ބަފަޔަކު އޭނާގެ އަމިއްލަ ދަރިފުޅަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރިކަމުގެ ޚަބަރެއް ލިބުމުން ތިބާ އަމަލުކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟
ރުޅި އިސްކުރާނީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ރުޅިވެރިކަމާއެކު އަޑުގަދަކޮށް، އަދަބު ދިނުމަށް ގޮވާލައި، ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އެމީހަކު ފަޟީހަތްކުރާނީ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ ޓިކްޓޮކް ނުވަތަ ކްލަބްހައުސް ފަދަ ވަސީލަތްތަކުގައި އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން ދުވަސްތަކަކު ބަހުސްކުރުމަށްފަހު، އެހެން ކަމަކާ މަޝްއޫލުވާނީ ހެއްޔެވެ؟
ނުވަތަ މިއަށްވުރެ މުހިންމު ސުވާލަކާ މެދު ވިސްނާލާނަން ހެއްޔެވެ؟
ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާކަމުގެ މައުލޫމާތެއް ލިބުމުން، ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއް ފެނުމުން ނުވަތަ ޝައްކުވުމުން އާންމު ފަރުދަކު އަމަލުކުރަންޖެހޭނީ ކޮން ގޮތަކަށް ހެއްޔެވެ؟
ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާއަކީ މުޖުތަމައަކަށް ކުރިމަތިވާނެ އެންމެ ހިތްދަތި އެއް މައްސަލައެވެ. އަދި މިފަދަ ތުހުމަތެއް ބެލެނިވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ހިނދު، އިންތިހާއަށް އަސަރުކުރުމަކީ ތަބީއީ ކަމެކެވެ. ރުޅިވެރިކަމާއި، ގަބޫލުކުރަން ދަތިވުމާއި، އިންސާފު ހޯދައިދޭން ބޭނުންވުމަކީ ފިތުރީ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި އިންސާފު ހޯދުމަކީ މީހުންނަށް ފުރައްސާރަކޮށް، ބިރުދައްކައި، އަނިޔާވެރިވެ، މީހުން ފަޟީހަތްކޮށް، ނުވަތަ ކަށަވަރުނުވާ މައުލޫމާތު ފެތުރުމަށް އޮތް އުޒުރަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ.
އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، ތުހުމަތެއް ކުރެވުމަކީ ކުށްވެރިވުން ނޫންކަމެވެ. ރަނގަޅު ތަހުގީގަކާއި ޝަރުއީ މަރުހަލާއެއްގެ ތެރެއިން ހަގީގަތް ހާމަވުމުގެ ކުރިން، ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އެއްވެސް މީހަކީ ކުށްވެރިއެއް ކަމަށް ކަނޑަނޭޅޭނެއެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމަކީ އާންމުންގެ ޚިޔާލުތަކަށް މަޑުކުރެވެން އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ.
ކުއްޖަކަށް ގޯނާކުރާކަމަށް ޝައްކުވާނަމަ ކުރަންވީ ކީއް؟
އެ ހާލަތު އަމިއްލައަށް ތަހުގީގުކޮށް، ކުއްޖާއާ ސުވާލުކޮށް، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއާ ކުރިމަތިލައި، ނުވަތަ ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް ހެކި އެއްކުރުމަކީ ތިބާ ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާލިބެމުންދާކަމުގެ އިތުބާރު ހުރި މައުލޫމާތެއް ނުވަތަ ކަންބޮޑުވުމެއް އޮތްނަމަ، ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކަށް އެކަން ރިޕޯޓްކުރާށެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގާނޫނު ބުނާގޮތުން، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ސީރިއަސް އަނިޔާގެ މައްސަލަތައް، ޚާއްސަކޮށް ޖިންސީ ގޯނާގެ މައްސަލަތައް، ފުލުހުންނަށް ނުވަތަ ޗައިލްޑް އެންޑް ފެމިލީ ޕްރޮޓެކްޝަން ސަރވިސްއަށް ރިޕޯޓްކުރުމަކީ ލާޒިމު ކަމެކެވެ. އެފަދަ ކަމެއް އެނގިހުރެ، މަގުބޫލު އުޒުރެއް ނެތި ރިޕޯޓްނުކުރުމަކީ އަމިއްލައަށް ކުށަކަށް އަރައިގަތުން ކަމަށް ވެދާނެ ކަމެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުޑަކުދިން ހިމެނޭ މައްސަލަތައް ތަހުގީގުކުރުމަށް ޚާއްސަ އުސޫލުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައިވެއެވެ. އަދި ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތައް ގުޅިގެން ކުއްޖާގެ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކުރަމުން ތަހުގީގު ކުރިއަށްގެންދާނެއެވެ.
ކުއްޖަކު ކަންބޮޑުވާފަދަ ވާހަކައެއް ހިއްސާކޮށްފިނަމަ، ބޮޑެތިމީހުން ކެތްތެރިކަމާއެކު އަޑުއަހަންވާނެއެވެ. ކުއްޖާ ކުށްވެރިކުރުމާއި، ތަކުރާރުކޮށް ތަފްސީލު ހޯދަން ސުވާލުކުރުމުން ދުރުހެލިވާންވާނެއެވެ. އެންމެ އިސްކަމެއް ދޭންވާނީ ކުއްޖާ ރައްކާތެރި މާހައުލަކަށް ގެންގޮސް، ކަމާބެހޭ ފަންނީ ފަރާތްތަކަށް އެކަން އެންގުމަށެވެ.
ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ދައުރަކީ ކޮބައި؟
މިއީ މިއަދުގެ މާހައުލުގައި ކުރިމަތިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމެވެ.
ހިތްދަތި ތުހުމަތެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މަދު މިނެޓްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ފެތުރިގެންދެއެވެ. ޓިކްޓޮކާއި ކްލަބްހައުސް ފަދަ ވަސީލަތްތަކުގައި، މީހުން ޖަޒުބާތުގައި ޖެހި، ކަންވީގޮތާ މެދު އަމިއްލަ ޚިޔާލުތައް ފަތުރައި، މީހުންގެ ވަކިވަކި މައުލޫމާތާއި ފޮޓޯ އާންމުކޮށް، ބައެއް ފަހަރު އަނިޔާވެރިވުމަށް ވެސް ހިތްވަރުދެއެވެ.
އެއީ އިންސާފެއް ނޫނެވެ.
ލައިވް ސްޓްރީމަކުން ފޮރެންސިކް ތަހުގީގެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ކޮމެންޓް ސެކްޝަނަކުން ކުށްވެރިއަކު ކަނޑައެއް ނޭޅޭނެއެވެ. އަދި އާންމުންގެ ރުޅިވެރިކަމަކަށް ކޯޓެއްގެ ދައުރެއް އަދައެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
ކުއްޖާގެ ހައްގުގައި މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރި ނަމަވެސް، ކުއްޖާ ދެނެގަނެވޭނެ މައުލޫމާތު އާންމުކުރުމަކީ އެ ކުއްޖާ އިތުރަށް ލަދުގަންނަންޖެހި، މުޖުތަމައުގައި ބާކީވެ، ނަފްސާނީ ގޮތުން އިތުރު އަނިޔާތަކެއް ލިބޭނެ ކަމެކެވެ.
އަދުލުވެރި އިޖުރާއަތްތަކަށް އިހުތިރާމްކުރަމުން ވެސް، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ގޯނާއާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ގޮވާލެވިދާނެއެވެ.
“ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަށް ހަމަލާދިނުމުގެ” ބަދަލުގައި “ކުއްޖާ ރައްކާތެރިކުރުމަށް” ބާރުއެޅިދާނެއެވެ.
އަދި އަމިއްލަޔަށް ގާނޫނު އަތަށް ނުނަގައި، ޒިންމާދާރުކުރުވުމަށް ގޮވާލެވިދާނެއެވެ.
އަހަރެމެންގެ ޒިންމާ ރުޅިވެރިކަމަށްވުރެ ބޮޑެވެ.
ކުޑަކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަމަކީ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކަމެއް މަޝްހޫރުވެފައި އޮންނަ ވަގުތަށް އެކަނި އޮންނަ ކަމެއް ނޫނެވެ.
އާންމުންގެ ދައުރަކީ: ނުރައްކަލުގެ ނިޝާންތައް ދެނެގަތުން، ކުދިން ދައްކާ ވާހަކަ ސީރިއަސްކޮށް ބަލައިގަތުން، ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަންކަން ރިޕޯޓްކުރުން، ކުދިންގެ އަމިއްލަ މައުލޫމާތު ރައްކާތެރިކުރުން އަދި މުއައްސަސާތަކަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމެވެ.
މައިންބަފައިން، ތިމާގެ މީހުން، މުދައްރިސުން، އަވަށްޓެރިން އަދި މުޅި މުޖުތަމައަކީ މިކަމުގައި ބަދަލު ގެނެވޭނެ ބައެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ޒިންމާއާއެކު އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލްކުރުން ވެސް މުހިންމެވެ.
ކަމެއް ފާހަގަވެއްޖެނަމަ، އަމިއްލައަށް ތަހުގީގުކުރަން އުޅުމުގެ ބަދަލުގައި ރަސްމީ ފަރާތްތަކަށް އެކަން އަންގާށެވެ.
ތަހުގީގެއް ހިނގަމުންދާނަމަ، ހަގީގަތް ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ތަހުގީގީ އިދާރާތަކަށާއި ކޯޓުތަކަށް ދޭށެވެ.
ކުއްޖަކު ހިމެނޭ މައްސަލައެއްނަމަ، އެ ކުއްޖާގެ ވަށައިގެންވާ ކަރާމާތާއި އަމިއްލަވަންތަކަން ހިމާޔަތްކޮށްދޭށެވެ.
އަދި ލައިވް ބަހުސްތަކުގައި ޖަޒުބާތު އިސްވާ ހިނދު، މީގެ މެދުގައި ވަނީ އިންސާނެއްކަން ހަނދާންކުރާށެވެ. އެއީ އެ ލައިވް ނިމުމަށްފަހު ވެސް، އޭގެ ނަތީޖާއާއެކު މުޅި އުމުރަށް ދިރިއުޅެންޖެހޭނެ ކުޑަކުއްޖެކެވެ.
ފަހަރުގައި އަހަރެމެން ކުރަންވީ ސުވާލަކީ ހަމައެކަނި “މީހަކު މިފަދަ ކަމެއް ކުރީ ކިހިނެއް؟” މިއެއް ނޫނެވެ.
އޭގެ ބަދަލުގައި ކުރަންވީ ސުވާލަކީ…
“މަގޭ ވަށައިގެންވާ ކުއްޖަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބެމުންދާނަމަ، އަމަލުކުރަންވީ ގޮތް އަހަންނަށް އެނގޭތަ؟ އަދި ޒިންމާދާރުކަމާއެކު އެކަން ރިޕޯޓްކުރުމުގެ ހިތްވަރު މަގޭ ކިބައިގައި ހުރިތަ؟” މިއެވެ.
ރުޅިއައުމަކީ އިންސާނީ ތަބީއަތެވެ.
އިންސާފަށް އެދުމަކީ ފިތުރީ ކަމެކެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމާއި، ގާނޫނީ އިޖުރާއަތްތަކަށް އިހުތިރާމްކުރުމާއި، އަދި ހަމަނުޖެހުމަށް ހިތްވަރު ނުދިނުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ ބޮލުގައި އެޅިފައިވާ ޒިންމާއެކެވެ.
އިންސާފު ގާއިމުކުރުމަކީ ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކާއި ކޯޓުތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ޒިންމާއަކީ ނުރައްކަލެއްގެ ތެރޭގައި ހުރި ކުއްޖަކު އަޅާނުލެވި ދިޔަނުދީ، އެކުއްޖާގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމެވެ.
