އެ ދެމީހުންގެ ގުޅުން މަޑުމަޑުން އަލުން ބަދަހިވާން ފެށިއެވެ. އެއީ އަގުބޮޑު ހަދިޔާތަކަކުން ނުވަތަ ކުލަގަދަ އިޢުލާންތަކަކުންނެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އާދައިގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކުދިކުދި ވަގުތުކޮޅުތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ.
އާއިރާ މަސައްކަތްކުރާ ކުޑަ ކެފޭއަށް ރިޝާން ޒިޔާރަތްކުރަން ފެށިއެވެ. އޭނާ އިށީނދެލައިގެން އިންނާނީ އެންމެ ކަނުގައި ހުންނަ މޭޒުގައެވެ. ކަޅު ކޮފީއަކަށް އޯޑަރު ދިނުމަށްފަހު، އާއިރާގެ ޑިއުޓީ ނިމެންދެން، ވިޔަފާރީގެ ލިޔެކިޔުންތައް ކިޔާކަމަށް ހެދިގެން ކޯލްތަކަށް ޖަވާބުދޭން ރިޝާން އިންނާނެއެވެ.
ބައެއް ފަހަރު އެމީހުން ޔުނިވާސިޓީ ދުވަސްވަރުގެ ވާހަކަ ދައްކައެވެ. ބައެއް ފަހަރު މާލެއަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަދައްކައެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައި، ވާރޭގެ އަޑު އަހަން ދެމީހުން އެކުގައި ތިބެއެވެ.
ރިޝާން، އާއިރާގެ މަންމައާ ބައްދަލުކުރިއެވެ. އަދި އާއިރާގެ ބައްޕަގެ ކުރީގެ ގެޔަށްވެސް ޒިޔާރަތްކުރިއެވެ. އެއީ މީގެ އެތައް ދުވަހެއް ކުރިން ވިއްކާލާފައިވާ ގެއެކެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު، އޭނާ އާއިރާއާއެކު ފެންފުށްޓަށް ދިޔައެވެ. އެމީހުން އެ ރަށަށް ދިޔައިރު، ޙަސަން މަނިކު އިނީ އޭނާގެ އާދައިގެ ގޭގެ ބޭރުގައި އިށީނދެލައިގެންނެވެ. އެ މުސްކުޅި މީހާގެ އުމުރުން ދުވަސްވެ، ބޯ ނުރަވެފައިވީ ނަމަވެސް، އޭނާގެ ލޮލުން ފެންނަ އޯގާތެރިކަމަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. އާއިރާ ފެނުމާއެކު އޭނާ މަޑުމަޑުން ތެދުވިއެވެ.
“އާއިރާ؟”
އާއިރާގެ ލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ ފާއްދާލިއެވެ. “އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް، ކާފާ.”
ޙަސަން މަނިކު އޭނާގެ ކާފަ ދަރިފުޅު ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ. ދެން އެއަށްފަހު އާއިރާ ގައިގައިވެސް އުފަލުން ބައްދާލިއެވެ. އެތައް އިރަކު އެއްވެސް އެއްޗެއް ބުނަން ނޭނގިފައި ހުއްޓެވެ. ދެން އާއިރާގެ ކޮނޑުގައި ހިފަހައްޓާލައި އޭނާގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ.
“ދަރިފުޅާ އާއިރާ، ކޮންތާކު އުޅުނީ؟”
އާއިރާ އިސްޖަހާލިއެވެ. “ވަރަށް ދުރުގައި.”
ޙަސަން މަނިކު ހިތާމަވެރި ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “ހަނދާން ނެތޭހާ ދުރަކު ނޫނެއްނުން.”
އެރޭ އެ ތިން މީހުން އެކުގައި ތިބިއިރު، ރިޝާންގެ ކުޑައިރުގެ ވާހަކަތައް ޙަސަން މަނިކު ކިޔައިދިނެވެ. އެއްފަހަރަކު ކުކުޅެއް ފަހާ ދުވަނިކޮށް ވަޅެއްގެ ތެރެއަށް ރިޝާން ވެއްޓުނު ވާހަކަ އިވުމުން އާއިރާއަށް ހެވުނެވެ.
ރިޝާން ލަދުން ބުންޏެވެ. “ކާފާ، ދެން ހުއްޓާލާ.”
ޙަސަން މަނިކު ހީނލިއެވެ. “އޭނާ އިނުމާ ބެހޭގޮތުން ވިސްނަމުންދާ މީހަކީ ކޮންކަހަލަ މީހެއްކަން އޭނާއަށް އެނގެންވާނެއެއްނު!”
އާއިރާގެ ލަދުން މޫނު ރަތްވިއެވެ. ރިޝާން އާއިރާއަށް ބަލާލިއެވެ. އެ ވަގުތުކޮޅު، އެމީހުންގެ މެދުގައި ފާއިތުވެދިޔަ އެތައް އަހަރެއް ގެއްލިގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ. ނަމަވެސް، އެ އުފާވެރިކަން މާގިނަ ދުވަހަކަށް ދެމިއެއް ނޯތެވެ. މަދު ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން، އާއިރާއަށް ނުތަނަވަސްވާ ފަދަ ކަމެއް އެނގުނެވެ. ރިޝާންގެ ވިޔަފާރީގެ ބައިވެރިއަކު އާއިރާގެ ކުރީގެ ވަޒީފާދޭ ފަރާތާ ބައްދަލުކޮށް، އާއިރާގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރިކަން އެނގުނެވެ.
އާއިރާ، ރިޝާނާ ސުވާލުކުރިއެވެ. “މީހުން ފޮނުވައިގެން އަހަންނަށް ފާރަލަނީތަ؟”
ރިޝާން އެކަމަކަށް އިންކާރެއް ނުކުރެއެވެ. “އާއިރާގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކުރަން ބަޔަކު ބޭނުންވޭ.”
“ކާކުގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވާން؟”
ރިޝާން އެއްޗެއް ނުބުނެ ހަނުހުއްޓެވެ.
“ރިޝާން، އަހަރެން މިއީ އެއްވެސް މީހެއްގެ މިލްކެއް ނޫން.”
“އެނގޭ.”
“އެހެންވީއިރު، އަހަރެންނާމެދު އެގޮތަށް ކަންތައް ނުކުރޭ.”
ރިޝާން ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވަރުބަލިވެފައެވެ. “މިހާރު ބައެއް މީހުންނަށް އާއިރާއާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތު އެނގިއްޖެ.”
“ކޮން ބަޔަކަށް؟”
ރިޝާން ފަސްޖެހުނެވެ. ދެން އޭނާގެ ކުރީގެ ވިޔަފާރި ބައިވެރިއެއްގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ. އެ މީހަކީ ރިޝާންގެ އަމިއްލަ ގުޅުންތަކުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން އޭނާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަން މަސައްކަތްކުރި މީހެކެވެ. އެ މީހާއަށް އާއިރާގެ މުހިންމުކަން އެނގުމުން، އެކަމުގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނަގަން ފެށީއެވެ.
އާއިރާ ބިރުގަތެވެ. “ރިޝާންގެ ވިޔަފާރީގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމަށް ނުރައްކާވެއްޖެ.”
ރިޝާން އެއްޗެއް ނުބުންޏެވެ. އާއިރާ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ.
“އަހަރެން ފަސް އަހަރު ހޭދަކުރީ އަމާން ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކުރުމަށް. އަހަރެންގެ ގޭގެ ބޭރުގައި މީހުން ތިބޭކަށް، އަހަރެންގެ މަންމައާ ބެހޭގޮތުން މީހުން ސުވާލުކުރާކަށް، ނުވަތަ އަހަރެންދާ ތަންތަނަށް ބަޔަކު ފާރަލާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.”
ރިޝާން އާއިރާއަށް ބަލާލިއެވެ. “އަހަރެން އާއިރާ ހިމާޔަތްކުރާނަން.”
އާއިރާ ބޯހޫރުވާލިއެވެ. “އެހެންވީއިރު، ރިޝާން އުފެއްދި ތި ދިރިއުޅުމުގެ ނުރައްކަލުން އަހަރެން ސަލާމަތްކޮށްދީ.”
ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރިޝާންއަށް ދޭނެ ޖަވާބެއް ނޭނގުނެވެ.
އެރޭ އޭނާ އޮފީހަށް ގޮސް ބޮޑު ނިންމުމެއް ނިންމިއެވެ. ބިރުވެރިކަމުގެ ތެރެއިން އޭނާއަށް ބާރުވެރިކަން ހޯދައިދިން ހުރިހާ މަސައްކަތްތަކަކުން ވަކިވާން ފެށިއެވެ. ޣައިރު ޤާނޫނީ ކަންކަމުގައި އުޅުނު މީހުން ވަކިކޮށް، ތުހުމަތު ކުރެވޭ ވިޔަފާރިތައް ހުއްޓާލައި، ޞައްޙަ މަގުން ވިޔަފާރި އަލުން ބައްޓަންކުރަން ފެށިއެވެ.
އެއީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ބައެއް މީހުން އެކަމާ ދެކޮޅު ހެދިއެވެ. އަދި ބައެއް މީހުން އޭނާއަށް އިންޒާރުވެސް ދިނެވެ. ނަމަވެސް، އާއިރާ ހޯދުމަށްޓަކައި އޭނާ ބިނާކުރި ބޮޑު ވިޔަފާރިއަކީ އާއިރާ އޭނާއާ ދުރުކުރާނެ ސަބަބުކަން އޭނާއަށް ވިސްނުނެވެ. އަދި މިފަހަރު އެކަން އެގޮތަށް ވިޔަނުދޭން އޭނާ އަޒުމް ކަނޑައެޅިއެވެ.
*****
މަސްތަކެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައެވެ. ރިޝާންގެ ވިޔަފާރިތަކަށް ބަދަލު އަންނަން ފެށިއެވެ. އޭނާގެ ޞައްޙަ ވިޔަފާރިތައް ދަމަހައްޓައި، ކުދި ރަށްރަށުން ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދަން އަންނަ އާއިލާތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް ފައުންޑޭޝަނެއް އުފެއްދިއެވެ. އަދި ފެންފުށީގައި ކާފަޔާއެކު ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަން ފެށިއެވެ.
އާއިރާ އޭނާގެ ވަޒީފާގައި ދެމިހުއްޓެވެ. އޭނާ ކުއްލިއަކަށް މުއްސަންޖެއް ނުވެއެވެ. އަގުބޮޑު ދަބަސްތަކާއި ޗުއްޓީތަކަށް އޭނާ އެނބުރިއެއް ނުދެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮތް އިތުބާރު ބޮޑުވިއެވެ. ލޯތްބަކީ މީހަކު ކުރާ ޤުރުބާނީއަކުން ނުވަތަ ގަނެދޭ އެއްޗަކުން މިނޭނެ އެއްޗެއް ނޫންކަން އޭނާއަށް ވިސްނުނެވެ.
ވާރޭވެހޭ މެންދުރުފަހެއްގައި ރިޝާން ކެފޭއަށް އައީ ކަރުދާސް ކޮތަޅެއް ހިފައިގެންނެވެ.
“ތިއީ ކޮން އެއްޗެއް؟” އާއިރާ ސުވާލުކުރިއެވެ.
“ކާ އެއްޗެއް.” ރިޝާން ޖަވާބުދިނެވެ.
“ކޮންތާކުން ގެނައި އެއްޗެއް؟”
“ކާ އެއްޗެހި ވިއްކާ ތަނަކުން.”
އާއިރާ ހީނލިއެވެ. ރިޝާން އެ ކޮތަޅު މޭޒުމަތީގައި ބެހެއްޓިއެވެ. “މަސްހުންޏާއި ރޮށި. އާއިރާއަށް އެންމެ މީރު އެތި.”
“މިހާރު ދަސްވަނީ ދޯ؟” އާއިރާ ބުންޏެވެ.
“ދަސްކުރަން ފަސް އަހަރު ލިބުނު.” ރިޝާން ޖަވާބުދިނެވެ.
ޑިއުޓީ ނިމުމުން އެމީހުން އެކުގައި އިށީނދެލިއެވެ. ބޭރުގައި ހުއްޓުމެއްނެތި ވާރޭ ވެހެމުން ދިޔައިރު، މަގުތަކުން ދުވި ތެތް ފަސްގަނޑުގެ ވަސް މުޅި މާހައުލުގައި ހިފާލާފައިވެއެވެ. ރިޝާން އޭނާގެ ޖީބަށް އަތްލުމަށްފަހު، ކުޑަ ބާވެފައި އޮތް ލަކުޑި ފޮށްޓެއް ނެގިއެވެ.
އާއިރާގެ މޫނުމަތީގައިވި ހިނިތުންވުން މަޑުމަޑުން ފިލައިގެން ދިޔައެވެ. “އަދިވެސް ތި ފޮށި އެބައޮތްތަ؟”
“އަހަރެން ބުނީމެއްނު އޮންނާނެޔޭ.” ރިޝާން އެ ފޮށި ހުޅުވާލިއެވެ.
އޭގެ ތެރޭގައި އޮތީ އެ ރަން އަނގޮޓިއެވެ. ފަސް އަހަރު ފާއިތުވެގެން ދިޔަ ނަމަވެސް، ރިޝާން އެ އަނގޮޓި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ގެންގުޅެފައިވަނީ، ވަގުތުގެ އެއްވެސް އަސަރެއް އޭގައި ނުޖެހޭ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ. އޭނާ އެ ފޮށި އެ ދެމީހުންގެ މެދުގައި ބެހެއްޓިއެވެ.
“އަހަރެން އާއިރާއާ ކައިވެނިކުރަން މި އަހަނީ، ފަސް އަހަރު ވަންދެން އާއިރާ ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރީތީއެއް ނޫން. އަދި އަހަރެންނާމެދު ހަމްދަރުދީވެގެން، ނުވަތަ ކުރީގެ ރިޝާންގެ ހަނދާނުގައި، ނުވަތަ އަހަރެންނަށް ދެވަނަ ފުރުސަތެއް ދޭން ޖެހޭނެކަމަށް އާއިރާއަށް ހީވާތީވެސް އާނބަސް ބުނާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.”
ރިޝާން ކުޑަކޮށް މަޑުޖެހިލިއެވެ.
“އަހަރެން މި އަހަނީ މިހާރުގެ އާއިރާ އެނގޭތީ. ހުރިހާ އެއްޗެއް ގެއްލުމުންވެސް ދިރިއުޅުމުގައި ކުރިއަށްދާން ދަސްކުރި އަންހެނާ އެނގޭތީ. އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވާން ދަސްކުރި، ފައިސާއަށް ހެއްލުމެއް ނެތް، އަދި އަގުބޮޑު ކެއުމަކަށްވުރެ ތެދުވެރި ވާހަކައަކަށް އިސްކަންދޭ އަންހެނާ އަހަރެންނަށް އެނގޭތީ.”
އާއިރާގެ ލޯ ކަރުނުން ފުރުނެވެ. ރިޝާން ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ.
“ދިރިއުޅުން އަބަދު ފަސޭހަވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް އަހަރެންނަކަށް ނުދެވޭނެ. އަހަރެމެންނަށް ގެއްލުނު އަހަރުތަކެއް އަނބުރައެއް ނުހޯދޭނެ. އަދި އަހަރެންނަށް ކުށެއް ނުކުރެވޭ ކަމަކަށްވެސް ނުހެދޭނެ.”
ރިޝާންއެ އަނގޮޓިއަށް ބަލާލިއެވެ. “އެކަމަކު އަހަރެންގެ ލޯތްބަކީ އަގު ދައްކަންޖެހޭ އެއްޗެއްކަމުގެ އިޙުސާސް ދެން ދުވަހަކުވެސް އާއިރާއަށް ނުކޮށްދޭނެކަމުގެ ވަޢުދު އަހަރެން ވަން.”
އޭނާ ފުން ނޭވާއެއްލިއެވެ. “އާއިރާ ނަޖީބް، އަހަރެންނާ ކައިވެނިކުރާނަންތަ؟”
(ނުނިމޭ)
