ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ފާނަބަސަންދު (ޗިކަންޕޮކްސް) ފެތުރޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެކަމަށް ސަމާލުވެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗް.ޕީ.އޭ) އިން އިލްތިމާސްކޮށްފިއެވެ.
ފާނަބަސަންދަކީ ވައިރަހެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ، ވަރަށް ފަސޭހައިން އެކަކު އަނެކަކުގެ ގަޔަށް އަރާ ބައްޔެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ސްކޫލްތަކާއި ގޭބިސީތަކުގައި ބަލިޖެހިފައިވާ މީހަކާ ގާތްވެ އުޅުމުގެ ތެރޭގައާއި، ކެއްސާ ކިނބިހިއެޅުމުގެ ތެރެއިން މި ބަލި ފަސޭހައިން ފެތުރެއެވެ.
ބަލީގެ ކުރީކޮޅު ފެންނަ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުން އައުން، ވަރުބަލިވުން އަދި ކާހިތްނުވުން ހިމެނެއެވެ. އޭގެ ފަހުން ހަމުގައި ރަތްކުލައިގެ ބިހިތަކެއް ނަގައި، ފެންފޮޅުތަކަކަށް ބަދަލުވެ، އެންމެ ފަހުން ފާރުގަނޑު ހިކެން ފަށައެވެ. ބިހިތައް ނެގުމުގެ ކުރިންވެސް ބަލިމީހާގެ ފަރާތުން އެހެން މީހުންނަށް ބަލި ފެތުރެއެވެ. ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓެނީ ހަށިގަނޑުގައި ނެގި ހުރިހާ ފެންފޮޅުތަކެއް އެއްކޮށް ހިކުމުންނެވެ.
ސިއްހީ މާހިރުން ހާމަކުރައްވާ ގޮތުގައި މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ ފައިދާހުރި ފިޔަވަޅަކީ ވެކްސިން ޖެހުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންނާ ގާތްވެ ނޫޅުމަށާއި، އާންމު ސާފުތާހިރުކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަށާއި، ގިނަ މީހުން ބޭނުންކުރާ ތަންތަނާއި ތަކެތި ޑިސްއިންފެކްޓް ކުރުމަށް ވަނީ އިރުޝާދު ދީފައެވެ. އަދި ބަލިޖެހިއްޖެނަމަ، އެހެން މީހުންނަށް ބަލި ފެތުރުނަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ގޭގައި މަޑުކުރުމަށްވެސް ވަނީ އެދިފައެވެ.
ތުއްތު ކުދިންނާއި، މާބަނޑު މީހުން އަދި ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވެފައިވާ މީހުން މި ބައްޔަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަށް ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.
ގިނަ ފަހަރަށް މި ބަލީގައި މާ ބޮޑުވަރު ނުވި ނަމަވެސް، މެދުނުކެނޑި ގަދައަށް ހުން އައުމާއި، ނޭވާލާން އުނދަގޫވުން ނުވަތަ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ވަރުބަލިވުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދަންވާނެއެވެ.
ފާނަބަސަންދު ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަކީ މުޅި މުޖުތަމައުގެ ފަރުދީ ޒިންމާއެއް ކަމަށް އެޗް.ޕީ.އޭ އިން ހަނދާންކޮށްދެއެވެ. ބައްޔާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތު ހޯދައި، ކުރިއާލާ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީ އާއިލާތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި ބަލިމަޑުކަން ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ.
