އަޅުގަނޑު ފަށަން ބޭނުމީ މުޙައްމަދު އީސާއަކީ ކާކުކަން އެނގުމުން؟ ކުރުގޮތަކަށް ތިޔަބޭފުޅާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެއްވިދާނެތޯ؟

“އަޅުގަނޑު އުފަންވީ އިންޑިއާގެ ޕަންޖާބުގެ ސަނައުރް ކިޔާ ރަށެއްގައި ހިންދޫ އާއިލާއަކަށް. އަޅުގަނޑަކީ ހަތަރު ކުދިންގެ ތެރެއިން އެކަކު. އުމުރުން ހަތަރު އަހަރުގައި ލަންޑަނަށް ބަދަލުވީން. ފަހުން އުމުރުން 14 ނުވަތަ 15 އަހަރުގައި ހިންދޫ ދީނުގެ ހަގީގަތާ މެދު އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގައި ޝައްކުތަކެއް އުފެދުނު. އަޅުގަނޑު އެހެން ދީންތައް ދިރާސާކުރަން ފެށީން. އެއަށްފަހު އިސްލާމްވީން. މިއީ އަޅުގަނޑުގެ އާއިލާއަށް ލިބުނު ބޮޑު ސިހުމެއް. އެކަމުގެ ސަބަބުން އެމީހުން އަޅުގަނޑު އިންޑިއާއަށް ގެންގޮސް ތިން އަހަރާއި ބައި ވަންދެން ރަހީނުކޮށްގެން ގެންގުޅުނު. އެތަނުގައި އަޅުގަނޑަށް ބައިވަރު ތަފާތު ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުނު. އަނިޔާވެރިކަމާ ކުރިމަތިލާންޖެހުނު، މަސްތުވާތަކެތި ދިން. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު އިންޑިއާއިން ފިލައިގެން އަނބުރާ ލަންޑަނަށް އައީން. އަދި އިސްލާމްދީނުގައި ދެމިހުރެ، ދީން އުނގެނި، އާއިލާއާ އޮންނަ ގުޅުން އަލުން ބަދަހިކުރަން މަސައްކަތްކުރީން.”

އީމާންތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ތިޔަބޭފުޅާގެ ދިރިއުޅުން އޭރު އޮތީ ކިހިނެއްތޯ؟ ގަބޫލުކުރެއްވީ ކޮން އެއްޗަކަށްތޯ؟

“އަހަރެމެންނަކީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ ހިންދޫންނެއް ނޫން. ހިންދޫ ދީނުގައި ‘ކާސްޓް ސިސްޓަމް’ އެއް އޮވޭ. އެންމެ ދަށު ދަރަޖައިގެ މީހުންނަކީ ފާޚާނާ ސާފުކުރާ މީހުން، އެމީހުންނަށް ކިޔަނީ ‘އަންޓަޗަބަލްސް’. އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަކީ ‘ބްރަހްމިންސް’. އެމީހުންނަކީ ބިމުގެ ވެރިން. ފައްޅިތަކަށް ބުދުތައް ވައްދަނީ އެމީހުން. މުޖުތަމައު އެމީހުންނަށް އިހުތިރާމްކުރޭ. އަހަރެމެންނަކީ އެފަދަ އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ މީހުން. ސަގާފީ ގޮތުން އަހަރެމެން ބޮޑުވީ ހިންދޫންގެ ގޮތުގައި. ކޮންމެ ކޮޓަރިއެއްގައި ބުދުތަކާއި ކުރެހުންތައް ހުރޭ. މަކަރު ކަލާނގެއާއި، ކަރުގައި ހަރުފަ އޮންނަ ޝިވްޖީ ފަދަ ތަކެތި. ކާލީ މާ ކިޔާ ނުބައި އިލާހެއްވެސް ހުރޭ. މީހަކަށް ގޯސްކަމެއް ކުރަން ބޭނުންނަމަ އެއަށް އަޅުކަންކުރޭ. އަހަރެންގެ މަންމަ އެތަކެއްޗަށް އަޅުކަންކުރޭ. މަންމައަކީ ވެޖިޓޭރިއަންއެއް. އެކަމަކު ބައްޕަ އަހަރެމެން ލައްވައި މަސް ކާންބާރުއަޅާ. ކުކުޅު މަހާއި ކަންބަޅި މަސް. އަހަރެމެން މަސް ކާހިތެއް ނުވޭ. ހަމައެކަނި ނުކަނީ ގެރިމަސް، އެއީ ގެރިއަކީ މުގައްދަސް އެއްޗަކަށްވާތީ.”

އިސްލާމްދީނަށް ކުރި ދަތުރު ފެށުނީ ކިހިނެއްތޯ؟

“އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާއަކީ މުސްލިމެއް. އޭރު އަހަރެމެންގެ ސިކުނޑިއަށް ވައްދާފައި އޮންނަނީ މުސްލިމުންނަކީ ނުބައި ބައެއް ކަމަށާއި އެމީހުންނަށް އިތުބާރު ނުކުރުމަށް. ޔުނިވަރސިޓީއަށް ދިޔުމުން އަހަރެން މުސްލިމުންނާ ވާހަކަދައްކަން ފެށީން. އެކުވެރިން އަހަރެން ކައިރީ ބުނޭ، ‘ކަލޭ ތި އަޅުކަންކުރަނީ މަކަރު ކަލާނގެއަކަށް ނޫންހެއްޔޭ؟’ އަހަރެން ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގޭ، ސަބަބަކީ އެއީ ތެދަކަށްވާތީ. ދެން އޭނާ އަހަރެން އޭނާގެ ގެއަށް ދައުވަތު ދިން. ކާއިރު އޭނާ އަހަރެންނާ ސުވާލުކުރޭ، ‘ކަލޭ ގަބޫލުކުރަނީ ކޮން އެއްޗެއް؟ ކަލޭ ހިންދޫއަކަށްވީ ކީއްވެ؟ މަރުވުމަށްފަހު ވާނީ ކިހިނެއް؟’ މި ސުވާލުތައް އަހަރެންގެ ސިކުނޑީގައި އެނބުރެމުންދިޔަ. އޭނާ ބުންޏެވެ، ‘ކަލޭގެ ބުދެއް ބިމަށް ވެއްޓި ފުނޑުފުނޑުވިޔަސް، އެއަށް އަމިއްލައަށް ތެދުވެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟’ އަހަރެން ބުނީމެވެ، ‘ނޫނެކެވެ، އެއީ ހަމައެކަނި ބުދެކެވެ.’ އޭނާ ބުންޏެވެ، ‘ދެން އަމިއްލަ ނަފްސަށް އެހީތެރިނުވެވޭ އެއްޗަކަށް ކަލޭ އަޅުކަންކުރަނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟’ އޭނާ އިތުރަށް ކިޔައިދިނެވެ، ‘މި ކައުނުގައިވާ ކޮންމެ އެއްޗަކީވެސް ފެށުމަކާއި ނިމުމެއްވާ އެއްޗެހި. އެތަކެތި އަމިއްލައަށް އުފެދުނީއެއް ނޫން. މިއިން ބޭރުން ކޮންމެވެސް އުފެއްދުންތެރިއަކު (ޚާލިޤަކު) މިއެއްޗެހި އުފައްދަންޖެހޭނެ. ކޮންމެ އެއްޗަކީވެސް އެހެން އެއްޗަކަށް ބޭނުންޖެހިފައިވާ އެއްޗެހި. އިންސާނުންނަށް ކާނާ ބޭނުންވޭ، ގަސްގަހާގެއްސަށް އިރުގެ އަލި ބޭނުންވޭ. އެއްވެސް އެއްޗަކީ ދާއިމީ އެއްޗެއް ނޫން. އިރުވެސް ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ނެތިގެންދާނެ. ކައުނު މުސްކުޅިވަމުންދަނީ، އަހަރެމެންވެސް މުސްކުޅިވަނީ. އަހަރެމެންނަކީ އަބަދަށް ދެމިތިބޭނެ ބަޔަކަށް ނުވާތީ، މިއެއްޗެހި ނެތުމުގެ ތެރެއިން އުފެއްދެވި ޚާލިޤަކު ހުންނަންވާނެ. އެ ޚާލިޤަކީ ފެށުމެއް އަދި ނިމުމެއް ނެތް، އަބަދަށް ދެމިވޮޑިގެންވާ، ހުރިހާ ކަމެއް ދެނެވޮޑިގެންވާ، ކުޅަދުންވަންތަ ފަރާތެއް.’ އަހަރެން ހިތަށްއެރި، ‘މިއީ ހާދަ ފުރިހަމަ ވާހަކައެކެވެ.’

އެއަށްފަހު އަހަރެމެން ހުރިހާ ދީންތަކަކަށް ބެލީމެވެ. ކްރިސްޓިއަން ދީނާއި ޔަހޫދީ ދީނަށްވެސް ބެލީމެވެ. ހުރިހާ ދީނަކަށް ބެލުމަށްފަހު އަހަރެން އެހީމެވެ، ‘ދެން ބާކީ އޮތީ ކޮން ދީނެއް ހެއްޔެވެ؟’ އޭނާ ބުންޏެވެ، ‘އިސްލާމްދީނެވެ.’ އަހަރެން އެހީމެވެ، ‘އިސްލާމްދީނަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟’ އޭނާ އިސްލާމްދީން ތައާރަފުކޮށްދިނެވެ. ‘ޚާލިޤަކީ އެއްކައުންވަންތަ، ދާއިމީ، އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ބޭނުންޖެހިގެންނުވާ ފަރާތެއް. އެކަލާނގެއަށް ދަރިއަކު ނުވެއެވެ، އަދި އެކަލާނގެއީ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އުފަންވި ފަރާތެއްވެސް ނޫނެވެ. އެކަލާނގެއީ ކުޅަދުންވަންތަ، މަރުވުމެއް ނެތް ފަރާތެއް. އެ ޚާލިޤަކީ ކާކުކަން އަހަރެމެންނަށް އެނގޭނީ އެކަލާނގެ ރަސޫލުން މެދުވެރިކޮށް މެސެޖެއް ފޮނުއްވުމުން. އެ ރަސޫލުންނަށް ފޮތްތައް ބާވައިލެއްވި އަދި މުޢުޖިޒާތްތައް ދެއްވި.’ އަހަރެން އެހީމެވެ، ‘މިއަދު އަހަރެމެންނަށް އޮތީ ކޮން މުޢުޖިޒާތެއް ހެއްޔެވެ؟’ އޭނާ ބުންޏެވެ، ‘ޤުރުއާނެވެ.’

އަހަރެން އެހީމެވެ، ‘ޤުރުއާނުގެ މުޢުޖިޒާތަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟’ އޭނާ ބުންޏެވެ، ‘އެ ފޮތް ބާވައިލެއްވީ އަރަބި ބަހުގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގައި އޮތް ޒަމާނެއްގައި. އޭރު އަރަބީންނަކީ ޅެންވެރިކަމަށް ވަރަށް މޮޅު ބައެއް. ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ﷺ އުފަންވެވަޑައިގަތީ އެ ޒަމާނުގައި. އެކަލޭގެފާނަކީ އަމީން (އިތުބާރު ހިފޭ މީހާ) އެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ ލިޔަންކިޔަން ދެނެވަޑައިނުގަންނަވާ ބޭފުޅެއް. އެކަލޭގެފާނު ބުދުތަކަކަށް އަޅުކަމެއް ނުކުރައްވާ. ﷲ އެކަލޭގެފާނު އިޚްތިޔާރުކުރެއްވި. ޤުރުއާނަކީ ތަފާތު ފޮތެއް. އޭގެ ޅެންވެރިކަމާއި، އުސްލޫބާއި، ގަވާއިދުތަކުގެ ފުންމިނަކީ އޭރުގެ އެންމެ މޮޅު ޅެންވެރިންނަށްވެސް އޭގެ މިސާލެއް ނުގެނެވޭނެ ފަދަ މުޢުޖިޒާތެއް. ﷲ ވަނީ ޤުރުއާނާ އެއްފަދަ އެއްޗެއް ގެނައުމަށް އެންމެނަށް ގޮންޖައްސަވާފައި. އެކަމަކު އެންމެންވަނީ ނުކުޅެދިފައި. މިއަދާ ހަމައަށްވެސް އެ މުޢުޖިޒާތަކަށް ބަދަލެއް ނާދޭ.’ އަހަރެން ހިތަށްއެރި، ‘މިއީ ވަރަށް ބުއްދިވެރި ވާހަކައެކެވެ.’ މިކަމުން އަހަރެންގެ ހިތް ހަމަޖެހުނު. އަދި އަމިއްލައަށް އިތުރަށް ދިރާސާކުރުމުން އެއީ ހަގީގަތްކަން އަހަރެންނަށް ގަބޫލުކުރެވުނު.

ޝަހާދަތް ކިޔައި، އިސްލާމްވީ ވަގުތުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެވިދާނެތޯ؟

ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އަހަރެން ގޮސް ބުނީމެވެ، “ކަލޭ ތި ގަބޫލުކުރާ ގޮތަށް އަހަރެންވެސް ގަބޫލުކުރަން ބޭނުމެވެ. އަހަރެން މުސްލިމަކަށް ވާން ބޭނުމެވެ.” އަހަރެމެން ދިޔައީ ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް އީސްޓް ލަންޑަނަށެވެ. އެތަނުގައި ބަހުސެއް ކުރިއަށްދިޔައެވެ. ވާހަކަދައްކަން ހުރި މީހާ ބުންޏެވެ، “އަޅުގަނޑު އިއުލާނެއް ކުރަން އެބައޮތެވެ. މި ތިބި މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިންދޫއަކު އެބަހުއްޓެވެ، އޭނާ ބޭނުންވަނީ މުސްލިމަކަށް ވާށެވެ.” ކުއްލިއަކަށް މުޅި ތަން ހަލަބޮލިވެގެންދިޔައެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން އެކަމަކަށް ފަރުވާލެއް ނުބަހައްޓަމެވެ. އަހަރެން ސްޓޭޖަށް އެރުމުން އޭނާ އެހިއެވެ، “ޝަހާދަތް ކިޔަން ތައްޔާރު ހެއްޔެވެ؟” އަހަރެން ބުނީމެވެ، “އާނއެކެވެ.” އޭނާ ކިޔައިދިން ވަރަކަށް އަހަރެން ކިޔަމުންދިޔައީމެވެ. “އަޝްހަދު އައްލާއިލާހަ އިއްލަﷲ ވަ އަޝްހަދު އަންނަ މުޙައްމަދަން ޢަބްދުހޫ ވަ ރަސޫލުހޫ.” މި ލަފުޒުތައް ބުނެ ނިމުނު ވަގުތު، މުޅި ހަށިގަނޑު ސާފުވެގެންދިޔަ ކަމުގެ އިހުސާސެއް ކުރެވުނެވެ. މިއީ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ކުރެވުނު އިހުސާސެއް ނޫނެވެ. މީހުން އައިސް އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދައި މަރުޙަބާ ކިޔަން ފެށިއެވެ. އެމީހުން ބުންޏެވެ، “ކަލޭ ތިޔަވީ މުސްލިމަކަށެވެ. ބާތިލު ގޮތްތައް ދޫކޮށް ހަގީގީ މަގު އިޚްތިޔާރުކޮށްފީމެވެ.”

މިކަމާ މެދު އާއިލާއާއި ވަށައިގެން ތިބި މީހުންގެ ރައްދު ހުރީ ކިހިނެއްތޯ؟

އިސްލާމްވުމަށްފަހު އަހަރެންނަށް އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައިކަން އިހުސާސްކުރެވުނެވެ. އަހަރެން އާ މީހަކަށް ވީ ކަހަލައެވެ. އެކަމަކު އާއިލާ މީހުން މުސްލިމުންދެކެ ވަރަށް ރުޅިއަންނާތީ އެމީހުން ކައިރީ ބުނާކަށް ނުކެރުނެވެ. އަހަރެން ނަމާދުކޮށް ރޯދަހިފަން އެމީހުން ފުރުސަތު ނުދޭނެކަން އެނގޭތީ، ގެއިން ނުކުންނަން ނިންމީމެވެ. ފަހުން މަންމައަށް ފޯނުކޮށްފައި ބުނުމުން، މަންމަ ވަރަށް ރުޅިއައެވެ. އަދި ބައްޕަ ބުނީ އަހަރެން ދެން ގެއަށް އައިސްގެން ނުވާނެ ކަމަށެވެ. އަހަރެން ވަރަށް ދެރަވިއެވެ.

ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ އައިސް ބުންޏެވެ، މައިންބަފައިން ތިބީ ވަރަށް ދެރަވެފައެވެ. އަހަރެން ދެ އެކުވެރިންނާއެކު ގެއަށް ގޮސް އެމީހުންނަށް ކިޔައިދިނީމެވެ، އަހަރެން އިސްލާމްވީ އަމިއްލައަށް ގަބޫލުކުރެވިގެން ކަމަށާއި، މި ގޭގައި ހުންނަން ބޭނުންނަމަ އިސްލާމްދީނަށް އުޅުމުގެ ފުރުސަތު ދޭންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އެމީހުން އެކަމަށް އެއްބަސްވިއެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ހިތުގައި އޮތީ މުޅިން ތަފާތު ރޭވުމެކެވެ. އެމީހުން އަހަރެން އިންޑިއާއަށް ގެންގޮސް، ތިން އަހަރާއި ބައި ވަންދެން ރަހީނުކުރިއެވެ. އެމީހުން އުންމީދުކުރީ އަހަރެން އިސްލާމްދީން ދޫކޮށް އަލުން ހިންދޫއަކަށް ވާނެ ކަމަށެވެ.

އަހަރެން އިންޑިއާގައި ހުރިއިރުވެސް ދީނަށް އުޅުނީމެވެ. އެމީހުން އަހަރެން ދީން ދޫކުރުވަން ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވުމުން، އެއްދުވަހަކު ވަރަށް މުއްސަނދި މީހެއްގެ ދަރިއަކާ އަހަރެން ކައިވެނިކުރުވަން އުޅުނެވެ. އެމީހުން ބުންޏެވެ، “އެ އަންހެން ކުއްޖާއާ ކައިވެނިކޮށްފިނަމަ، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ މުއްސަނދިކަމެއް ލިބޭނެއެވެ. ކަލޭ މަސައްކަތްކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.” އަހަރެން ބުނީމެވެ، “މި ދުނިޔެއަކީ އިމްތިހާނެކެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވަނީ އާޚިރަތުގެ ދާއިމީ ސުވަރުގެއެވެ. އެ ސުވަރުގެ ދޫކޮށްލާފައި މި ދުނިޔޭގެ މުއްސަނދިކަން އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫނެވެ.” އެމީހުން ބުންޏެވެ، “ހަމައެކަނި އޫރުމަސް ކޮޅެއް ކާލާށެވެ، އޭރުން ކައިވެނި ހަމަޖެހުނީއެވެ.” އަހަރެން އެކަން ރައްދުކުރީމެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ ﷲ އާ ބައްދަލުކުރާއިރު އީމާންތެރިކަންމަތީ ހުރުމަށެވެ.

އިންޑިއާގައި އަހަރެން ނަމާދުކުރާއިރު އާއިލާ މީހުން ޖެއްސުންކުރެއެވެ. އަހަރެންގެ ބޭބެ ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން އަހަރެން ނަމާދުކުރުން ހުއްޓުވިއެވެ. އަހަރެން ވަރަށް ދެރަވެގެން އަވަށުގެ ތެރެއަށް ދުއްވައިގަތީމެވެ. އެވަގުތު އަވަށްޓެރިން އަހަރެންނަށް އަނިޔާކުރިއެވެ. އަހަރެން ހިތަށްއެރި، ގިޔާމަތް ދުވަހުން ކަލޭމެންނަށް އެނގޭނެއެވެ.

އަހަރެންގެ ތިމާގެ މީހަކު، އޭނާ ގަބޫލުކުރާ “ޕީރެއް” (ކަލާނގެއާ ގާތް މީހެއް ކަމަށް ދައުވާކުރާ މީހެއް) ކައިރިއަށް އަހަރެން ގެންދިޔައެވެ. އެމީހުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެމީހާގެ އުމުރަކީ 200 އަހަރެވެ. އަހަރެން އެމީހުންގެ ކައިރީގައި އޭނާގެ އުފަންދުވަހުގެ ސެޓުފިކެޓު ދައްކަން ބުނުމުން އެމީހުން ވަރަށް ރުޅިއައެވެ. އެމީހާއާ ބައްދަލުވުމުން، އެންމެން އޭނާގެ ފައިގައި ބޮސްދީ އިހުތިރާމް އަދާކުރަމުންދިޔައެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެން ބުނީމެވެ، “އަހަރެން ހަމައެކަނި ސަޖިދަކުރަނީ ﷲ އަށެވެ.” އަހަރެން އޭނާއާ ބަހުސްކުރީމެވެ. އޭނާއަށް އަހަރެން ކުރި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބެއް ނުދެވުނެވެ. އޭނާ ބުނީ އަހަރެމެން ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ކަލާނގެއަކަށް ވެވިދާނެ ކަމަށެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ، “އިންސާނުންނަކީ ނުކުޅެދޭ ބައެކެވެ. އިންސާނަކަށް ދުވަހަކުވެސް ކަލާނގެއަކަށް ނުވެވޭނެއެވެ.” ޖަވާބު ނުދެވުމުން އޭނާ އަހަރެންނާ ދިމާއަށް “މޮޔަޔާއޭ” ކިޔައި ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.

އެއަށްފަހު މަންމަ އަހަރެން “ގަންގާ” ކޯރަށް ގެންގޮސް، ފިނި މޫސުމުގެ ފިނިގަދަ ވަގުތެއްގައި އެ ފެންގަނޑުގެ އަޑިއަށް ގަދަކަމުން ބޭނިއެވެ. އެމީހުން ހީކުރީ އެ ފެނުން އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ “އިސްލާމްދީނުގެ ނުބައިކަން” ފިލައިގެންދާނެ ކަމަށެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ، “މިއީ ހަމައެކަނި ކުނިވެފައިވާ ފެންގަނޑެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ ހިތުގައިވާ އީމާންތެރިކަމަކަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެއެވެ.” ދެން އެމީހުން އަހަރެން ފައްޅިއަކަށް ގެންގޮސް، ގެރިކުޑަކަމުދާ ތަކެތި އަހަރެންގެ ގަޔަށް ޖެހިއެވެ. އެކަމުންވެސް އެމީހުން ބޭނުންވި ނަތީޖާއެއް ނުލިބުނެވެ.

ފަހުން، މަންމަ އަހަރެންނަށް ދޭ ސައިގެ ތެރެއަށް މަސްތުވާތަކެތި (ޑްރަގްސް) އަޅަން ފެށިއެވެ. އަހަރެންގެ ކަށިތަކުގައި ރިއްސައި، ހަށިގަނޑަށް އުނދަގޫވާން ފެށިއެވެ. އަހަރެންގެ އާއިލާ މީހަކު ސިއްރުން ބުންޏެވެ، “ކަލޭ ސައި ނުބޯށެވެ، އެމީހުން އެއަށް ބޭސް އަޅަނީއެވެ.” އަހަރެން ސިއްރުން ލިޔުންތައް ލިޔެ، އެހީއަށް އެދި ފޮނުވަމުންދިޔައީމެވެ. އަހަރެންގެ އަތުގައި އޮތް ޤުރުއާންވެސް އެމީހުން ފެނިގެން އަތުލިއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެން ﷲ އަށް ކުރާ އުންމީދު ދޫކޮށެއް ނުލަމެވެ.

އެންމެ ފަހުން މަންމަ ދުވަސްކޮޅަކަށް ލަންޑަނަށް ދިޔުމުން، އަހަރެންނަށް ފިލަން ފުރުސަތެއް ލިބުނެވެ. އަހަރެން ސިއްރުން ފޮށި ތައްޔާރުކޮށް، ރޭގަނޑު ވަގުތެއްގައި ރޭލަށް އަރައިގެން އެމްބަސީއަށް ދިޔުމަށް ފުރީމެވެ. މަގުމަތީގައި ތިމާގެ މީހަކާ ދިމާވި ނަމަވެސް، ﷲ ގެ ރަޙްމަތުން އަހަރެން ސަލާމަތްވިއެވެ. އެމްބަސީން ބުންޏެވެ، “ކަލޭގެ އެކުވެރިން ވަނީ ފައިސާ ފޮނުވާފައެވެ. ޓިކެޓް އޮތީ ތައްޔާރަށެވެ.” އެއާޕޯޓުގައި ޕާސްޕޯޓު ނެތުމުން ކުޑަ ދަތިކަމެއް ދިމާވި ނަމަވެސް، ﷲ ގެ އިރާދަފުޅާއެކު އަހަރެން ބޯޓަށް އެރީމެވެ. ބޯޓުގެ ދޮރު ލެއްޕުމާއެކު އަހަރެންނަށް “އަލްޙަމްދުލިއްލާހި” އޭ ބުނެވުނެވެ. ތިން އަހަރާއި ބައިގެ އަނިޔާވެރިކަމަށްފަހު އަހަރެން އަނބުރާ ލަންޑަނަށް ދެވުނެވެ.

މުސްލިމަކަށް ވީތީ ދުވަހަކުވެސް ހިތާމަކުރިންތޯ؟

ދުވަހަކުވެސް ނުކުރަމެވެ. ހަގީގީ މަގު ފެނުމުން އެކަމާ ހިތާމަކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން ހިތާމަކުރާ ހަމައެކަނި ކަމަކީ، އަހަރެންގެ ބައްޕަ އިސްލާމްނުވެ މަރުވުމެވެ. އަހަރެން ވަރަށް މަސައްކަތްކުރީމެވެ، ނަމަވެސް އޭނާ ބުދުތަކަށް ކުރާ އަޅުކަން ދޫކޮށެއް ނުލިއެވެ.

ﷲ އާއެކު ޚާއްޞަ ގުޅުމެއް އިހުސާސްކުރެވުނު ވަގުތެއް އައިތޯ؟

2024 ވަނަ އަހަރު އަހަރެން އަނބިމީހާއާއެކު ޙައްޖަށް ދިޔުމުގެ ނަސީބު ލިބުނެވެ. ޙައްޖުގެ ތެރޭގައި ތިން ފަހަރަށް އަހަރެން މަގުއޮޅުނެވެ. ފޯނެއް، ފައިސާއެއް ނެތެވެ. އެ ވަގުތު އަހަރެން ރޮމުން ﷲ އަށް ދުޢާކުރީމެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ﷲ އަހަރެންނަށް މަގުދައްކަވައި، ހޮޓަލަށް ދެވޭ ގޮތް މިންވަރުކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ވަރަށް އަސަރުގަދަ ވަގުތުތަކެކެވެ.

މުޙައްމަދު ﷺ އާ ބެހޭގޮތުން އެންމެ އަސަރުކުރީ ކޮން ކަމަކުންތޯ؟

އެކަލޭގެފާނުގެ އަމާނާތްތެރިކަމެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ “އަލް-އަމީން” އެވެ. އެންމެންވެސް އެކަލޭގެފާނަށް އިތުބާރުކުރެއެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ އިންސާނިއްޔަތަށް ހުރި އެންމެ ރީތި ނަމޫނާއެވެ. އާއިލާ ބެލެހެއްޓުމުގައްޔާއި، ދީނަށް ގޮވައިލެއްވުމުގައްޔާއި، އަދި ހުރިހާ ކަމެއްގައިވެސް އެކަލޭގެފާނަށްވުރެ ވަކިން މާތް އިންސާނަކު ނުވެއެވެ.

ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިންދޫންނަށް ބުނެލަން އޮތީ ކީކޭތޯ؟

އަހަރެން ބުނާނީ، ކަލޭމެންނަށް އެނގިފައިވާ ހުރިހާ ކަމެއް އެއްފަރާތްކޮށްލުމަށްފަހު، ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ވިސްނާލާށެވެ. މި ބޮޑު ކައުނަކީ އަމިއްލައަށް އުފެދުނު އެއްޗެއް ނޫނެވެ. މިއީ ޚާލިޤަކު އުފެއްދެވި އެއްޗެހިތަކެކެވެ. އެ ޚާލިޤު ވަނީ ޤުރުއާން މެދުވެރިކޮށް މެސެޖެއް ފޮނުއްވާފައެވެ. ޤުރުއާން ދިރާސާކުރާށެވެ. އޭގައި އެއްވެސް ކުށެއް ނެތްކަން އެނގުމުން، އެ މަގަށް ތަބާވެ މުސްލިމަކަށްވާށެވެ. އޭރުން ސުވަރުގެއަކީ ކަލޭމެންގެ އެއްޗެކެވެ.