2026 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު، ދުނިޔޭގެ ސިއްޙަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ) އާއި ޖަޕާނާއި ނޯވޭގެ މެރިން ވައިރޮލޮޖީ ޓީމުތަކުން ވަނީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ފަދަ މަދު ހާދިސާއެއްގެ ރިޕޯޓުތައް އާންމުކޮށްފައެވެ. މިއީ މި ބާވަތުގެ ޕެތޯޖަންއެއް ކަނޑުގެ މާހައުލުން އިންސާނުންނަށް ފެތުރުނު ކަމަށް ރެކޯޑުކުރެވުނު ފުރަތަމަ ފަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. މީގެން ހާމަވެގެންދަނީ ކަނޑުގެ މާހައުލުގައިވާ ވައިރަސްތަކާ ބެހޭގޮތުން އަދިވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގިފައިވަނީ ވަރަށް މަދު މިންވަރަކަށް ކަމެވެ.
ޖަނަވާރުންގެ ފަރާތުން އިންސާނުންނަށް ބަލިޖެހުން ނުވަތަ “ޒޫނޮޓިކް ޓްރާންސްމިޝަން” އަކީ އާކަމެއް ނޫން ނަމަވެސް، މީގެ ކުރިން މިކަން ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ އެއްގަމު ޖަނަވާރުންގެ ފަރާތުންނެވެ. ކަނޑުގެ މާހައުލުގައި ތަފާތު ގިނަ ބާވަތްތަކުގެ ވައިރަސްތައް އެކުލެވިގެންވާއިރު، މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ވައިރަސްތަކަކީ އިންސާނުންނަށް ގެއްލުންހުރި އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ކަނޑުގެ އުފެއްދުންތައް ބޭނުންކުރުމާއި، މަސްވެރިކަމާއި، އަދި އަތިރިމަތީގައި ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން އިންސާނުން ކަނޑުގެ މާހައުލާ މުއާމަލާތްކުރާ މިންވަރު އިތުރުވުމަކީ، މިފަދަ ވައިރަސްތައް އިންސާނުންގެ ގަޔަށް އެރުމަށް މަގުފަހިވާ ކަމެކެވެ.
މާރިޗު 2026 ގައި ހާމަކުރި އިބްތިދާއީ ކްލިނިކަލް ހޯދުންތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، މި ވައިރަހުގެ އަސަރު ބޮޑަށް ކުރަނީ ލޮލުގެ ސިއްޙަތަށެވެ. ބަލިޖެހުނު މީހުންގެ ކިބައިން ފެނުނު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ލޯ ކަހައި ހިރުވުމާއި، ލޯ ދުޅަވުމާއި، އަދި ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ލޮލުގެ ފެނުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފުސްވުން ހިމެނެއެވެ. މިކަންކަން މިހާރު ދިރާސާކުރެވެމުންދާއިރު، ވައިރަހުން ސީދާ ލޮލުގެ ޓިޝޫތަކަށް އަސަރުކުރަނީތޯ ނުވަތަ މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުން ދޭ އިޖާބައެއްގެ ސަބަބުންވާ ކަމެއްތޯ ބެލުމުގެ މަސައްކަތް ސައިންސްވެރިން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.
ދިރާސާކުރާ ޓީމުތަކުން މިހާރު ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދެނީ އަންނަނިވި ކަންކަން ދެނެގަތުމަށެވެ.
• ކަނޑުގެ ދިރުންތަކުގެ ތެރެއިން މި ވައިރަސް އަސްލު އުފެދުނު ވަކި ބާވަތެއް ދެނެގަތުން.
• ވައިރަސް އިންސާނުންގެ ގަޔަށް ފެތުރޭ ގޮތް ހޯދުން.
• އެކަކު އަނެކެއްގެ ގަޔަށް ބަލި ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްތޯ ބެލުން.
• މި ބަލީގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑަށް އޮތީ ކޮން ބަޔަކަށްތޯ ދެނެގަތުން.
ވައިރޮލޮޖީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މިފަދަ ހާދިސާތަކަކީ ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ދިމާނުވާ ކަންކަމެވެ. އަދި މިހާތަނަށް އާންމު ސިއްޙަތަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް އޮތްކަމުގެ ނިޝާނެއް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. ކަނޑުގެ މާހައުލުގައި ހުންނަ ގިނަ ވައިރަސްތަކަކީ އިންސާނުންގެ ގަޔަށް އަރާ އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިންވެސް ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް ޖައްސަނީ ވަރަށް މަދު ވައިރަހަކުން ކަމަށް މާހިރުން ބުނެއެވެ.
ސިއްޙީ އިދާރާތަކުން ދޭ އިރުޝާދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
• ކަނޑުގެ އުފެއްދުންތައް (މަސްމަހާމެހި) ރަނގަޅަށް ސާފުކޮށް ކެއްކުން.
• ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ ނުވަތަ ގޮތް ނޭނގޭ ފެނަށް ސީދާ ހުށަހެޅުމުން ދުރުހެލިވުން.
• ކަނޑުގެ މާހައުލާ ގުޅުންހުރި ކަމެއްގެ ފަހުން، ލޮލަށް ނުވަތަ ހަށިގަނޑަށް އާދަޔާ ޚިލާފު ބަދަލެއް އަތުވެއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުން.
މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ވައިރަސްތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތައް މޮނިޓަރުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން އިތުރަށް ހާމަވެގެންދެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް އިންސާނުންގެ ހަރަކާތްތަކާއި ޤުދުރަތީ މާހައުލުތައް ގުޅި ލާމެހެމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ބަލިތައް ފެތުރުނަނުދީ ހުއްޓުވުމަށާއި އަވަސް ފަރުވާ ދިނުމަށްޓަކައި، ދާއިމީ ދިރާސާތަކާއި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭ ހޯދުންތައް އަދިވެސް ކުރިއަށްދާއިރު، މިއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބުނު ހަނދާންކޮށްދިނުމެކެވެ. އެއީ އިންސާނުންގެ ސިއްޙީ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ދުރުގައިވާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ކުރިން ބެލެވުނު ބޮޑެތި ކަނޑުތަކަކީވެސް، ހީނުކުރާ ފަދަ ގޮތްގޮތުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅިފައިވާ ތަނެއް ކަމެވެ.
