުން ދެއްވުމަށް އެދި ދަންނަވަމެވެ.
