އަމާން ފަސްޖެހުނެވެ.
“ސަބަބަކީ އެ ކައިވެނީގެ ތެރޭގައި ތިބި އެންމެންގެ ތެރެއިން، އަހަރެން ދޫކޮށްލުމުން އެއީ މުއްސަންޖަކަށް ލިބުނު ނިކަމެތިކަމެއްގެ ގޮތުގައި ނުދެކޭ ހަމައެކަނި މީހަކީ ތިޔައީ. ކަލޭ އަހަރެންނާމެދު ކަންތައް ކުރީ އިންސާނެއްގެ ގޮތުގައި.”
ނާއިރާ ނަޒަރު ވަކިކޮށްލިއެވެ.
“އެއީ މީހަކާ ކައިވެނި ކުރަންވީ ސަބަބެއް ނޫން.”
“އަހަރެންނަށް އެނގޭ.”
“އަދި ތިބާއަށް އަހަރެންނާ ބެހޭ އެއްވެސް ކަމެއް ނޭނގޭ.”
“އެހެންވީމާ، ކަލޭ ދަސްކުރަން އަހަރެންނަށް ފުރުސަތެއް ދީ.”
ނާއިރާ ވަރަށް ގިނައިރު ހިމޭނުން ހުއްޓެވެ. ފަހުން އޭނާ އަމާން ގާތު އިށީނުމަށް ބުންޏެވެ. އޭނާ ކިޔައިދޭން ބޭނުންވާ ވާހަކަތަކެއް ހުއްޓެވެ. އޭނާގެ އަމިއްލަ އާއިލާއެއް ނެތެވެ. ދިރިއުޅޭނެ ވަކި ތަނެއް ނެތެވެ. އަދި ފައިސާއެއްވެސް ނެތެވެ. އަމާންގެ އާއިލާއިން އުއްމީދުކުރާ ފަދަ މުއްސަނދި ދިރިއުޅުމެއް އޭނާއަށް ހޯދައެއް ނުދެވޭނެއެވެ. ނުފޫޒުގަދަ ތިމާގެ މީހުންނެއް ނެތެވެ. އަގުބޮޑު ރަންގަނޑެއް ނުވަތަ އިޖުތިމާއީ ޤަދަރެއް ނެތެވެ. އަމާން އެއްވެސް ހުރަހެއް އެޅުމެއްނެތި އަޑުއެހިއެވެ.
“ވާހަކަ ނިމުނީތަ؟” އަމާން އެހިއެވެ.
ނާއިރާ ބޯޖަހާލިއެވެ.
“އެހެންވީމާ އަހަރެމެން ސައިތަށްޓަކުން މިކަން ފަށަމާ ހިނގާ.”
ނާއިރާ ބޯހޫރުވާލިއެވެ.
“ތިޔައީ ހަމަ ހަޤީޤަތުގައިވެސް ތަފާތު މީހެއް.”
“މީހުން އެހެން ބުނޭ.”
އެހެންނަމަވެސް ނާއިރާ އަދިވެސް ހުރީ ފަސްޖެހިފައެވެ. ކައިވެންޏަކީ ސަމާސާއެއް ނޫންކަމާއި، އެއީ އެކަނިވެރިކަމަށް އޮތް ވަގުތީ ހައްލެއް ނޫންކަން އޭނާއަށް އެނގެއެވެ.
ނާއިރާ ބޭނުންވީ އަމާން އޭނާގެ އާއިލާއާ ވާހަކަދެއްކުމަށާއި، ކަންކަން އޮތްގޮތް ދެނެގަތުމަށެވެ. އަދި އެއްވެސް ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން ޤާނޫނީ އަދި ދީނީ އިރުޝާދު ހޯދުމަށް އޭނާ އެދުނެވެ. އަމާން އެކަމަށް އެއްބަސްވިއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ހަފުތާތަކުގައި އެ މީހުން ބައްދަލުކުރިއެވެ.
ނާއިރާއަކީ ބުއްދިވެރި، ވާހަކަދެއްކުމުގެ ހުނަރު ހުރި، އަދި އަދަބިއްޔާތާއި، ވިޔަފާރިއާއި، ބަސްބަހާއި ތާރީޚާ ބެހޭގޮތުން ފުން މައުލޫމާތުތަކެއް ލިބިފައިވާ އަންހެން ކުއްޖެއްކަން އަމާންއަށް އެނގުނެވެ. އޭނާއަކީ ހަނދާން ގަދަ، އަދި އެހެން މީހުންނަށް ފާހަގަނުވާ ކުދިކުދި ކަންކަމަށް ވިސްނާ މީހެކެވެ. އަދި އޭނާއަކީ އަމާން ހައިރާންވާ ފަދަ އޯގާތެރި މީހެއްވެސް މެއެވެ.
އެކަނި ދިރިއުޅޭ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ނަންތައް އޭނާ ހަނދާން ހުރެއެވެ. އެ އަވަށުގައި ހެނދުނުގެ ނާސްތާއާނުލައި ސުކޫލަށްދާ ކުދިން އޭނާއަށް އެނގެއެވެ. އަދި އޭނާއަށް ލިބޭ ކުޑަ މިންވަރުންވެސް އެހެން މީހުންނަށް އެހީތެރިވެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އޭނާއަށް އެހާ ގިނަ ކަންތައްތައް އެނގުނީ ކިހިނެއްކަމެއް ދުވަހަކުވެސް ނުބުނެއެވެ.
އޭނާގެ މާޒީއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން، އޭނާ ރީތިކޮށް ވާހަކަ އޮޅުވާލައެވެ. އަމާން އޭނާއަށް މަޖުބޫރެއް ނުކުރެއެވެ.
އެންމެ ފަހުން، ބޭނުންވާ ލަފަޔާއި އިރުޝާދު ހޯދައި، ކައިވެނީގެ ދީނީ އަދި ޤާނޫނީ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، މަދު ބަޔަކާއެކު އާދައިގެ ގޮތަކަށް އެ މީހުންގެ ކައިވެނި ކުރެވުނެވެ.
އެއްވެސް ބޮޑު ޒީނަތްތެރިކަމެއް، މަޝްހޫރު މީހުންނެއް، ނުވަތަ އަގުބޮޑު ހަފުލާއެއް ނެތެވެ.
ނާއިރާ ހުރީ އާދައިގެ ކްރީމް ކުލައިގެ އަބާޔާއެއްގައެވެ. އަމާން ހުރީ ހުދު ގަމީހެއްގައެވެ. މުޅި ދުނިޔެއަށް ދައްކަން ނުޖެހި، މުހިންމު ކަމެއް ހިނގައިފިކަމުގެ އިޙުސާސް އަމާންއަށް ކުރެވުނީ އޭނާގެ ހަޔާތުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށެވެ.
*****
ރަޝީދު އާއިލާގެ ގެއަކީ މާލޭގެ އަތިރިމައްޗަށް ވާގޮތަށް، ނުހަނު ފުރިހަމަ އަދި އިއްޒަތްތެރި ގެއެކެވެ. މާބަލް ޖަހާފައިވާ ތަޅުންގަނޑުތަކާއި، ބޭރުން ގެނެސްފައިވާ އަގުބޮޑު ފަރުނީޗަރާއި، ބޮޑު ކާކޮޓަރިއެއްގެ އިތުރުން ގިނަ އަދަދެއްގެ މުވައްޒަފުން ބަލަހައްޓާ ބަގީޗާއެއް އެ ގޭގައި އޮވެއެވެ. ނަމަވެސް، އަމާންގެ އަނބިމީހާގެ ގޮތުގައި ނާއިރާ އެ ގެއަށް ވަންއިރު، ރީތި ގެއަކީ ދިރިއުޅެން ފަސޭހަ ތަނަކަށް ނުވެދާނެކަން އޭނާއަށް އިޙުސާސް ކުރެވުނެވެ.
އަމާންގެ މަންމަ ފާތިމަތު ރަޝީދު، ނާއިރާއާ ބައްދަލުކުރީ ހިނިތުންވުމަކާއެކު ނަމަވެސް، އެ ހިނިތުންވުމުގައި އެއްވެސް އުފާވެރިކަމެއް ނެތެވެ. އަދި އަމާންގެ ކޮއްކޮ ލައިލާގެ ފަރާތުން ފެނުނީ އެއަށްވުރެ ބޮޑު ނުރުހުމެކެވެ. އޭނާ ނާއިރާގެ އާދައިގެ ހެދުމާއި، އަތްދަބަހާއި، ބޭނުންކޮށްފައިވާ ބޫޓަށް ފުންކޮށް ބަލައިލިއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާގެ ބޭބެއަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލިއެވެ.
“މިއީ ބޭބެގެ އަނބިމީހާއޭ ބުނީމާ އަހަރެމެން ޤަބޫލުކުރާނެ ކަމަށްތަ ތި ހީކުރަނީ؟”
އަމާންގެ މޫނުމަތިން ހަރުކަށިކަން ފެނިގެން ދިޔައެވެ. “އޭނާގެ ނަމަކީ ނާއިރާ.”
“އޭނާގެ ނަން އަހަންނަށް އެނގޭ. އަހަރެން މި އަހަނީ ބޭބެގެ ސިކުނޑި ހަމަ ސަލާމަތުން ހުރެގެންތޯ މިހެން ތި ހެދީ؟”
އެމީހުންގެ ބައްޕަ، ރަޝީދު ޙަސަންގެ ބަސްމަގު އެއަށްވުރެ މާ ސީދަލެވެ. އޭނާ ހަޅޭކެއް ނުލަވައެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ މާޔޫސްކަން ސާފުކޮށް އެނގެން އޮތެވެ.
“މި ޤައުމުގެ ކޮންމެ ފެންވަރެއްގެ އާއިލާއަކުންވެސް ކަލެއަށް ކައިވެނި ކުރެވުނީސް. އެކަމަކު އޭގެ ބަދަލުގައި ކަލޭ މި ގެއަށް ތި ގެނައީ ބީރައްޓެއްސެއް.”
ނާއިރާ އިސްޖަހާލިއެވެ. މީގެ ކުރިން މިއަށްވުރެ މާ ހިތްދަތި ބަސްތައް އޭނާ އަޑުއަހާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، ކައިވެނިކުރިތާ ގިނަ އިރުތަކެއް ނުވަނީސް ފިރިމީހާގެ އާއިލާގެ ފަރާތުން އެފަދަ ބަސްތަކެއް އިވުމުން ހީނުކުރާ ފަދަ ތަދެއް ހިތަށް ވިއެވެ.
އަމާން އޭނާގެ އަނބިމީހާގެ ދިފާއުގައި ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. އޭނާ މި ނިންމުން ނިންމީ ވަރަށް ވިސްނުމަށްފަހު ކަމަށާއި، އޭނާގެ އަނބިމީހާއަށް އިހާނެތިކޮށް ހިތުމުގެ ޙައްޤު އެއްވެސް މީހަކަށް ނޯންނާނެކަމަށް ބުންޏެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ގޭތެރޭގެ މަސްލަހަތު އޮތީ ވަރަށް ނުތަނަވަސްކޮށެވެ.
ރޭގަނޑުގެ ކެއުމުގެ ވަގުތުގައި ވެސް، ލައިލާ ގެންދިޔައީ ނާއިރާއަށް އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތައް ނޭނގޭނެކަމަށް ބުނެ ފުރައްސާރަ ކުރަމުންނެވެ. އޭނާގެ ތަޢުލީމާއި، އާއިލީ ފަސްމަންޒަރާއި، ވާހަކަދައްކާ ގޮތަށްވެސް އޭނާ ފާޑުކިޔެވެ. ކެއުން ނިމުމުން ސުފުރާމަތި ސާފުކުރުމުގައި އެހީތެރިވެދިނުމަށް ނާއިރާ އުޅުމުން ލައިލާ މަލާމާތުގެ ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލިއެވެ.
“މަޑުކުރޭ. ތިކަންކަން ކުރަން މިގޭގައި މުވައްޒަފުން ތިބޭނެ.”
ނާއިރާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އަހަންނަށް އެނގޭ. އަހަރެން ހަމައެކަނި ބޭނުންވީ އެހީތެރިވެދޭން.”
“ފަހަރުގައި ތިޔައީ ކަލޭ އާދަވެފައި ހުރި ކަންތައްތަކަށް ވެދާނެ.”
އަމާން އޭނާގެ ސަމުސާ ތަށީގައި ބޭއްވިއެވެ. “ލައިލާ، ތިވަރުން ފުދިއްޖެ.”
ލައިލާ ފޫހި ގޮތަކަށް ބަލައިލިއެވެ. “ރަނގަޅު. ތި ކައިވެނިކުރި އަންހެނާއާ ބެހޭގޮތުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޭނގޭކަން ފަހުން އެނގޭ ދުވަހަކުން އަހަރެން ކައިރީގައި ޝަކުވާ ނުކުރާތި.”
އެރޭ ނާއިރާ އިނީ ކޮޓަރީގެ ކުޑަދޮރު ކައިރީގައި ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑަށް އެޅިފައިވާ ހަނދުގެ އަލި ބަލާށެވެ. އަމާން އައިސް އޭނާގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. “އަހަރެން މާފަށް އެދެން.”
ނާއިރާ މަޑުމައިތިރި ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “އާއިލާގެ ކަންތައްތަކަށް އަމާން މާފަށް އެދޭކަށް ނުޖެހޭނެ.”
“އެމީހުންގެ ސަބަބުން ނާއިރާއަށް ދެރައެއް ލިބޭނަމަ އަހަރެން މާފަށް އެދެން ޖެހޭނެ.”
ނާއިރާ އޭނާއަށް ބަލައިލިއެވެ. “އަމާންގެ މަންމަ ހުންނެވީ ކަންބޮޑުވެފައި. ކޮއްކޮއަށް މި ނިންމުން ނުވިސްނެނީ. ބައްޕަގެ އަމިއްލަ އުންމީދުތަކެއް ހުރީ. އެމީހުންނަށް ވަގުތު ދީ.”
“ނާއިރާ ތި އުޅެނީ އެމީހުންގެ ދިފާއުގައި ބަހަނާ ދައްކަން.”
“ނޫން. އަހަރެން މި މަސައްކަތް ކުރަނީ އެމީހުންގެ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ މިޒާޖު ބަދަލުވިޔަ ނުދޭން.”
އަމާން ހިމޭންވިއެވެ. އެއަށްފަހު، ކައިވެންޏަށްފަހު އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވާ ސުވާލެއް ކުރިއެވެ. “ނާއިރާ އުފަލުންތަ ތިހުރީ؟”
ނާއިރާ ވަރަށް އިރު ވަންދެން އޭނާއަށް ބަލަން އިނެވެ. “އަމާން އަހަންނަށް ތިޔަ ދޭ އޯގާތެރިކަމަށްޓަކައި އަހަރެން ޝުކުރުވެރިވަން. އެކަމަކު އަމާން، އުފާވެރިކަމަކީ ވަގުތު ބޭނުންވާ ކަމެއް. ހަމައެކަނި ކައިވެނީގެ ލިޔުމެއްގައި ދެމީހަކު ސޮއިކުރުމުން އުފާވެރިކަން މަޖުބޫރުން ހޯދައެއް ނުގަނެވޭނެ.”
އަމާން ބޯޖަހާލިއެވެ. އެއީ ފާއިތުވި ގިނަ އަހަރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި އޭނާއަށް ލިބުނު އެންމެ ތެދުވެރި ޖަވާބު ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ. އަދި ދެމީހުންނަށްވެސް ނޭނގި ތިއްބާ، އެމީހުންގެ އެ ތަފާތު ކައިވެނީގެ ގުޅުން، އާދައިގެ ގުޅުމަކަށްވުރެ ބޮޑު ކަމަކަށް ބަދަލުވާން ފެށިއެވެ.
*****
ތިން މަސް ފާއިތުވެއްޖެއެވެ. ރަޝީދު ހޯލްޑިންގްސްއަށް ކުރިމަތިވަމުންދިޔަ ގޮންޖެހުންތަކާ ހުރެ އަމާން ދިޔައީ އިތުރަށް ބިޒީވަމުންނެވެ.
ކުންފުންޏަށް ފައިސާ ދައްކަންޖެހޭ ފަރާތްތަކުން އެ ފައިސާ ހޯދުމަށް ބާރުއަޅަމުންދިޔައިރު، ރިސޯޓް ތަރައްޤީކުރުމުގެ ބޮޑު މަޝްރޫޢެއް އޮތީ ހުއްޓިފައެވެ. އަދި ބޭރުގެ މުހިންމު އިންވެސްޓަރަކު ވަނީ މަޝްވަރާތަކުން ވަކިވެފައެވެ.
އަމާންގެ ބައްޕަ ދިޔައީ ދުވަހުން ދުވަހަށް އެކަހެރިވަމުންނެވެ. އޭނާގެ މަންމަ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަނީ އާއިލާއަށް ހެޔޮ ދުޢާކުރުމުގައެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހުރިއިރުވެސް، ލައިލާ ޚަރަދުކުރަމުން ދިޔައީ އެއްވެސް ވިސްނުމެއް އަދި ކަމެއް ގޯސްވެދާނެކަމުގެ ޚިޔާލެއް ފިކުރެއް ނެތް ގޮތަކަށެވެ. ނާއިރާއަށް މި ހުރިހާ ކަމެއް ފާހަގަވަމުންދިޔައެވެ.
އަމާންގެ މޭޒުމަތީގައި ނުކަނޑާ ހުރި ސިޓީތަކާއި، އޭނާ ސިއްރުން ކުރާ ފޯނު ކޯލްތަކާއި، ރޭގަނޑުގެ ކެއުމުގެ ވަގުތުގައި ބައްޕަ ވިޔަފާރީގެ ވާހަކަ ދެއްކުން ހުއްޓާލިކަމާއި، އަދި ކުންފުނީގެ އިސް މެނޭޖަރުންގެ މެދުގައި އުފެދެމުންދިޔަ ނުތަނަވަސްކަން އޭނާއަށް ފެނެއެވެ.
(ނުނިމޭ)
