ދިވެހި ކޮންމެ ގެއަކަށް ބަލާލިޔަސް، އަހަރުމެން އަންހެންވެރިންނަށް އެއްވެސް ކަމެއް ފާހަގަނުވެ ނުދާކަން ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ފާހަގަކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ ކޮންމެހެން މީހަކަށް އަންގަން ބޭނުންނުވެ ހުރެ، މީހަކު ކޮށްލާ އައު ކަމެއް، ސިއްރުން ގަނެލާ ސެންޓެއް ނުވަތަ ބޫޓެއް ކަމުގައިވިޔަސް ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެކަން ވާނީ ފާހަގަވެފައެވެ. ވަރަށް ސިއްރުން ކާލާ މީރު އެއްޗެއް، ނޫނީ ފަހުން ކާން ފޮރުވާފައި އޮތް ޗޮކުލެޓު ކޮޅުވިޔަސް ފާހަގަ ނުވެނުދާނެއެވެ. އެކަމާ ސުވާލު އުފެދޭނެއެވެ. އަދި މިޒާޖަށް ނޫނީ ހެދުން އެޅުމަށް އަންނަ ކުއްލި ބަދަލެއްވިޔަސް ލޮލުގައި އަޅައިނުގަނެ ނުދާނެކަން ކަށަވަރެވެ. އެކަން މިހާރު އޮތީ ދިރާސާކޮށް، ވަކި ގިންތިއަކަށް ފައްތައި، ފަހުން މަޝްވަރާކުރުމަށްޓަކައި ރައްކާކުރެވިފައެވެ.
އަދި ތެދުތެދަށް ބުނާނަމަ، ގިނަ ފަހަރަށް މި “ލޮލަށް ނުފެންނަ ބޮޑުވާ ބިއްލޫރި” ހިފައިގެން މި ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަން ތިބެނީ އަންހެނުންނެވެ.
ދާދި ފަހުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ ދިރާސާއެއްގައި އެބައޮތެވެ. އެއީ “އަންހެނުންގެ ތެރެއިން 80 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ އެމެރިކާގެ އެފް.ބީ.އައި އަށް ވުރެވެސް ތޫނުފިލި ތަޙުޤީޤީ ހުނަރެއް ލިބިފައިވާ ބައެއް” ކަމަށެވެ. މާލޭގެ ގޭބިސީތަކުން އެފް.ބީ.އައި އަށް ގޮންޖަހާލާނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ މިއީ ބަހުސް ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މި ސަމާސާގެ ފުރަގަހުގައި ހަޤީޤީ ކަމެއް އެބައޮތެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ކުދި ރަށްފުށުގެ މުޖުތަމަޢުތަކުގައި މިއީ ވަރަށް އާދައިގެ ކަމެކެވެ.
ރަށުތެރޭގެ ރާޑަރު
ރާއްޖޭގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން އޮންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިލާމެހިފައެވެ. ޢާއިލާތައް ދިރިއުޅެނީ ކައިރީގައެވެ. ގޭގޭގެ ކުޑަދޮރުތައް ހުންނަނީ ހުޅުވިފައެވެ. އަދި ޚަބަރުތައް ފެތުރޭނީ ހަވީރުގެ ފިނިރޯޅިއަށް ވުރެވެސް ހަލުވިކޮށެވެ. މިފަދަ މާޙައުލެއްގައި ކަންކަން ފާހަގަކުރުމަކީ އާދައިގެ ކަމަކަށް ވެއެވެ.
މައިން، އަންހެން ދަރިން، އުޚުތުން އަދި އެކުވެރިން އުފައްދާފައިވަނީ ވަރަށް ވަރުގަދަ “ރޭޑާ” އެކެވެ. މިއީ މީހުންނަށް ފާރަލުމެއް ނުވަތަ ގޯސް ގޮތަކަށް ކަންކަން ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ކަންކަމަށް ދޭ ސަމާލުކަމެކެވެ. އަޅާލުމެއްގެ ބޮޑުކަމުން ފާހަގަވާ ކަންކަމެވެ.
މަންމައަކަށް އޭނާގެ ދަރިފުޅު “އަހަރެން ރަނގަޅޭ” ބުނާއިރު އެ ބުނަނީ ތެދެއް ނޫންކަން އެނގެނެއެވެ. އެކުވެރިއަކަށް އިޙްސާސް ކުރެވޭނެއެވެ، ހިނިތުންވުމެއްގެ ފަހަތުގައިވާ ހިމޭންކަން، އަނތްބަކަށް ދެނެގަނެވޭނެއެވެ، ފުން ނޭވާއެއްގެ ފަހަތުގައިވާ ބަރުދަން…..
މިއީ ތަޙުޤީޤީ އުކުޅުތަކެއް ނޫނެވެ. މިއީ ޖަޒުބާތީ ވިސްނުންތެރިކަމެވެ. ލޯތްބާއި، ޒިންމާދާރުކަމާއި، ގާތްކަމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ހޭލުންތެރިކަމެކެވެ.
މި ސިފަތަކަކީ އަމާނާތެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެވިދާނެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި، ހޭލުންތެރިކަމާއި، ޙިކުމަތްތެރިކަމާއި، ކަންކަން ދެނެގަތުމުގެ ފުން ވިސްނުމަކީ ނިޢުމަތްތަކެކެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ނިޢުމަތަކާ އެކު ޒިންމާއެއް ވެއެވެ. މީހުންގެ ކަންކަން ފާހަގަކުރުމާއި ދެނެގަތުމުގެ ކުޅަދާނަކަމަކީ ޝައްކުކުރުމާއި، މީހުންގެ އައިބު ހޯދުމާއި، ދޭތެރެޖެއްސުމަށް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ އޯގާތެރިކަމާއި، ރައްކާތެރިކަމާއި، ހެޔޮ މަގު ދެއްކުމަށް ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިރުޝާދު ދެއްވާފައިވަނީ މީހުންނާ މެދު ހެޔޮގޮތުގައި ހީކުރުމަށާއި، ބޭކާރު ޝައްކުތަކުން ދުރުހެލިވުމަށާއި، މީހުންގެ އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން، އަންހެނަކަށް ހުރިހާ ކަމެއް ފާހަގަވީ ނަމަވެސް، އެނގޭ މަޢުލޫމާތެއްގެ ބޭނުން ހިފާނެ ރިވެތި ގޮތް އިސްލާމްދީން އުނގަންނައިދެއެވެ.
ބައެއް ފަހަރު، އެންމެ ވަރުގަދަ “ތަޙުޤީޤީ” ނަތީޖާއަކީ ޙަޤީޤަތެއް ހާމަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެކަން ސިއްރުކޮށްދީ މީހާގެ އަބުރު ރައްކާތެރިކޮށްދިނުމެވެ.
މި “ބާރު”ގައި މަޖާ ފަރާތެއް ނެތޭ ބުނެވިދާނެ އެއްވެސް ގޮތެއް ނެތެވެ. ގިނަ ދިވެހި ގޭގޭގައި، ހެކި ބޭނުންނުވާ އެކަކު ނަމަވެސް އުޅޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ އޭނާ އަކީ އަމިއްލައަށް ހެއްކަކަށް ވާތީއެވެ.
“ނޫނޭ.. މަ ނުބަލަން ކަލޭގެ ފޯނެއް،” ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އޭނާ ބުނެފާނެއެވެ. “އެކަމަކު އިއްޔެ މެންދުރުފަހު 3:42 ގައި، ކަލޭ މެސެޖަކަށް ބަލާލާފަ ހިނިތުންވެލީމެއްނު.. ދެން އެ މެސެޖު ފޮހެލީ!” މި ހިސާބަށް ދާއިރު ގޭގެ ވައިފައި ރައުޓަރުވެސް ހުންނާނީ ބިރުންނެވެ. ނަމަވެސް މި ސަމާސާތަކުގެ ފަހަތުގައި އޮންނަނީ ލޯތްބާއި އަޅާލުމެވެ. އަދި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ “މަށަށް ކުރިންވެސް އެނގޭ” ކަމުގެ އިޙްސާސެކެވެ.
އަންހެނުންނަކީ “ފިޠުރީ ތަޙުޤީޤީ ހުނަރުވެރިން” ކަމުގައި ބުނާ ބުނުމަކީ، މީހުންގެ މައްޗަށް ގަދަވެގަތުމަށް ބުނާ ބުނުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ގިނަ ފަހަރަށް ފާހަގަނުކުރެވިދާ ހޭލުންތެރިކަމެއްގެ އަގުވަޒަންކުރުމެވެ. މީގެ ހަޤީޤީ ރީތިކަން އޮތީ މެދުމިނުގައެވެ. ފާހަގަކުރުން ނަމަވެސް ގޯސްކޮށް ހީނުކުރުން، ދެނެގަތުން ނަމަވެސް މީހާ ނިންމާލައި ގިންތިނުކުރުން، އެނގުން ނަމަވެސް އޯގާތެރިކަމާއެކު އިޖާބަދިނުން….
ސަބަބަކީ، އެންމެ ވަރުގަދަ ވިސްނުންތެރިކަމަކީ ހަމައެކަނި ކަންކަން ސާފުކޮށް ފެނުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކަންކަން ފެންނަ ހިނދު، ރަޙުމާއި އޯގާތެރިކަން އިޚްތިޔާރުކުރުމެވެ.
އާދެ، ފަހަރުގައި އެ ބުނާ ހިސާބުތަކަކީ މާ ބޮޑުކޮށްލާފައިވާ ވާހަކަތަކަކަށް ވެދާނެއެވެ. އަންހެނުންނަކީ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކެއް ފަދަ ބައެއް ކަމަށް ބުނާ ރަސްމީ ދިރާސާއެއް ނެތް ނަމަވެސް، ދިވެހި ގޭބިސީތަކުގެ ހިމޭން ކަންކޮޅުތަކުގައި، މި ތަފާތު ވިސްނުންތެރިކަން އެބައޮތެވެ. އެއީ ހިތާއި، އިޙްސާސާއި، އީމާންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ފުން ވިސްނުމެކެވެ.
އަދި ތެދަށް ބުނާނަމަ، ރާއްޖޭގައި އެފް.ބީ.އައި ފަދަ އިދާރާއެއްގެ “އައިލެންޑް ވާޝަން” އެއް އޮތް ނަމަ، އެތަން ހިންގަން ތިބޭނީ ކޮން ބައެއްކަން އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށްވެސް އެނގެއެވެ. ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު، ހިމޭނުން، އަދި އަބަދުވެސް… އެހެން މީހުންނަށްވުރެ އެއް ފިޔަވަޅު ކުރީގައި ތިބެގެންނެވެ.
