“މަގޭ އިސްޓާކީނު ކޮބާ؟ މިގޭތެރެއިން އެއްޗެއް ފެންނަވަރެއް ނުވޭ! މިތަކެތި ތަރުތީބުން ބެހެއްޓޭކަށް ނޯވޭތަ؟!”

ގޭތެރޭގެ ހިމޭންކަން މުގުރާލީ އޭނާގެ ދެވަނަ ފިރިހެން ދަރީގެ ހަރުކަށި އަދި ކެތްތެރިކަން ކުޑަ އަޑުންނެވެ. އެ އަޑު ގުގުމައިގެން ދިޔައީ، އެއްޒަމާނެއްގައި އުފާވެރިކަމާއި ހިނިތުންވުމުން ފުރިފައިވި އެ ގޭގެ ފާރުތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. ނަމަވެސް، މިއަދު އެ ފާރުތަކުގެ ތެރެއިން އިވެނީ ހަމައެކަނި މާޔޫސްކަމުގެ ރައްދު އަޑެވެ.

އޭނާ އޮތީ އެނދުގައި ގުޑިލާންވެސް ނުކެރިފައެވެ.

ސީލިންގަށް ބަލަހައްޓައިގެން އޮތްއިރު، އޭނާގެ ފިކުރުތައް ވަނީ އެ ކޮޓަރިއާއި، އެ ގޭގެ ހަލަބޮލިކަމާއި، އަދި އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް އުންމީދުތަކާ މާ ދުރަށް ގޮސްފައެވެ. ބަލިވިތާ ދެ ހަފުތާ ވެއްޖެއެވެ. އެއީ ބުރަ އަދި ދިގު ދެ ހަފުތާއެވެ. ކުރިން އެއްވެސް އުނދަގުލަކާ ނުލައި މަސައްކަތްކުރި އޭނާގެ ހަށިގަނޑު، މިއަދު ވަނީ އެއްކޮށް ވަރުބަލިވެފައެވެ. ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އުފުލި ބުރަ އުފުލުމަށް ހަށިގަނޑު މިއަދު އިންކާރު ކުރަނީއެވެ.

ނަމަވެސް ހަޤީޤަތަކީ، އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށްވުރެ ބޮޑަށް ވަރުބަލިވެފައިވަނީ އޭނާގެ ހިތެވެ.

އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އޭނާ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރަމުން އައީ ހިމޭންކަމާއެކުގައެވެ. އެހެން މީހުންނަށް ފާހަގަނުވާހާ ފުރިހަމައަށް އޭނާ ގޭގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓަމުން ދިޔައީ، އެއީ އޭގެ ޒާތުގައި އަމިއްލައަށް ހިނގާ ކަންތައްތަކެއްގެ ގޮތުގައި އެހެން މީހުންނަށް ހީވާ މިންވަރަށެވެ. އެއްވެސް މީހަކު ބުނަން ނުޖެހި، ހުރިހާ އެއްޗެއް ދޮވެ، ހިއްކައި، ފަށްޖަހައި ކަބަޑުތަކަށް ހުންނަނީ ލާފައެވެ. ކާބޯތަކެތި ހުންނަނީ ގަޑިއަށް ތައްޔާރުކުރެވިފައެވެ. ގޭގެ ތަޅުންގަނޑާއި، ބަދިގެއާއި، ސިޓިންގްރޫމާއި، އަދި ގޭގެ އެންމެ ކަނެއްވެސް އޮންނަނީ ސާފުތާހިރުކޮށް މަޑު ކުނޑިކޮޅެއްވެސް ނެތް ވަރަށެވެ.

ކޮންމެ ފާޚާނާއެއް އޮންނަނީ ސާފުކޮށެވެ. ކާބޯތަކެތީގެ ހުސްވި ބާވަތްތައް ހުންނަނީ ހޯދާފައެވެ. ބޭސްތައް ހުންނަނީ ހަމަކޮށްފައެވެ. ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަންޖެހޭ ގަޑިތައް ހުންނަނީ ހަނދާންކޮށްފައެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް އޮންނަނީ ފުރިހަމަވެފައެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، މި ހުރިހާ އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި، މިކަންކަން ކުރަނީ ކާކުތޯ އަހާލާނެ މީހަކު ނެތެވެ. އެއްވެސް މީހަކަށް އެ ހިމޭން މަސައްކަތްތެރި އަތްތަކެއް ފާހަގައެއް ނުވެއެވެ. އެންމެންގެ ދިރިއުޅުން ފަސޭހަކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އޭނާ ވީ ޤުރުބާނީއެއް ނޭނގެއެވެ. އެއީ އޭނާ އަބަދުވެސް އެތަނުގައި ހުންނާތީއެވެ. އޭނާ އަބަދުވެސް އެކަންކަން ކުރާތީއެވެ. އޭނާ ދުވަހަކުވެސް ހުއްޓާނުލާތީއެވެ.

އޭނާގެ ހިތްވަރު އެލުނު ދުވަހާ ޖެހެންދެނެވެ.

“މަ މިހާރު ވަރުބަލިވެއްޖެ.” އެއްދުވަހެއްގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭނާގެ އަޑުގައި މަޑުމައިތިރިކަން ހުއްޓަސް، އޭގައިވީ އެތައް އަހަރެއްގެ ބުރަދަނެވެ. “އަހަރެންގެ އުމުރުން 45 އަހަރުވާން ކައިރިވަނީ. ހުޅުތަކުގައި ރިއްސަނީ. މިއަދު އަހަރެންނަށް އެކަނި މިހުރިހާ ކަމެއް ނުކުރެވޭނެ. އަހަރެން ނުބުނަނީސް، ތިޔަ އެންމެން އެހީތެރިވާނެ އެންމެ ދުވަހެއް ނަމަވެސް ކަނޑައަޅައިދެވިދާނެތަ؟”

އެވަގުތު މުޅި ތަނަށް ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ހަމްދަރުދީގެ ހިމޭންކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދެކޮޅުވެރިކަމާއި، ފަރުވާކުޑަކަމުގެ ހިމޭންކަމެވެ. އޭނާގެ އެ އެދުމަކީ ބޭކާރު، އުނދަގޫ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެމީހުން ދެކޭކަން އެ މޫނުތަކުން ފެންނަން ހުއްޓެވެ.

އަދި އެހީއެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، އެއީ ނުރުހުމާއެކުގައެވެ. ފޫހިކަމުގެ ނޭވާތަކާއެކުގައެވެ. އޭނާއަށް ކުރެވުނީ ކުށެއް ކަމުގެ އިޙުސާސް ކުރެވޭ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ.

އެހިސާބުން އޭނާ ހުއްޓާލިއެވެ. އެހީއަށް އެދުން ހުއްޓާލިއެވެ. އުންމީދު ކުރުން ހުއްޓާލިއެވެ. ހަމައެކަނި ބުނެލާ ބަހަކުން ކަންކަން ބަދަލުވެދާނެ ކަމަށް ކުރި އިތުބާރު ގެއްލުނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ހަކަތަ ހުރި ވަރަކުން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އެންމެ ފަހުން އެ ހަކަތަވެސް ހުސްވަންދެނެވެ.

މިއަދު އޭނާ ބާރަށް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. ޒުވާބެއް ނުކުރެއެވެ. ކަންކަން ސާފުކޮށްދޭން މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. ކަންކަން ބޮލަށް ބަރުވާން ފެށުމުން، އޭނާ ހިމޭނުން ގޮސް ނިދަނީއެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އަރާމު ކުރާކަށް ނޫނެވެ. އެއީ އެ އަޑުގަދަވުމާއި، މާޔޫސްކަމާއި، އަދި އެކަނިވެރިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް ހަމައެކަނި މަގު ކަމަށްވާތީއެވެ.

“އޭނާ އަބަދު އޮންނަނީ ނިދާފައި.. ކެއްކުމެއް ސާފުކުރުމެއް މިހާރު ނޯވޭ.” ފިރިމީހާ ފަރުވާކުޑަ ގޮތަކަށް ބުނި ވާހަކަ އޭނާގެ ކަންފަތަށް އިވުނެވެ. އެއީ ރުޅިވެރިކަމަށްވުރެ މާ ތޫނު އަޑެކެވެ. އެއީ ނޭނގި ހުއްޓާ އިންސާނަކު ފޮހެލާ ފަދަ ފަރުވާކުޑަ ކަމެކެވެ.

އޭނާގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުމުން، ޝަކުވާތައް އިތުރުވިއެވެ.

“އަހަރެންނަށް އެއްޗެއް ނުފެނޭ!”

“މި ގެ އޮތީ ހަޑިވެފަ!”

“މިތަނުން ނުކުމެގެން އެކަނި ދިރިއުޅެން ދާންވީ!”

“އަހަރެމެން މަސައްކަތްކޮށްގެން ކާއެއްޗެހި މި ގެންނަނީ.. އެންމެން ބެލޭކަށް ނޯންނާނެ!”

ކޮންމެ ޖުމްލައަކީވެސް އޭނާގެ ހިތަށް ބަރުވި އެއްޗެކެވެ. އެއީ އެމީހުންނަށް އޭނާގެ އަގު ވަޒަން ކުރެވުނީ އޭނާ ނެތުމުންކަން ސާފުވި ވަގުތެވެ. ކުރިން އާދައިގެ ކަންކަމުގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ކަންތައްތައް މިއަދު ވަނީ ބޮޑު ބުރައަކަށް ވެފައެވެ.

ގެއްލިފައިވާ އިސްޓާކީނުތަކެވެ.

ނުދޮވެ ހުރި ތަށިތަކެވެ.

ފަށްނުޖަހާ ހުރި ހެދުންތަކެވެ.

ހުސްވެފައިވާ ކާބޯތަކެއްޗެވެ.

ނުގަނެވި ހުރި ބޭސްތަކެވެ.

އޭނާ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ކުރި “ނުފެންނަ” މަސައްކަތްތައް ފެންނަން ފެށީ އެ މަސައްކަތްތައް ހުއްޓުމުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އަދިވެސް އެމީހުންނަށް އޭނާ ފެންނަވަރެއް ނުވެއެވެ.

އެއްދުވަހެއްގެ ހަވީރު، ގޭތެރޭގެ ހަލަބޮލިކަން ކުޑަވެފައި ވަނިކޮށް، އޭނާގެ އެންމެ ހަގު ފިރިހެން ދަރިފުޅު ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. އެކުއްޖާ އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީ ތަފާތު ނަޒަރަކުންނެވެ. އެއީ އުންމީދަކާ ނުވަތަ ފޫހިކަމަކާ އެކުގައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކަންތައްތަކެއް ދެނެގަތުމުގެ ޝައުޤުވެރިކަމާ އެކުގައެވެ.

“މަންމާ..” އޭނާ މަޑުމަޑުން ގޮވާލިއެވެ. އޭނާ ދަރިފުޅަށް ބަލާލިއެވެ. “ލައްބަ ދަރިފުޅާ؟”

ދަރިފުޅު މަޑުޖެހިލާފައި އަހާލިއެވެ. “މި ހުރިހާ ކަމެއް.. ކޮންމެ ދުވަހަކު ހަމަ މަންމަ ކުރީތަ؟”

އޭނާ ސިހުނެވެ. “ކޮން ކަންތައްތަކެއް؟”

ދަރިފުޅު ކޮޓަރިން ބޭރަށް ބަލާލިއެވެ. “މި ގޭގެ ކަންތައްތައް.. ހުރިހާ ކަމެއް.”

މަންމަ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކަށް ހިމޭނުން އިނުމަށްފަހު، ވަރުބަލިކަމާއި ފަޚުރުވެރިކަން އެކުލެވޭ ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “އާނ، ދަރިފުޅާ.”

ދަރިފުޅު ހައިރާންވެފައި އަހާލިއެވެ. “އެކަމަކު.. ކިހިނެއް؟”

މަންމަ ލޯތްބާއެކު ބުންޏެވެ. “މީހަކުދެކެ ލޯބިވާއިރު، ކުރާ ކަންތައްތަކެއް ނުގުނާނެ. ހަމައެކަނި އެކަން ކުރާނީ.”

އެރޭ ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ ހިމޭންކަމާއެކުގައެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް ބަދަލެއް އަތުވެއްޖެކަން އިޙުސާސް ކުރެވެއެވެ. ޖެހިގެން އައި ދުވަސް ފެށުނީ ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. މާ ބޮޑު ބަދަލެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެ ބަދަލު ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

ދެވަނަ ފިރިހެން ދަރިފުޅު އަލަމާރި ކުރިމަތީގައި ހުރެ، އޭނާ އަމިއްލައަށް ހާވާފައި އޮތް ހެދުންތަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިރުކޮޅަކު ހުއްޓެވެ. މިފަހަރު ހަޅޭއްލެވުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭނާ މަޑުމަޑުން އެ ހެދުންތައް ފަށްޖަހަން ފެށިއެވެ. އޭނާގެ އަތްމަތި ހަލުވި ނޫން ނަމަވެސް، އެ މަސައްކަތުގައި ހީވާގިކަމެއް ހުއްޓެވެ.

ބަދިގެތެރޭގައި ފިރިމީހާ ހުރީ ސިންކު ކައިރީގައެވެ. ކުރިން އަމިއްލައަށް ސާފުވާހެން ހީވި ތަށިތަކުގެ ފުންޏަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިރުކޮޅަކު ހުރުމަށްފަހު، އޭނާ ގަމީހުގެ އަތުކުރި އޮޅާލައި، އިސްކުރު ދޫކޮށްލިއެވެ. އެއީ ވަރަށް ގިނަ ދުވަހަށްފަހު އެ ގޭތެރެއިން އިވުނު އުންމީދީ އަޑެކެވެ.

އެއީ އެންމެ ފުރިހަމަ މަސައްކަތެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ މަސައްކަތެކެވެ. އަދި ކޮންމެ ބަދަލެއްވެސް ފެށެނީ އެފަދަ ކުޑަ މަސައްކަތަކުންނެވެ.

ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔަވަރަކަށް، ގޭގެ އެންމެންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވަމުން ދިޔައެވެ. އެމީހުންނަށް ކަންކަން ފާހަގަވާން ފެށިއެވެ. ކަންކަމާ އަހަން ފެށިއެވެ. އަދި ކަންކަން ކުރަން މަސައްކަތް ކުރަން ފެށިއެވެ. ކުށްތައް ކުރެވުނެވެ. ބައެއް ކަންކަން ހަނދާން ނެތުނެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ވިސްނުން ވަނީ ބަދަލުވެފައެވެ. ކަންކަން އަމިއްލައަށް ވާނެ ކަމަށް މިއަދު އެމީހުން ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ.

އެއްދުވަހެއްގެ ހަވީރު، އެންމެން އޭނާގެ ވަށައިގެން ޖަމާވިއެވެ. އެއީ އާދައިގެ މަތިން ކުރާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެކަކު އަނެކަކަށް އަޑުއަހައި، އަގުވަޒަން ކުރުމުގެ ނިޔަތުގައެވެ.

“މަންމާ..” ދެވަނަ ދަރިފުޅު ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ. އޭނާގެ އަޑުގައި ކުރިން ހުރި ނުރުހުމުގެ ބަދަލުގައި ވަނީ މަޑުމައިތިރިކަމެވެ. “އަހަރެންނަށް ކުރިން އިހުސާސެއް ނުކުރެވޭ.”

މަންމަ އޯގާތެރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. “އެންމެ ރަނގަޅު ދަރިފުޅާ.”

ނަމަވެސް އޭނާ ބޯ ހޫރާލިއެވެ. “ނޫން.. އެއީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫން. އަހަރެން ހީކުރީ ކަންކަން ހަމަ އަމިއްލައަށް ވަނީ ކަމަށް.”

ފިރިމީހާވެސް މަޑުމައިތިރި އަޑަކުން އިޢުތިރާފުވިއެވެ. “އަހަރެންނަށްވެސް އެކަންކަމެއް ނުފެނޭ. އަހަރެން ހީކުރީ އެއީ ކަންކަން އޮންނަންޖެހޭ ގޮތް ކަމަށް.”

މަންމަ އެމީހުންގެ ވާހަކަތައް އަޑުއެހިއެވެ. އަދި ހަޤީޤީ ބަދަލަކީ އެއްފަހަރާ އަންނަ އެއްޗެއް ނޫންކަމާއި، އެއީ ގިނަ ކުދިކުދި އިޙުސާސްތަކަކުން އަންނަ އެއްޗެއްކަން އޭނާއަށް އެނގުނެވެ.

“އަހަރެން ވަރުބަލިވީ.” މަންމަ އެންމެ ފަހުން ބުންޏެވެ.

އޭނާގެ އަޑުގައި ވަނީ ހަމަޖެހުމެވެ. އޭނާ މޭގައި އަތްޖައްސާލަމުން ބުންޏެވެ. “ހަމައެކަނި ހަށިގަނޑެއް ނޫން، މި ހިތްވެސް ވަރުބަލިވީ. އަހަރެން އެހީއަށް އެދުނީ ބަލިކަށިވީމައެއް ނޫން. އަހަރެން އެދުނީ އަހަރެން ކުރާ މަސައްކަތް ތިޔަ އެންމެންނަށް ފެނުމަށް އެދި.”

“ފެނުން” – އެ ބަހުގައި އެހެން ހުރިހާ ބަހަކަށްވުރެ ބޮޑު މާނައެއް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އޭނާ ކުރާ މަސައްކަތަށްޓަކައެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާއަކީ ކާކުކަން އެނގުމަށްޓަކައެވެ.

އޭގެ ފަހުން ދިރިއުޅުން އެއްކޮށް ފުރިހަމައެއް ނުވެއެވެ. ގެ އަބަދު ސާފުކޮށެއް ނޯވެއެވެ. ނަމަވެސް ބޮޑު ބަދަލެއް އަތުވެއްޖެއެވެ. އެމީހުން ކަންކަން ހިއްސާކުރެއެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީވެއެވެ. އަދި މަންމަ މިއަދު އަރާމުކުރަނީ ކުށްވެރިކަމުގެ އިޙުސާސެއް ނެތިއެވެ.

އެއްދުވަހަކު އެންމެން އެކުގައި ތިއްބާ، ދެވަނަ ދަރިފުޅު ކުއްލިއަކަށް ހޭން ފެށިއެވެ. “މަގޭ އިސްޓާކީނު ފެނިއްޖެ!”

ހަގު ދަރިފުޅު އަހާލިއެވެ. “ކޮންތާކު އޮތީ؟”

އޭނާ ލަދުގަނެފައި ހުރެ ބުންޏެވެ. “އަހަރެން ބޭއްވި ތަނުގައި!”

މުޅި ތަނުގައި ހިނިތުންވުން ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ. އެއީ ހިތްތަކަށް ޝިފާ ލިއްބައިދޭ ފަދަ އުފާވެރި ހިނިތުންވުމެކެވެ.

މަންމަ އެމީހުންނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީ ހިތްހަމަޖެހުމާއެކުގައެވެ. އޭނާގެ ބޮލުން ބޮޑު ބުރައެއް އުފުލިއްޖެކަމުގެ އިޙުސާސް ކުރެވުނެވެ. ކޮންމެ ގެއަކުންވެސް ދަސްކުރަންޖެހޭ މުހިންމު ފިލާވަޅެއް އޭނާއަށް މިއަދު ފެނިއްޖެއެވެ.

ލޯތްބަކީ ހިމޭންކަމާއެކު އިންސާނަކު އުފުލާ ބުރައަކުން މިންކުރެވޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ގެއެއް ބިނާވަނީ އެކަކު ވާ ޤުރުބާނީއަކުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެންމެންގެ ޒިންމާއާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އަދި އެކަކު އަނެކަކުގެ އަގުވަޒަން ކުރުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ އެއްޗެކެވެ.

އޭނާ މަޑުމަޑުން ލޯ މަރާލިއެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް ވާހަކަ މިއަދު ބޭރުކޮށްލެވިއްޖެއެވެ.

“އަހަރެންނަކީ ހަމައެކަނި ގޭގެ މަސައްކަތު މީހެއް ނޫން.”

އޭނާއަކީ އެ ގޭގެ ހިތެވެ. އަދި މިއަދު އެންމެންނަށް އެކަން ފެނިއްޖެއެވެ.

(ނިމުނީ)