ޝިހާމް ރަށަށް އަންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އޭނާއަށް އެންމެ ފުރަތަމަ މަރުޙަބާ ކިޔަނީ ކަނޑުގެ ތާޒާކަމެވެ. ރަށުގެ ލަކުޑި ފާލަން ފެނުމުގެ މާ ކުރިންނާއި، ފާލަމުގައި އަޅާފައިވާ ކުލަގަދަ މަސްދޯނިފަހަރާއި، އޮއްސެމުންދާ އިރުގެ އަލީގައި ހޫރެމުންދާ ކާނިގަސްތަކާއި ރުއްތަކުގެ ހިޔަނި ފެނުމުގެ މާ ކުރިންވެސް، އޭނާއަށް ގެއަށް އާދެވިއްޖެކަން އިޙުސާސްކޮށްދެނީ ކަނޑުގެ ވަހެވެ. އެ ވަހުގައި އެކުލެވިގެންވަނީ ލޮނާއި، ހިއްކަން އަޅާފައި ހުންނަ މަހާއި، ތެތް މުރަކަ ހިލަތަކާއި، އަދި ހޫނު އަވީގައި މިލައިގެންދާ ބަނބުކޭލު ފަތުގެ މީރު ވަހެވެ.
މިއީ ކުޑަކުދިން ފޫހިކަމެއް ނެތި ފޭރުގަސްގަހަށް އަރައި އުޅުނު ޒަމާނުން ފެށިގެން، ކައިވެނިކޮށް، އޭނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ އުފާވެރި އަޑު ކަމުގައިވާ އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ ދަރިފުޅުގެ ހިނިތުންވުމާ ހަމައަށްވެސް އޭނާއަށް ހިތްހަމަޖެހުން ގެނެސްދޭ، ދަންނަ ފަރިތަ ވަހެކެވެ.
އަތޮޅުތެރޭގެ ފެރީ ރަސްމާދޫއާ ގާތްވަމުން ދިޔަވަރަކަށް އޭގެ ދުވެލި މަޑުވަމުން ދިޔައެވެ. އެއީ އެކަކު އަނެކަކު ދަންނަ، އަމާން، ހިމޭން ރަށެކެވެ. ދުވާލު ގަޑީގައި ގޭގޭގެ ދޮރުތައް ހުޅުވިފައި ހުންނަ، އަވަށްޓެރިން އިޒުނައަކާ ނުލައި ކާށި ނަގައިގެން ގޮސް، ފަހުން އެ ކާށި ގާނައިގެން ނުވަތަ ކުޅި ބޯކިބަލެއްގެ ސިފައިގައި އަނބުރާ ރައްދުކޮށްދޭ، އަދި ކޮންމެ ކުއްޖަކީވެސް މުޅި މުޖުތަމައުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ކުއްޖެއް ކަމަށް ބެލެވޭ ރަށެކެވެ. ނުވަތަ.. އެއީ މީހުން ގަބޫލުކުރަން ބޭނުންވާ ގޮތެވެ.
ކޮނޑުގައި އަޅުވާލާފައިވާ ބާ ދަބަހަކާއެކު ޝިހާމް ފެރީން ފޭބިއެވެ. އޭނާ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ކުންފުނީގެ މަރާމާތު މަސައްކަތްތަކެއް ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި ދެ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަސް އޭނާ މާލޭގައި ހޭދަކުރިއެވެ. އެއީ ހަލާލު މަސައްކަތެއް ނަމަވެސް، އޭނާ ބޭނުންވާ މިންވަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު އާއިލާއާ ދުރުގައި ހުންނަން ޖެހެއެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް މަސައްކަތް ނިންމާލުމަށްފަހު އޭނާ ގެއަށް ގުޅައެވެ. އަބަދުވެސް ފޯނަށް ޖަވާބުދެނީ އޭނާގެ އަންހެނުން ފަޒީނާއެވެ. އަދި އޭނާގެ ދަރިފުޅު ލިޔާނާ، ފަހަތުން ވަރަށް ފޯރިއާއެކު ހަޅޭއްލަވައިގަންނަ އަޑު އިވެއެވެ.
“ބައްޕާ! އަހަންނަށް އަނބު މެޓާ ގެނެސްދޭތި!”
“ބައްޕާ! ޑޯލްފިން ފެނުނުތަ؟”
“ބައްޕާ! އަވަހަށް ގެއަށް އާދޭ.”
އެ ހަނދާންތަކުން އޭނާގެ ހިތަށް އުފާވެރިކަން ލިބެމުންދިޔައިރު، ހިނގާފައި އޭނާގެ ގެއާ ދިމާލަށް އަމާޒުކުރިއެވެ. ސްކޫލް ކައިރީގައި ކުދިންތަކެއް ފުޓުބޯޅަ ކުޅެން ދުވަނީއެވެ. ބޮޑު ނިކަގަހެއްގެ ހިޔަލުގައި އަންހެނުންތަކެއް އިށީނދެގެން ތިބެ، މަސް ކަނޑަމުން ދިޔައިރު، ދައްކަމުންދާ ވާހަކަތައް ވަގުތު ހިނގާވަރަކަށް ދިޔައީ ދިގުވަމުންނެވެ. މިސްކިތު ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ފިނިފެންމާ ގަސްތަކަށް ދޮށީ އުމުރުގެ މީހަކު ފެންދެމުން ދިޔައެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ފެންނަނީ އޭނާ ދިޔައިރު ހުރި ގޮތަށެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އޭނާގެ ހިތަށް ކޮންމެވެސް ނުތަނަވަސްކަމެއް ވެރިވަމުން ދިޔައެވެ. ފަހަރެއްގައި އެއީ ވަރުބަލިކަމުގެ ސަބަބުން ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ނުވަތަ އޭނާގެ އާއިލާ މަތިން ހީކުރިވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް ހަނދާންވީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ.
އޭނާ އަމިއްލައަށް ހިނިތުންވެލިއެވެ. ލިޔާނާ، އޭނާ ގޭގެ ދޮރާށި ކައިރިއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ދުވެފައި އަންނާނެކަން ޔަގީނެވެ. އަބަދުވެސް ކަންތައް ވަނީ އެހެންނެވެ. އޭނާ ކިތަންމެ ގިނަ ދުވަހަކު ދުރުގައި ހުރި ނަމަވެސްމެއެވެ. އޭނާ ކިތަންމެ ވަރުބަލިވެފައި ހުރި ނަމަވެސްމެއެވެ. އެކުވެރިންނާއެކު ކުޅެން އުޅުނަސް ނުވަތަ އޭނާ އެންމެ ގަޔާވާ ފުލޯކު ވާހަކަ ފޮތެއް ކިޔަން އިނަސްމެއެވެ. އޭނާ ދުވެފައި އަންނާނެއެވެ. އަބަދުވެސް އަންނާނެއެވެ.
ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ކުޑަކުޑަ ގެއާ ދިމާލަށް ހިނގާފައިދާ ހަނި ގޯޅިގަނޑަށް ވަދެވުމާއެކު، އޭނާގެ ހިނގުން މަޑުޖެހުނެވެ. ގޭގެ ދޮރާށި ހުރީ ކުޑަކޮށް ހުޅުވިފައެވެ. އާންމުކޮށް ލިޔާނާ އެ ދޮރާށީގައި އަތިރިމަތިން ހޮވާ ކުދި ފެންފޮތިތަކުން ޒީނަތްތެރިކޮށްފައި ހުރެއެވެ. އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއްގެ އަޑެއް ނީވެއެވެ. އުފާވެރި އަޑެއް ނީވެއެވެ. ދުވެފައި އައިސް ބައްޕަގެ އަތުތެރެއަށް އަމިއްލައަށް ބޭރަށް ނިކުންނަ ކުޑަކުޑަ އަންހެން ކުއްޖެއް ނެތެވެ. ފެންނަނީ ހަމައެކަނި ހިމޭންކަމެވެ. އެއީ ހިތަށް ބަރުކަން ގެނުވާފަދަ ތަފާތު ހިމޭންކަމެކެވެ.
އޭނާ ދޮރާށި ހުޅުވާލިއެވެ. ފިނިފެންމާ ގަސްތަކަށް ފެންދޭން އޮޓޯމެޓިކް ސްޕްރިންކްލާރ ޖެހިފައި ހުއްޓެވެ. ބައިސްކަލެއް އޮތީ އެއްފަރާތަކަށް ވެއްޓިފައެވެ. ކުޑަކުޑަ ފައިވާން ޖޯޑެއް ސިޑި ކައިރީގައި ނުހަނު ތަރުތީބުން ބަހައްޓާފައި ހުއްޓެވެ. ގޭގެ މައިދޮރު ހުރީ ތަޅުނުލައެވެ. ގޭގެ ތެރޭގައި ފަންކާ ދިޔައީ މަޑުމަޑުން އެނބުރެމުންނެވެ. ޓީވީ ހުރީ ނިއްވާލާފައެވެ. ގޭތެރެ ފެންނަނީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ހިމޭންކޮށެވެ.
“އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް..” އޭނާގެ ސަލާމުގެ އަޑު ގޭތެރޭގައި ގުގުމައިގެން ދިޔައެވެ. އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުލިބުނެވެ.
އޭނާގެ ދަބަސް ސޯފާ ކައިރީގައި ބެހެއްޓިއެވެ. އާންމުކޮށް ލިޔާނާ އަންނާނީ އެ ދަބަސް ތެރޭގައި އޭނާއަށް ގެނައި ހަދިޔާތައް ހޯދާށެވެ. ކުރަހާ ފޮތެއް، ވާހަކަ ފޮތެއް، އިސްތަށިގަނޑުގައި ޖަހާ ކްލިޕެއް ނުވަތަ ޗޮކްލެޓެއް ވިޔަސްމެއެވެ. ބައްޕަ ދުރުގައި ހުރިއިރުވެސް އޭނާގެ މަތިން ހަނދާންކުރިކަން އަންގައިދޭ ކޮންމެ އެއްޗެކެވެ. މިއަދު.. އެފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ނުވިއެވެ.
ދެން އޭނާއަށް އަޑެއް އިވުނެވެ. އެއީ ރުއިމުގެ އަޑެއް ނޫނެވެ. ހުނުމުގެ އަޑެއްވެސް ނޫނެވެ. އެއީ މަޑުމަޑު ކެއްސުމެއްގެ އަޑެވެ. އެއަށްފަހު ފޮތެއްގެ ގަނޑު އުކާލި އަޑު އިވުނެވެ.
އޭނާ އެ އަޑު އައި ދިމާލަށް، ލިޔާނާގެ ކޮޓަރިއާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ. ކޮޓަރީގެ ދޮރު ހުރީ ކުޑަކޮށް ހުޅުވިފައެވެ. ފޮތިގަނޑުތަކުގެ ތެރެއިން އިރުގެ އަލި ތަޅުންގަނޑަށް އެޅިފައި ހުއްޓެވެ. ލިޔާނާ އިނީ އެނދުމަތީގައި ބޮނޑިވެލައިގެން ފޮތެއް ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ. އެކަމަކު އޭނާ އެ ފޮތް ކިޔާހެނެއް ހިއެއް ނުވެއެވެ.
އޭނާ މަޑުމަޑުން އިސްއުފުލާލިއެވެ. ކުޑަ ހިނދުކޮޅަކަށް އޭނާގެ ލޮލުން އުފާވެރިކަން ފެނުނެވެ. އެކަމަކު ވަގުތުން އެކަން ބަދަލުވިއެވެ. ބައްޕަގެ ގާތަށް ދުވެފައި އައުމުގެ ބަދަލުގައި.. އޭނާ ހަމައެކަނި ހިނިތުންވެލީއެވެ. އެއީ ކުޑަކުޑަ ހިނިތުންވުމެކެވެ. ރައްކާތެރިކަމާއެކު ވެވުނު ހިނިތުންވުމެކެވެ. އޭގައި ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ނުތަނަވަސްކަމެއް ހުއްޓެވެ.
ޝިހާމްގެ ހިތަށް ތަދުވިއެވެ. “ލިޔާނާ؟”
އޭނާ ފޮތް ލައްޕާލިއެވެ. “އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް ބައްޕާ.”
ޝިހާމް މަޑުމަޑުން ހީނލިއެވެ. “ދެ ހަފުތާ ފަހުން ބައްޕަ އައުމުން ލިބޭނީ ހަމައެކަނި މިވަރުތަ؟”
އޭނާ އެނދުން ފޭބިއެވެ. އަދި ބައްޕަގެ ގާތަށް ހިނގައިގަތެވެ. އަބަދުވެސް އަންނަ ގޮތަށް ބައްޕަގެ އަތުތެރެއަށް ފުންމައިގަތުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭނާ މަޑުކޮށްލީ ދެތިން ފިޔަވަޅު ދުރުގައެވެ.
އެހެންވިޔަސް، ޝިހާމް ގުދުވެލާފައި އޭނާގެ ދެއަތް ހުޅުވާލިއެވެ. ލިޔާނާ ކައިރިއަށް އައީ އެއަށްފަހުގައެވެ. އޭނާ ބައްޕަގެ ގައިގައި ބައްދާލީ ވަރަށް މަޑުމަޑުންނެވެ. އާދަޔާ ޚިލާފަށް މަޑުމަޑުންނެވެ. އެއީ ބައްޕަގެ ގައިގައި ބާރަށް ބައްދާލަން ބިރުގަންނަނީ ބާވައެވެ؟ ނުވަތަ ބައްޕަ އޭނާގެ ގައިގައި ބާރަށް ބައްދާލަފާނެތީ ބިރުގަންނަނީ ބާވައެވެ؟
ޝިހާމް އޭނާގެ ބޯމަތީގައި ބޮސްދިނެވެ. “ބައްޕަ ނެތް ދުވަސްކޮޅު ތިހިރީ ވަރަށް ބޮޑުވެފައި.”
އޭނާ އަނެއްކާވެސް ހިނިތުންވެލިއެވެ. “އެހެންވާނެހެންނެއް ހީއެއް ނުވޭ.”
“ނޫނޭ، ހަމަ ހަޤީޤަތުގައިވެސް ބޮޑުވެއްޖެ.”
“ބައްޕަ އަބަދުވެސް ތިހެން ބުނަމެއްނު.”
“އެއީ އަބަދުވެސް އެއީ ތެދަކަށްވާތީ.”
އޭނާ މަޑުމަޑުން ހީނލިއެވެ. އެކަމަކު އެ ހިނިތުންވުން ފެށުނުތަނާހެން މެދުކެނޑުނެވެ. ޝިހާމް އޭނާގެ މޫނަށް ރަނގަޅަށް ބަލާލިއެވެ. ކޮންމެވެސް ކަމެއް ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަކަށް ދެރަވެފައި ހުންނަކަން ފޮރުވާކަށް ނޭނގޭނެއެވެ. ބޮޑެތި މީހުންނަށް އެކަން ކުރެވޭނެ ކަމަށް ހީކުރެވުނަސް، ހަޤީޤަތުގައި އެކަން ފޮރުވުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަން އެމީހުންގެ ލޮލުންނާއި، ހިނިތުންވުމުންނާއި، ހިމޭންކަމުން ފާހަގަވާނެއެވެ.
“ލިޔާނާ..”
“ލައްބަ؟”
“ބަލީތަ؟”
އޭނާ އަވަސްއަވަހަށް ބޯ ހޫރާލިއެވެ. “ނޫން، ބައްޕާ. އަހަރެން ރަނގަޅު.”
އެއީ މާ އަވަސް ޖަވާބެކެވެ. ކުރިން ތައްޔާރުވެގެން ހުރި ޖަވާބެއް ފަދައެވެ.
“މަންމަ ކޮބާ؟”
“މަންމަ ދިޔައީ ނަސްމާ ދައްތަގެ ގެއަށް.”
“އޯހ.”
“މަންމަ ބުނީ މަޣުރިބު ނަމާދުގެ ކުރިން އަންނާނަމޭ.”
ޝިހާމް ބޯޖަހާލިއެވެ. ދެން އޭނާގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ މޭޒުމަތީގައި އަތްނުލައި ހުރި ކާ ތަށްޓެވެ. “ލިޔާނާ ނުކަނީތަ؟”
“ބަނޑުހައެއް ނުވޭ.”
“ބަނޑުހައެއް ނުވޭ؟”
އޭނާ ކޮނޑު އަރުވާލިއެވެ. މިއީވެސް އޭނާގެ އާދައިގެ ޖަވާބެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ކޮނޑު އަރުވާލިއެވެ. މިއީވެސް އޭނާގެ އާދައިގެ ޖަވާބެއް ނޫނެވެ.
ޝިހާމް އޭނާގެ ކައިރީގައި އިށީނދެލިއެވެ. ބޭރުން އިވެނީ ރުއްތަކުގެ ތެރެއިން ވައިރޯޅި ދާއިރު އިވޭ އަޑެވެ. ރަށުގެ އަނެއް ފަރާތުން، ބަނދަރު ކައިރީގައި ކުޅެން އުޅޭ ކުދިންގެ ހުނުމުގެ އަޑު ދުރުދުރަށް އިވެމުންދިޔައެވެ.
“ލިޔާނާ..”
“ލައްބަ؟”
“ބައްޕަ ވަރަށް ހަނދާންވި.”
“އަހަރެންވެސް ބައްޕަ މަތިން ހަނދާންވި.”
“ވަރަށް ބޮޑަށްތަ؟”
އޭނާ ބޯޖަހާލިއެވެ. “ވަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް.” ޝިހާމް ހިނިތުންވެލިއެވެ.
އެވަގުތު ލިޔާނާ އިށީނދެގެން އިން ގޮތް ބަދަލުކޮށްލިއިރު، އޭނާއަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އުނދަގުލެއް ވާކަން ފާހަގަވިއެވެ. އެއީ އެންމެ ސިކުންތެއްގެ ކަމެކެވެ. ގިނަ މީހުންނަށް އެކަން ފާހަގައެއް ނުވާނެއެވެ. އެކަމަކު ޝިހާމަށް އެކަން ފާހަގަވިއެވެ. އޭނާގެ އަތް އަމިއްލައަށް އުނަގަނޑުގެ ފަހަތުގައި ޖައްސާލިއެވެ. އެއީ ގަސްތުގައި ކުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަށް ނޭނގި ނަމަވެސް، ތަނެއްގައި ރިއްސާތީ އެތަން ހިމާޔަތްކުރަން އުޅޭ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ.
(ނުނިމޭ)
