މާލޭގެ ހަލަބޮލި މަގުތަކުގެ ތެރެއިން، ކުޑަ ގޯޅިގަނޑެއްގައި ހުރި ބާވެފައިވާ އިމާރާތެއްގެ ދެވަނަ ބުރީގައި އާމިނަތު އުޅެމުންދަނީ އޭނާގެ ހުރި ހަމައެކަނި ދަރިފުޅު، ވިރްދާންއާ އެކުގައެވެ. އުމުރުން ފަނަރަ އަހަރުގެ ވިރްދާންއަކީ މަޑުމައިތިރި، ނަމަވެސް އެތެރެހަށީގައި ގިނަ އުދާސްތަކެއް ފޮރުވިފައިވާ ކުއްޖެކެވެ.
ފަތިސް ނަމާދުން ފައިބައިގެން އައިސް އާމިނަތު ބަދިގޭގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުން ދިޔައީ ވިރްދާން ސުކޫލަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ސައި ތައްޔާރުކުރުމަށެވެ. ގޭގެ ކުޑަ ސިޓިންގްރޫމުގައި ހުރި ދުވަސްވީ ފަންކާއިން އިވޭ ޓަކަޓަކަ އަޑަކީ އެ ގޭގެ ހަމަހިމޭންކަން މުގުރާލާ ހަމައެކަނި އަޑެވެ.
“ވިރްދާން! ދަރިފުޅާ، ތެދުވޭ. މިހާރު ހައެއް ޖަހަނީ،” އާމިނަތު ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ޓަކިޖަހާލަމުން ގޮވާލިއެވެ.
ކޮޓަރި ތެރޭގައި އޮތް ވިރްދާން ލޯ ހުޅުވާލިއެވެ. އޭނާގެ ދުނިޔެއަކީ އެ ކުޑަ ކޮޓަރިއާއި، ސުކޫލާއި، އަދި އޭނާގެ މަންމައެވެ. ބައްޕައެއްގެ ހިޔާވަހިކަމެއް ނެތި ބޮޑުވަމުން އަންނަ ވިރްދާންއަށް، އޭނާގެ މަންމައަކީ އޭނާގެ މުޅި ދުނިޔެއެވެ. ނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދެމުންދާ ޝުޢޫރުތަކާއި، މުޖުތަމައުގެ ތެރެއިން ފެންނަ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ހިތުގައިވަނީ ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމެއް އުފެދިފައެވެ.
ސައިބޮއެ ނިމިގެން ވިރްދާން ސުކޫލަށް ދާން ތައްޔާރުވިއެވެ. “މަންމަ މިއަދުވެސް އެގެއަށް ދަނީތަ؟” ވިރްދާން އަހާލިއެވެ. އޭނާ އިޝާރާތް ކުރީ އާމިނަތު ސާފުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަންދާ މުއްސަނދި ގެޔަށެވެ.
“އާނ ދަރިފުޅާ. އެމީހުން މިއަދު ބޭރަށް ދާތީ، މުޅިގެ ސާފުކޮށްލަން ޖެހޭނެ. ދަރިފުޅު ސުކޫލް ނިމިގެން އައިސް ކައިގެން ފިލާވަޅުތައް ހަދަން އިށީންނާތި،” އާމިނަތު ލޯތްބާއެކު ބުންޏެވެ.
ވިރްދާން ބޯ ޖަހާލާފައި ނުކުތެވެ. މަގުމަތީގެ ކާރޫބާރޫ ބޮޑުކަމުގެ ތެރެއިން އޭނާ ހިނގަމުން ދިޔައިރު، އޭނާގެ ނަޒަރު ހުއްޓުނީ މަގުގެ ކަނެއްގައި ހުރި ދީނީ އިލްމުވެރިއެއްގެ ދަރުސްގެ އިސްތިހާރަކަށެވެ. އެ އިސްތިހާރުގައި ވަނީ “މުޖުތަމައު އިސްލާހުކުރުމާއި، ފިތުނަތަކުން ސަލާމަތްވުން” މި މައުޟޫއެވެ. ވިރްދާންގެ ހިތަށް ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ތަފާތު އިހުސާސެއް ކުރެވުނެވެ.
ސުކޫލްގެ ގަޑިތަކުގައިވެސް ވިރްދާންއަށް ރަނގަޅަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދެވުނެވެ. އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިން ދައްކާ ވާހަކަތަކާއި، އެކުދިންގެ އުޅުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ އޭނާއަށް ބަލަން އުނދަގޫ ކަންތައްތަކަކަށް ވެއްޖެއެވެ. ސުކޫލް ނިމިގެން ގެޔަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައި، އޭނާގެ ކުރީގެ ޓީޗަރެއް ކަމަށްވާ އިސްމާއިލްބޭއާ ބައްދަލުވިއެވެ. އިސްމާއިލްބޭއަކީ މިހާރު ސަރަހައްދުގެ މިސްކިތެއްގައި ދީނީ ކަންކަމުގައި ވަރަށް އިސްކޮށް އުޅޭ މީހެކެވެ.
“ވިރްދާން، ކިހިނެއްތަ؟ ވަރަށް ދުވަސްވެއްޖެ ފެނިނުލާތާ. މިރޭ އެބައޮތް ކުޑަ ބައްދަލުވުމެއް މިސްކިތުގެ ކުލާސްރޫމުގައި. އެކޮއެ އަންނާނަންތަ؟” އިސްމާއިލްބޭ ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާއެކު އަހާލިއެވެ.
ވިރްދާން ކުޑަކޮށް ވިސްނާލުމަށްފަހު ބުންޏެވެ. “ލައްބަ، އަންނާނަން.”
ގެޔަށް އައިއިރު މަންމަ އަދި ގެޔަކަށް ނާދެއެވެ. ގޭގެ އެކަނިވެރިކަން ވިރްދާންއަށް އިހުސާސްވަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ މޭޒުމަތީގައި ހުރި ގޮށި ނެގިއެވެ. މަންމަ އޭނާއަށްޓަކައި ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުރި ބަތާއި ރިހަ ފެނުމުން، މަންމަ އޭނާއަށްޓަކައި ވަމުންދާ ގުރުބާނީގެ މަތިން ހަނދާންވިއެވެ. ނަމަވެސް، ހަމައެއާއެކު، މަންމަ އެހެން މީހުންގެ ގޭގޭގައި މަސައްކަތް ކުރަން އުޅޭއިރު ދިމާވާނެ ފުރައްސާރައާއި، މީހުންގެ ނަޒަރުތަކުގެ މަތިން ހަނދާންވެ، އޭނާގެ ހިތް ނުތަނަވަސްވިއެވެ.
އެރޭ އިސްމާއިލްބޭގެ ބައްދަލުވުމަށް ވިރްދާން ދިޔައެވެ. އެތަނުގައި ތިބީ އޭނާގެ އުމުރުގެ އިތުރު ކުދިންނެވެ. އިސްމާއިލްބޭ ދައްކަމުން ދިޔައީ މުޖުތަމައުގައި ހުރި ނުބައި އާދަކާދަތަކާއި، ހުޅަނގުގެ ސަގާފަތުން ދިވެހި ޒުވާނުން ސަލާމަތްވާންޖެހޭނެ ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ.
“އަހަރެމެންގެ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަ ކުރަންޖެހޭނެ. އާއިލާގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ނުބައި ކަންތައްތަކާއި، ބޭރުގެ ނުފޫޒުތަކުން އަހަރެމެން ސަލާމަތްވާނީ އޭރުން،” އިސްމާއިލްބޭގެ މި ބަސްތައް ވިރްދާންގެ ހިތުގެ ފުންމިނަށް އަސަރުކުރިއެވެ.
ގެޔަށް އެނބުރި އައިއިރު، އާމިނަތު އިނީ ސޯފާގައި އިށީނދެގެންނެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ވަރުބަލިކަމެވެ.
“ދަރިފުޅު ކޮންތާކުން ތިއައީ؟” އާމިނަތު އަހާލިއެވެ.
“މިސްކިތަށް ދިޔައީ. އިސްމާއިލްބޭގެ ދަރުހަކަށް،” ވިރްދާން ކުރުކޮށް ޖަވާބު ދިނެވެ.
އާމިނަތު ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އެއީ ރަނގަޅު ކަމެއް. އެކަމަކު ކިޔެވުމަށްވެސް ސަމާލުކަން ދޭންވާނެ.”
ވިރްދާން އޭނާގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ދޮރު ލެއްޕިއެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި ދެ ބާރެއްގެ ދެމެދުގައި ހަނގުރާމައެއް ފެށިފައިވާ ކަހަލައެވެ. އެއްފަރާތުން މަންމަގެ ލޯތްބާއި އޭނާއަށްޓަކައި ކުރާ މަސައްކަތެވެ. އަނެއްފަރާތުން، އިސްމާއިލްބޭ ދެއްކި ވާހަކަތަކުން އުފެދުނު “ސާފު” ދިރިއުޅުމެއްގެ ތަސައްވުރެވެ.
ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔަވަރަކަށް ވިރްދާންގެ އުޅުމަށް ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފެށިއެވެ. އޭނާ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަނީ މިސްކިތުގައެވެ. މަންމަގެ ހެދުން އެޅުމާއި، މަންމަ ބޭރަށް ގޮސް އުޅޭ އުޅުމަށް އޭނާ ފާޑުކިޔަން ފެށިއެވެ.
“މަންމާ، ކީއްވެތަ އެހާ ތުނި ހެދުން އަޅަނީ؟ މީހުން ބަލާނެއެއްނު،” އެއްދުވަހަކު އާމިނަތު ވަޒީފާއަށް ދާން ތައްޔާރުވެފައި ހުއްޓާ ވިރްދާން ބުންޏެވެ.
އާމިނަތު ހައިރާންވެފައި ވިރްދާންއަށް ބަލާލިއެވެ. “ދަރިފުޅާ، މިއީ މަންމަ އަބަދުވެސް އަޅާ ހެދުން. މީގައި ކޮން ގޯހެއް އޮތީ؟”
“އިސްމާއިލްބޭ ވިދާޅުވަނީ އަންހެނުން އެމީހުންގެ ޒީނަތްތެރިކަން ފޮރުވަންޖެހޭނެއޭ. މަންމަ ތިގޮތަށް ބޭރަށް ދިޔުމަކީ އަހަންނަށް ވަރަށް އުނދަގޫވާ ކަމެއް،” ވިރްދާންގެ އަޑުގައި ހަރުކަށިކަމެއް ހުއްޓެވެ.
އާމިނަތުގެ ހިތުގައި ރިހުމެއް އުފެދުނެވެ. އޭނާ ރެޔާއި ދުވާލު މަސައްކަތް ކުރަނީ ވިރްދާންއަށް ރަނގަޅު މުސްތަގުބަލެއް ހޯދައިދޭށެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ދަރިފުޅު އޭނާގެ އުޅުމަށް ޝައްކުކޮށް، ފާޑުކިޔަން ފެށުމުން އެކަމުގެ ހިތްދަތިކަން އޭނާއަށް ކުރެވުނެވެ.
ހަމަ އެދުވަސްވަރު، އާމިނަތު މަސައްކަތްކުރާ ގޭގެ ސާހިބުމީހާ، ޖާބިރު، އާމިނަތަށް ތަފާތު ނަޒަރަކުން ބަލަން ފެށިއެވެ. ޖާބިރަކީ މުއްސަނދި، ނަމަވެސް އުޅުން ގޯސް މީހެއްގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރު މީހެކެވެ. އާމިނަތު މަސައްކަތް ކުރާ ގަޑިތަކުގައި ޖާބިރު އޭނާއާ ވާހަކަދައްކަން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.
“އާމިނަތު، ކީއްވެތަ އަބަދު ތިހާ ވަރުބަލިވެފައި ހުންނަނީ؟ އަހަރެން އެބަ ވިސްނަން އާމިނަތަށް މިއަށްވުރެ ފަސޭހަ ގޮތެއް ހޯދައިދޭން،” ޖާބިރު އެއްދުވަހަކު ބުންޏެވެ.
އާމިނަތު އިސްޖަހާލައިގެން ހުރެ ބުންޏެވެ. “ޝުކުރިއްޔާ ސާހިބާ. އަޅުގަނޑު މިހާލުގައިވެސް މިއުޅެނީ ދަރިފުޅަށްޓަކައި. އިތުރު އެހީއެއް ބޭނުމެއް ނޫން.”
މި މަންޒަރު އެގޭގެ ބޭރުގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ހުރި ވިރްދާންއަށް ފެނުނެވެ. އޭނާ މަންމަ ބަލާ އެގެޔަށް ދިޔައީ ސުކޫލް ނިންމާފައެވެ. ގޭގެ ބޮޑު ކުޑަދޮރުން ފެނުނު މަންޒަރުން ވިރްދާންގެ ލޭ ކެކިގަތެވެ. އޭނާއަށް ފެނުނީ ޖާބިރު އާމިނަތުގެ ގާތުގައި ހުރެގެން ކޮންމެވެސް ވާހަކައެއް ދައްކަނިކޮށެވެ. އޭނާގެ ހިތަށް އެރީ މަންމަ އެމީހާއާ އެކު ސަކަރާތް ޖަހަނީ ކަމަށެވެ.
ގެޔަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައި ވިރްދާން އެންމެ ބަހެއްވެސް ނުބުނެއެވެ. އާމިނަތު ކިތަންމެ ވަރަކަށް ސުވާލުކުރިޔަސް އޭނާ ހުރީ ހިމޭނުންނެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވާ ރުޅިވެރިކަން ދިޔައީ ބޮޑުވަމުންނެވެ.
އެރޭ ވިރްދާން އިސްމާއިލްބޭގެ ގާތަށް ދިޔައެވެ. “އިސްމާއިލްބޭ، އާއިލާގެ ތެރޭގައި ހުންނަ ނުބައިކަންތައްތައް ހުއްޓުވާނީ ކިހިނެއްތޯ؟” އޭނާ ސުވާލުކުރިއެވެ.
އިސްމާއިލްބޭ ވިރްދާންގެ ކޮނޑުގައި އަތް ބާއްވާލިއެވެ. “ކެތްތެރިވޭ ދަރިފުޅާ. އަހަރެމެން ޖެހޭނީ ހިކުމަތްތެރިކަމާއެކު އެކަންކަން އިސްލާހުކުރަން. ނަމަވެސް، ފާފައަށް އަރައިގަންނަ މީހުންނަށް ހައްގު އަދަބު ދޭންޖެހޭނެ.”
މި ބަސްތަކުން ވިރްދާންއަށް ލިބުނީ އިތުރު ހިތްވަރެކެވެ. އޭނާ ގަބޫލުކުރަން ފެށީ އޭނާގެ މަންމަ އިސްލާހުކުރުމަކީ އޭނާގެ ދީނީ ވާޖިބެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ މަގު ހޯދުމުގައި އޭނާ ދިޔައީ އޭނާގެ މަންމަގެ ލޯތްބާ ދުރަށް ޖެހެމުންނެވެ.
ނުނިމޭ
