އެދުވަހުގެ ހެނދުނަކީ އާދަޔާ ޚިލާފު އާ ކަންތައްތަކެއް ނުވަތަ ބޮޑު ބަދަލެއް ގެނުވި ހެނދުނެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ހެނދުނު ފެށިގެން އައީ ވަރަށް އޮމާންކަމާއެކުގައެވެ. ހީވަނީ ކުރިންވެސް ހިނގަމުން އައި ކަމެއްގެ ބައެއްހެންނެވެ. ރޭގަނޑުގެ ހަމަހިމޭންކަން މަޑުމަޑުން އަލިކަމަށް ބަދަލުވެ، އެ ކުޑަ ލަކުޑި ގޭގެ ތެރޭގައި އޮތް ގާތްކަމާއި ހަމަހިމޭންކަމަށް އެއްވެސް ބުރުލެއް ނާރާ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ.
އިރުގެ ފުރަތަމަ ދޯދިތައް ކުޑަދޮރުގެ ތެރެއިން ކޮޓަރިތެރެއަށް އެޅި، ފާރުތަކާއި ތަޅުންގަނޑު ހުރަސްކޮށް ގޮސް، އެނދުގައި ތިބި ދެމީހުންގެ ގަޔަށް އެޅުނެވެ. އެ ދެމީހުންނަކީ މިހާރު ކުރިން ތިބި ފަދަ ދުރު ދެމީހެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއްވެސް ބަހަކުން ވަޢުދެއް ނުވި ނަމަވެސް، އެއަށްވުރެ ފުން އަދި ނަންދޭން ނޭނގޭ ފަދަ ގުޅުމަކުން އެދެމީހުން ވަނީ ގުޅިފައެވެ.
އަޙްމަދު ހޭލީ ވަރަށް ލަސްލަހުންނެވެ. އާންމުކޮށް ކަނޑުމަތީގައި ހޭދަކުރާ ބުރަ ދުވަސްތަކަށްފަހު އިޙުސާސްވާ ވަރުބަލިކަމެއް ނެތެވެ. އަދި ނިދީގައިވެސް އުނދަގޫކުރާ ފިކުރުތަކެއް މިއަދަކު ނެތެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާއަށް ކުރެވުނީ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް އިޙުސާސް ނުކުރެވޭ ފަދަ ހަމަޖެހުމެކެވެ. ހީވަނީ އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް އެންމެ ފަހުން އަސްލު އަރާމަކީ ކޮބައިކަން ވިސްނުނީހެންނެވެ.
އެއްވެސް ހަރަކާތެއް ނެތި، އިރުކޮޅަކު އޭނާ މަޑުކޮށްލިއެވެ. އޭނާ ހަމައެކަނި ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލީއެވެ.
ދެން، ހެނދުނުގެ ފަނޑު އަލިކަމަށް ލޯ ހޭނުމުން، އޭނާ މަޑުމަޑުން އެނބުރިލިއެވެ. އޭނާއަށް ފެނުނީ ޚަދީޖާއެވެ.
އޭނާގެ ކައިރީގައި ޚަދީޖާ އޮތްއިރު، އެއީ އެތަނަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ސޫރަ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. ޚަދީޖާ އެތަނުގައި ނެތް ދުވަސްވަރެއް އޮތްކަން ހިތަށް އަރުވަންވެސް ދަތިވާ ފަދައެވެ.
އިރުގެ އަލިކަން އެންމެ ފުރަތަމަ ބީހިލީ އޭނާގެ މޫނުގައެވެ. އެ މޫނުމަތީގައި ހުރި އުޖާލާކަމާއި އޮމާންކަމުން، އޭނާ ނިދާފައި އޮތްއިރު ފެންނަނީ ވަރަށް ފުރިހަމަކޮށެވެ. އޭނާގެ ފަން އިސްތަށިގަނޑު ބާލީސްމަތީގައި ފެތުރިފައި އޮތްއިރު، އެ މަންޒަރުން އަޙްމަދުގެ ހިތަށް ތަފާތު އަސަރުތަކެއް ކުރުވިއެވެ.
އަދި އޭނާގެ ގައިން ދުވާ މީރުވަސް.. މަޑުމައިތިރި ވަހެކެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ހަމަ ޔަޤީނުންވެސް އޭނާގެ ވަހެވެ. ފިނިފެންމަލާއި ޒައިތޫނި ތެލުގެ ވަހެވެ.
އެއީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ ހަށިގަނޑުން ދުވާ ވަހެއް ނޫނެވެ. މުޅި ފަޒާގައި އެ ވަސް ހިފާލާފައި ހުއްޓެވެ. އެ ވަހުގެ ސަބަބުން އަޙްމަދަށް ކުރެވުނީ އަމާންކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުމުގެ އިޙުސާސެކެވެ. އޭނާ ހުންނަންވީ ހަމަ އެތަނުގައިކަން އޭނާއަށް ޤަބޫލުކުރެވުނެވެ.
އަޙްމަދު ލަސްލަހުން ނޭވާލަމުން، އެ މީރުވަސް އޭނާގެ އެތެރެހަށްޓަށް ދަމާލިއެވެ. މިއީ ހުވަފެނެއް ނޫންކަން އޭނާއަށް ޔަޤީންވިއެވެ. އޭނާ އެހުރީ އަޙްމަދާއެކުގައެވެ. އަދި އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް.. އޭނާގެ އަސްލު މަގާމަކީ އެއީއެވެ.
އެ ޚިޔާލަކީ އޭނާ ސިއްސުވާލި ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ ކުއްލިއަކަށް އައި ބަދަލެއްވެސް ނޫނެވެ. އެއީ އޭނާގެ ހިތުގެ އަޑީގައި އަބަދުވެސް ފޮރުވިފައި އޮތް ހަޤީޤަތެކެވެ. އޭނާގެ ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވާން ފެށިއެވެ. އެއީ ބިރުގަތުމެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ ނުތަނަވަސްކަމެއްވެސް ނޫނެވެ.
ނަމަވެސް އެއީ އަޒުމެކެވެ. ވަރުގަދަ އަޒުމެކެވެ. މުޅިން އާ ދިރިއުޅުމެއްގެ ފެށުމެވެ.
ސިއްރުސިއްރުން އޭނާ ޚަދީޖާއާ ގާތަށް ޖެހިލިއެވެ. އެ ފުރިހަމަ ވަގުތުކޮޅަށް ބުރޫއަރާފާނެތީ އޭނާ ވަރަށް ބަލައިގެން އުޅުނެވެ. އޭނާގެ ނަޒަރު ހުއްޓުނީ ޚަދީޖާގެ ބަނޑަށެވެ. އެ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގައި އުފެދެމުންދާ އާ ދިރިއުޅުމަށެވެ. އެ ދެމީހުންގެ ދަރިފުޅަށެވެ.
އެކަކު އަނެކަކަށް ނުބުނި ކަމުގައިވިޔަސް، އެއީ ދެމީހުންގެ ހިއްސާ އޮތް ކަމެއްކަން އިޙުސާސް ކުރެވެއެވެ. އޭނާގެ އަތް މަޑުމަޑުން ޚަދީޖާގެ ބަނޑުގައި ޖައްސާލިއެވެ. ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާއެކުގައެވެ.
އޭނާގެ އިނގިލިތަކުން ވަރަށް މަޑުމަޑުން ފިރުމާލިއެވެ. އެއްވެސް އުނދަގުލެއް ނުވާނެހެންނެވެ. ހަމައެކަނި އެ އިޙުސާސް ދެނެގަތުމަށެވެ.
“ހާއި.. ދަރިފުޅާ.. ތިއީ މިހާރު އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު..” އޭނާ ވަރަށް ސިއްރުން ބުނެލިއެވެ. އެ އަޑުގައި ހުރީ އޭނާ އަމިއްލައަށްވެސް ހައިރާންވާ ފަދަ ފުން އަސަރެކެވެ.
“ބައްޕަ މިތާ ހުރިކަން ދަރިފުޅަށް އެނގޭ ދޯ؟”
އޭނާގެ އަތް އެގޮތުގައި ބާއްވައިގެން ހުރިއިރު، އެއްވެސް ބަހަކާ ނުލައިވެސް އެ ގުޅުން އިޙުސާސް ކުރެވެއެވެ.
“ދަރިފުޅާ..” އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. “ބައްޕަ ވަޢުދުވަން.. ދަރިފުޅާއި ދަރިފުޅުގެ މަންމަދެކެ.. އަބަދަށް ލޯބިވާނަން..”
އޭގެ ފަހުން ހަމަހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ.
އެއީ ހުސްކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ މާނަފުން ހިމޭންކަމެކެވެ.
“އިންޝާ ﷲ!”
އެ ބަސްތަކާއެކު މުޅި ކޮޓަރިއަށް މާތްކަމެއް ވެރިވި ކަހަލައެވެ.
އެ ވަގުތު ޚަދީޖާ ކުޑަކޮށް ގުޑިލިއެވެ.
އެއީ ހައިރާންވެގެންނެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަށް ހުރިހާ ކަމެއް އިޙުސާސް ކުރެވެނީއެވެ. ހުރިހާ ބަސްތަކެއް އިވުނު ކަހަލައެވެ.
އޭނާގެ ތުންފަތްމައްޗަށް ކުޑަ ހިނިތުންވުމެއް އައެވެ.
ލޯ މަރައިގެން އޮތް ނަމަވެސް، އޭނާގެ ހިތް ވަނީ ހޭލައެވެ. އޭނާ އެ އިވުނު ބަސްތަކާއި ކުރެވުނު އިޙުސާސްތައް ބަލައިގަތެވެ.
އެކަން ދެނެގަތުމަށް އޭނާ ލޯ ހުޅުވާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އޭނާއަށް އެނގެއެވެ.
މިއީ ވަގުތީ ކަމެއް ނޫނެވެ. ބަލިކަށި ކަމެއްވެސް ނޫނެވެ. އަދި ސުވާލު އުފައްދަންޖެހޭ ކަމެއްވެސް ނޫނެވެ.
މިއީ ހަމަ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ.
ހީވަނީ މީގެ ކުރިން ވަކިވަކިވެފައި ހުރި އެތިކޮޅުތަކެއް އަމިއްލައަށް ގުޅި، ފުރިހަމަ ސޫރައެއް ކުރެހުނީހެންނެވެ.
އޭނާ މަޑުމަޑުން އަޙްމަދާ ގާތަށް ޖެހިލިއެވެ. އަދި އޭނާގެ އަތް އަޙްމަދުގެ އަތްމަތީގައި ބޭއްވިއެވެ.
އެމީހުން ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ.
ދައްކާނެ ބޭނުމެއްވެސް ނެތެވެ. ސަބަބަކީ އެމީހުންގެ ދެމެދުގައިވާ ގުޅުމަކީ ބަސްތަކުން ކިޔައިދޭންޖެހޭ ކަމަކަށް ނުވާތީއެވެ.
އެ ގުޅުން އެގޮތުގައި އޮތުމުން އެ ނިމުނީއެވެ.
*****
ރިހިރަންފުށީގެ ދުވަސްތައް އާދައިގެ މަތިން ފެށިގެން ދިޔަ ނަމަވެސް، އެރަށަށް މިހާރު ވަނީ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެވެ. ރަށުގެ މާހައުލުންވެސް އެ ބަދަލު ފެންނަ ކަހަލައެވެ.
އަޙްމަދު ޒަކަރިއްޔާއާއެކު މަހަށް ފުރިއެވެ. ހެނދުނުގެ ރީތި އުޑުމަތީގެ ދަށުން، އެމީހުންގެ ދޯނި މަޑުމަޑުން ކަނޑު ހުރަސްކުރަމުން ދިޔައެވެ.
އިރުކޮޅަކު އެކަކުވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. ރާޅުތަކުގެ އަޑާއި، މަސައްކަތުގެ ފޯރި އެވަގުތަށް ފުދެއެވެ.
ނަމަވެސް ޒަކަރިއްޔާއަށް ފާހަގަވިއެވެ. އޭނާއަކީ އަބަދުވެސް ކަންކަން ފާހަގަކުރާ މީހެކެވެ.
އަޙްމަދަށް ބަދަލުތަކެއް އަތުވެއްޖެއެވެ. ބޭރުފުށުން ފެންނަ ބަދަލެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ އުޅުމާއި، ވާހަކަދެއްކުމުގައި ހުރި ހަމަޖެހުމެވެ.
އިރުކޮޅަކުން އަޙްމަދު ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ.
“އަހަރެން ވިސްނައިފިން..” އޭނާގެ އަޑުގައި ހުރީ ސާބިތުކަމެވެ.
ޒަކަރިއްޔާ ވާހަކަ މެދުކަނޑައެއް ނުލައެވެ. އޭނާ ހަމައެކަނި އަޑުއަހަން އިނީއެވެ.
“އަހަރެން ބޭނުންވަނީ އޭނާއާ ކައިވެނިކުރަން.” ކުރިމަތީގައިވާ ކަނޑަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައިގެން އިނދެ، އަޙްމަދު ބުންޏެވެ. އޭނާގެ ބަސްތަކުގައި ހުރީ ސާބިތުކަމެވެ.
“އޭނާ ވިހެއުމުން.” ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއްގެ ހިމޭންކަމަކަށްފަހު އޭނާ އިތުރުކޮށްލިއެވެ. “އަހަރެން ބޭނުންވަނީ އެމީހުންނަށް އަޅާލަން.. އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތުގައި.”
އޭނާގެ އަޑު މަޑުވި ނަމަވެސް، އެ އަޑުގައި ހުރި ވަރުގަދަ އަޒުމަކަށް ބަދަލެއް ނައެވެ.
“އަހަރެން ބޭނުންވަނީ އެމީހުން ރައްކާތެރިކުރަން.. އެމީހުން އެއްވެސް ކަމަކާ ފިކުރުކުރަން ނުޖެހޭނެ ފަދަ ދިރިއުޅުމެއް ހޯދައިދޭން.”
އޭނާ އަނެއްކާވެސް މަޑުޖެހިލިއެވެ. މިފަހަރު މާ ގިނައިރުވިއެވެ.
“އަހަރެން ބޭނުންވަނީ އެމީހުންނަކީ އަހަރެންގެ މީހުން ކަމުގައިވާން.. ހަމައެކަނި އެ ގޭގެ ތެރޭގައެއް ނޫން.. އެކަމަކު ހުރިހާ ގޮތަކުންވެސް.”
ޒަކަރިއްޔާ އަޙްމަދާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ. އޭނާގެ ނަޒަރުގައި ހުރީ ވިސްނުންތެރިކަމެވެ. އޭނާއަށް ފެންނަނީ ހަމައެކަނި ބަސްތަކެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ފަހަތުގައި ހުރި ފިރިހެނާގެ އިޚުލާސްތެރިކަމެވެ.
ޒަކަރިއްޔާގެ ޖަވާބުގައި އެއްވެސް ފަސްޖެހުމެއް ނެތެވެ. އެއްވެސް ޝައްކެއްވެސް ނެތެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތީ ހަމައެކަނި ވިސްނުމާއި ޤަބޫލުކުރުމެވެ. އަދި އެއަށްފަހު.. އޭނާ ބޯޖަހާލިއެވެ. ލަސްލަހުންނެވެ. ނަމަވެސް ސާބިތުކަމާއެކުގައެވެ. އެއީ އިތުރު ތަފްސީލަކަށް ބޭނުންނުވާ ފަދަ ރުހުމެކެވެ.
*****
އަނެއްކޮޅުން ރަށުތެރޭގައި، ޚަދީޖާގެ ދުނިޔެ ވަނީ އޭނާ ދުވަހަކުވެސް އުންމީދު ނުކުރާހާ ބޮޑަށް ފުޅާވެފައެވެ.
ކުރިން ހަމަހިމޭންކޮށް އަދި ބިރުވެރިކޮށް އޮތް ކުޑަ ގެ، މިހާރު ވަނީ ދިރުމުން ފުރިފައެވެ. އިތުރު ބަކަރިތަކުގެ އަޑުން މުޅި ސަރަހައްދު ގުގުމާލާފައިވާއިރު، އެ ލަކުޑި އޮނިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ހިނގަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ތަރުތީބު ފެންނަނީ ނުހަނު ފުރިހަމަކޮށެވެ.
އިތުރު ބަކަރިތައް ގެނެވުނެވެ. ކިރު އިތުރުވިއެވެ. އުފެއްދުންތައް ގިނަވިއެވެ. ޗީޒް، ޔޯރަޓު، ބަޓަރު.. ބޭނުންވާ މީހުން އިތުރުވިއެވެ.
ކުރިން މީހުން ސުވާލު އުފެއްދި ކަންކަމަށް މިހާރު ލިބެނީ އިޙްތިރާމެވެ. އަދި އެ އިޙްތިރާމާއެކު އާ ކަމެއް ފެށުނެވެ.
ޒުވާން އަންހެން ކުދިން އެތަނަށް އެއްވާން ފެށިއެވެ.
ފުރަތަމަ އެކުދިން އައީ ކޮންމެހެން އެނގެން ބޭނުންވެގެންނެވެ. ދެން އައީ އެކަމަށް އޮތް ޝައުޤުވެރިކަމެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން، އެއީ އަމިއްލައަށް ދަސްކުރަން ބޭނުންވެގެން އައި އައުމަކަށް ބަދަލުވިއެވެ.
އެކުދިން ޚަދީޖާގެ ހަރަކާތްތަކަށް ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ބަލައެވެ. އޭނާ ހަރަކާތްތެރިވާ ގޮތެވެ. މަސައްކަތްކުރާ ގޮތެވެ.
އާދައިގެ ކަމެއް އަގުހުރި އެއްޗަކަށް ބަދަލުކޮށްލާ ހުނަރުވެރިކަމެވެ.
އެންމެ ފަހުން އެދުވަސް އަތުވެއްޖެއެވެ. އެކުދިން އެދުމެއް ހުށަހެޅިއެވެ. މަޑުމައިތިރިކަމާއެކުގައެވެ. އިޙްތިރާމާއެކުގައެވެ. އޭނާ އެކުދިންނަށް އުނގަންނައިދީފާނެ ހެއްޔެވެ؟
ޚަދީޖާ ފަސްޖެހުނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ނަފުސަށް އޮތް އިތުބާރެއް ނެތުމަކުން ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ މާނަ އޭނާއަށް ވިސްނޭތީއެވެ. އުނގަންނައިދިނުމަކީ އިސްނެގުމެވެ. އިސްނެގުމަކީ ބައެއްގެ ތެރެއަށް ވަނުމެވެ. އަދި ބައެއްގެ ތެރެއަށް ވަނުމަކީ އޭނާ ކުރިން ބިރުގަތް ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު.. އޭނާ “އާނއެކޭ” ބުންޏެވެ.
އަދި އެ ވަގުތުން ފެށިގެން، އޭނާގެ މަގާމު މަތިވެރިވިއެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ދިރިހުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ އަންހެނެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އެހެން މީހުންގެ މުސްތަޤުބަލު ބައްޓަންކޮށްދޭ އަންހެނެކެވެ.
*****
ރިހިރަންފުށި ދިޔައީ ބަދަލުވަމުންނެވެ. ޒިޔާރަތްކުރާ އިތުރު މީހުން އަންނަން ފެށިއެވެ. ވިޔަފާރި ފުޅާވިއެވެ.
ރަށުގެ ގޮނޑުދޮށްތަކަށް ދިރުން އައެވެ. އެހެންނަމަވެސް.. ހުރިހާ ބަދަލެއް އައީ އުފާވެރިކަމަކާއެކުގައެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ކަހަލަ ސިއްރު ވާހަކަތައް އަދިވެސް ފެތުރެމުން ދިޔައެވެ. ކުރިން ހުރިހާ ބާރަކަށް ނޫނަސް، އެ ވާހަކަތައް މުޅިން ހުއްޓައެއް ނުލައެވެ.
މީހުންގެ ނަޒަރުތައް އަދިވެސް އަމާޒުވެއެވެ. ދުރުންނެވެ. ކަންކަންމަތިންނެވެ.
މީހަކު ކައިރިވުމުން ކުއްލިއަކަށް ހުއްޓާލާ ސިއްރު ވާހަކަތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. ކޮންމެވެސް ކަމެއް އަދިވެސް އެބައޮތެވެ. ނުފެންނަ، ނުބުނާ، ކަމެކެވެ. އިންތިޒާރުގައެވެ.
ސަބަބަކީ ލޯތްބަށް އޭގެ މަގާމު ލިބުނު ނަމަވެސް.. ހުރިހާ ހަޤީޤަތްތަކެއް އަދި ހާމަވެ ނުނިމޭތީއެވެ.
(ނުނިމޭ)
