އަހަރެން ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލައިގެން ގެއަށް އައި ދުވަހު، ހީކުރީ އަހަރެން ތަހައްމަލުކުރި ވޭނުގެ އެންމެ އުނދަގޫ މަރުހަލާ ނިމުނީ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އަހަންނަށް ހީކުރެވުނީ ކުށް ހީއެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެންމެ ފުން ޒަހަމްތަކަކީ އޮޕަރޭޝަން ކުރާ ކައްޗަކުން ލިބޭ ޒަޚަމްތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ، އެކަނި މަގު ހުރަސްކުރަން ނޭނގޭހާ ކުޑައިރު، ތިބާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން އުޅުނު މީހުންގެ ފަރާތުން ލިބޭ ޒަޚަމްތަކެވެ.
ބަދިގޭގެ ތެތް ތަޅުންގަނޑުމަތިން ކަހާލައިގެން ވެއްޓި، އުނަގަނޑުގެ ކަށިގަނޑު ބިންދައިގެން ގޮސް އޮޕަރޭޝަން ކުރަން ޖެހުމުން، މާލޭގެ އައިޖީއެމްއެޗްގައި އަހަރެން ދިހަ ދުވަސް ހޭދަކުރީމެވެ. ފަސޭހަވާން ދުވަސް ނަގާނެ ކަމަށް ޑޮކްޓަރުން ބުނި ނަމަވެސް، އަހަރެން ހުވަފެން ދެކެމުންދިޔައީ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ އެނދާއި، ބަދިގެއާއި، ހަވީރު ގަޑީގައި ގޭތެރެއިން ދުވާ ހެދިކާގެ މީރު ވަހާއި، އަދި އަހަރެންގެ މަރުވެފައިވާ ފިރިމީހާ ޙަސަން، އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅު އިބްރާހީމަށް އަށް އަހަރުގައި އިންދި ގަނދަކޯޅި ގަހެވެ.
އަހަރެން ދުވަސްތައް ގުނަމުން ދިޔައީމެވެ. އަހަރެން ގަޑިތައް ގުނަމުން ދިޔައީމެވެ. އަދި ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލި ދުވަހުގެ ހެނދުނު، ނަރުސް ކުއްޖާ އަހަރެންގެ ނޫކުލައިގެ ހެދުން ލެއްވުމަށް އެހީތެރިވުމުން އަހަރެން ހިނިތުންވެލީމެވެ.
“ގެ.” އަހަރެން މަޑުމަޑުން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބުނެލީމެވެ. އެއީ ކިހާ ކުޑަ ލަފުޒެއް ހެއްޔެވެ؟ ނަމަވެސް، ހޮސްޕިޓަލުގެ ފާރުތަކާއި، ބޭސް ތަބަކާއި، ނަރުހުންގެ ފިޔަވަޅުގެ އަޑާއި، މެޝިންތަކުގެ އަޑުގެ ތެރޭގައި ދިހަ ދުވަސް ހޭދަކުރުމަށްފަހު، އެއީ ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ރީތި ލަފުޒު ކަމުގައި އިޙުސާސް ކުރެވުނެވެ.
އެދުވަހު ހެނދުނު އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު އިބްރާހީމް އަހަންނަކަށް ޒިޔާރަތެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނާގެ އަންހެނުން މަރިޔަމްވެސް ނާދެއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ހިތުގައި ނުޖެއްސުމަށް އަހަރެން މަސައްކަތް ކުރީމެވެ. ކޮންމެ ކަމަކަށްވެސް އުޒުރެއް އޮންނާނެއެވެ. ފަހަރުގައި އިބްރާހީމް އޮފީހުގައި ބުރައީއެވެ. ނޫނީ މަރިޔަމް ކުދިން ބަލަން މަޑުކުރީއެވެ. ނޫނީ މޫސުން ގޯސްވުމުން ދަތުރުކުރަން އުނދަގޫވީއެވެ. ނޫނީ އަހަރެން ދޫކޮށްލާނީ އެހެން ދުވަހަކު ކަމަށް އެމީހުންނަށް ހީވީއެވެ. މަންމައަކީ އޭނާ ލޯބިވާ މީހުންގެ ކުށްތައް ފޮރުވައި، އުޒުރުތައް ދެއްކުމަށް ވަރަށް ކުޅަދާނަ މީހެކެވެ. އަހަރެންގެ ހަޔާތުގެ ބޮޑު ބައި ހޭދަކުރީ އެފަދައިންނެވެ.
ބާރަ އަހަރު ކުރިން އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ޙަސަން މަރުވިއިރު އިބްރާހީމަށް އެންމެ ހަތާވީސް އަހަރެވެ. އަހަރެންގެ ހިތާމަތަކަކީ އޭނާއަށް އޮތް ބުރައަކަށް ވިޔަ ނުދިނުމަށް އަހަރެން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވަޢުދުވީމެވެ. އަހަރެން ވަޒީފާ އަދާކޮށް، ގެދޮރު ބަލަހައްޓައި، އޭނާގެ ކައިވެނީގެ ކަންކަމުގައި އެހީތެރިވެ، މަރިޔަމް ބޭނުންވާ ކޮންމެ ވަގުތަކު ކުދިން ބަލައިދީ ހެދީމެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ދިރިއުޅުން އަހަންނަށްވުރެ ބުރަވާނެކަން މަޑުމަޑުން ޤަބޫލުކުރީމެވެ.
އެއީ މަންމައިން ކަންތައް ކުރާ ގޮތެވެ. އަހަރެމެން ޤުރުބާންވަމެވެ. އަހަރެމެން ކަންކަމަށް ހޭނެމެވެ. އަހަރެމެން މާފުކުރަމެވެ. އަދި ކޮންމެހެން ބޭނުންވެއްޖެ ހާލަތެއްގައި، އަހަރެމެންގެ ދަރިން އަހަރެމެންނަށް އަޅާނުލާ ދޫކޮށްލުމުން، އެކަން ނޭނގޭ ކަމަށް ހެދިގެން ތިބެމެވެ.
އެދުވަހު ހެނދުނު، ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލުމުގެ ލިޔެކިޔުންތައް އަހަރެން އަމިއްލައަށް ނިންމީމެވެ. ހޮސްޕިޓަލުން ބޭރުގައި އަހަރެންގެ އިންތިޒާރުގައި އެއްވެސް މީހަކު ނެތެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ޓެކްސީއަކަށް ގުޅީމެވެ. އަހަރެންގެ އަތްދަބަސް އުނގުމަތީގައި ބާއްވައިގެން އިނީމެވެ. އަދި ނަރުސް ކުއްޖާ އަހަރެންގެ އެއްޗެހި އަޅައިދިން ފޮތި ދަބަސް އަހަރެންގެ ކައިރީގައި ހުއްޓެވެ. އަހަރެންގެ އަސާގަނޑު ކުރީ ސީޓުގައި ލައްކޮށްލާފައި ހުއްޓެވެ.
ޑްރައިވަރު ލޯގަނޑުން އަހަންނަށް ބަލާލިއެވެ. “ދައްތަ ދަނީ ކޮންތާކަށް؟”
އަހަރެން އެޑްރެސް ކިޔައިދިނީމެވެ. “ހެންވޭރު.” އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. “މިސްކިތް ކައިރި. ނޫކުލައިގެ ދޮރާށި ހުންނަ ގެ.”
ޓެކްސީ މާލޭގެ މަގުތަކުން ދުއްވަމުން ދިޔައިރު، އަހަރެން ބޭރު ބަލަމުން ދިޔައީމެވެ. ސައިކަލުތަކެވެ. ކުދި ފިހާރަތަކެވެ. ކޮތަޅުތައް ހިފައިގެން ހިނގާ މީހުންނެވެ. ޔުނީފޯމުގައި ތިބި ކުޑަކުދިންނެވެ. ބުރުގާ އަޅައިގެން ހިނގާފައިދާ އަންހެނުންނެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ފެންނަނީ އާދައިގެ ގޮތަކަށެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހިތުގައި ނުތަނަވަސްކަމެއް އުފެދެމުން ދިޔައެވެ. އަހަރެން އެ އިޙުސާސްތައް ދުރުކޮށްލީމެވެ. ގެއަށް މިދަނީއޭ އަހަރެން ހިތަށް އެރިއެވެ. އިބްރާހީމް ދޮރު ހުޅުވާލާފައި، “މަންމާ، ކީއްވެތަ ގުޅާނުލީ؟ އަހަރެން ބަލައި ދިޔައީމުހޭ.” މިހެން ބުނާނެ މަންޒަރު އަހަރެންގެ ސިކުނޑީގައި ކުރަހާލީމެވެ.
އަހަރެންގެ މާމަ ދަރިފުޅު ރިޝްފާ އަހަރެންގެ ގާތަށް ދުވެފައި އަންނާނެ މަންޒަރު ހިތަށް އެރިއެވެ. ބަލިވެ އުޅޭއިރު އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރުމަށް މަރިޔަމް ލޯތްބާއެކު ބުނާނެ މަންޒަރު ސިފަކުރެވުނެވެ. ސައި ބޮއެ، އަރާމުކޮށް، އަމާންކަން ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރީމެވެ.
ޓެކްސީ އަހަރެންގެ މަގަށް އެޅިއެވެ. އަދި އެ ހުރިހާ ހުވަފެނެއް މަޑުމަޑުން ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔައެވެ. އަހަރެންގެ ގޭގެ ދޮރުމަތީގައި ކަޅުކުލައިގެ ބޮޑު ކާރެއް އޮތެވެ. އަހަރެން މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް އެ ކާރެއް ނުދެކެމެވެ. ދޮރާށި ހުރީ ހުޅުވާފައެވެ. ސިޓިންގ ރޫމުގެ ފަރުދާތައް ހުރީ ބަދަލުކޮށްފައެވެ. ވަންނަ ދޮރުމަތީގައި އަހަރެން ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ބެހެއްޓި ގަސްމުށިތައްވެސް ހުރީ އެހެން ދިމާލަކަށް ޖައްސާފައެވެ. އަހަރެންގެ ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވާން ފެށިއެވެ.
“މިއީތަ ގެއަކީ؟” ޑްރައިވަރު އެހިއެވެ.
އަހަރެން ނޫކުލައިގެ ދޮރާއްޓަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީމެވެ. “އާނ.”
އަހަރެންގެ އަޑު ކުއްލިއަކަށް ވަރަށް މަޑުވިއެވެ. ޑްރައިވަރު އަހަރެން ޓެކްސީން ފޭބުމަށް އެހީތެރިވިއެވެ. އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ގެ، ބީރައްޓެހި ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނަންވީ ކީއްވެގެންކަން ނޭނގިފައި، އަސާގަނޑުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ކުޑަ ވަގުތުކޮޅަކު ހުރީމެވެ. ދެން އަހަރެން ދޮރުގައި ޓަކި ޖެހީމެވެ. އެއްފަހަރުއެވެ. ދެފަހަރުއެވެ. ދޮރު ހުޅުވުނެވެ. ދޮރުމަތީގައި ހުރީ އިބްރާހީމެވެ. އަހަރެންގެ ދަރިފުޅެވެ. އޭނާ ބަލިވެގެން މުޅި ރޭ ހޭލާ ހުރި ދަރިފުޅެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެނދުނު ޔުނީފޯމު އިސްތިރިކޮށްދިން ކުއްޖާއެވެ. ކައިވެނީގެ ގަމީސް ގަންނަން އެހީތެރިވެދިން ޒުވާނާއެވެ. ޙަސަން މަރުވުމަށްފަހު އަހަރެން ބަލައި ބޮޑުކުރި ފިރިހެން ދަރިއެވެ. އޭނާ އަހަންނަށް ބަލާލިއެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ހިނިތުންވުމެއް ނުވެއެވެ.
“އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް، އިބްރާހީމް.” އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ.
އޭނާ ސަލާމުގެ ޖަވާބެއް ނުދެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާ ބަލާލީ އަހަރެންގެ ފަހަތުގައި އޮތް ޓެކްސީއަށެވެ. ދެން އަހަރެންގެ ދަބަސްތަކަށެވެ. އަދި އަނެއްކާވެސް އަހަރެންގެ މޫނަށެވެ.
“މަންމާ.” އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “ކީއްކުރަން ތިއައީ؟”
އެއީ އޭނާ ސަމާސާއަކަށް ބުނި އެއްޗެއް ކަމަށް ހިނދުކޮޅަކަށް އަހަރެން ހީކުރީމެވެ.
“ކީއްކުރަންހޭ މިއައީ؟” އަހަރެން ކުޑަކޮށް ހިނިތުންވެލީމެވެ. “މިއީ އަހަރެން އުޅޭ ގެއަށްވީމަ.”
“މަންމައަކަށް މިތާކު ނުހުރެވޭނެ.”
އަހަރެން އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ. މުޅި މަގުމަތި ކުއްލިއަކަށް ހިމޭންވިހެން ހީވިއެވެ.
“ކީކޭ؟”
“މަންމައަކަށް މިތާކު ނުހުރެވޭނެއޭ.”
އަހަރެން އޭނާގެ ފުރަގަސް ބަލާލީމެވެ. ސިޓިންގ ރޫމުގެ ފަރުނީޗަރުތައް ހުރީ ތަރުތީބު ބަދަލުކޮށްފައެވެ. ސޯފާ ކައިރީގައި އަހަރެން ނުދަންނަ ފޮށިތަކެއް ހުއްޓެވެ. ދޮރުމަތީގައި ފިރިހެނެއްގެ ފައިވާން ހުއްޓެވެ. ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މޭޒުމަތީގައި އަންހެނެއްގެ އަތްދަބަސް އޮތެވެ. ދެން އޭނާގެ ފަހަތުން އަޑެއް އިވުނެވެ. “އެއީ ކާކު؟”
މަރިޔަމް ފެންނަން ހުއްޓެވެ. އޭނާ ހުރީ ރިޝްފާގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ. އަހަރެންގެ މާމަ ދަރިފުޅަށް އަހަރެން ފެނުނެވެ. އެކުއްޖާގެ މޫނު ކުއްލިއަކަށް އުޖާލާވިއެވެ. “މާމާ!”
އެކުއްޖާ އަހަރެންގެ ގާތަށް ދުވެފައި އަންނަން އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް މަރިޔަމް އެކުއްޖާ ހިފެހެއްޓިއެވެ.
“މިތާ މަޑުކުރޭ.” ރިޝްފާގެ މޫނުމަތިން އުފާވެރިކަން ގެއްލުނެވެ.
“މަރިޔަމް، ކިހިނެއް މިވަނީ؟”
“މަގޭ މަންމަމެން މިގެއަށް ބަދަލުވީ.”
އަހަރެން ލޯ މަރާލީމެވެ. “ބަދަލުވީއޭ؟”
“އާނ.”
“ކިހާ ދުވަހަކަށް؟”
އޭނާ ކޮނޑު އަރުވާލިއެވެ. “އެމީހުން ދެން އުޅޭނީ މިގޭގައި.”
އަހަރެން އިބްރާހީމަށް ބަލާލީމެވެ. އޭނާ އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ. ދެން އޭނާގެ ފަހަތުން ދެމީހަކު ފެނުނެވެ. މަރިޔަމްގެ މައިންބަފައިންނެވެ. ޢަބްދުލްކަރީމާއި ޝަފީޢާއެވެ. އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ކައިވެނީގެ ކުރީކޮޅު އެމީހުން އަހަންނަށް ވަރަށް ހެޔޮކޮށް އުޅުނެވެ. އަހަރެން އެމީހުންނަށް ކައްކައިދީ، ރަށުން ހަދިޔާ ގެނެސްދީ، އަދި ޝަފީޢާ ބަލިވުމުން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންގޮސްދީ ހެދީމެވެ. މިއަދު ޢަބްދުލްކަރީމް ހުރީ އަހަރެންގެ ގޭތެރޭގައެވެ. ޝަފީޢާ އެއްވެސް އަސަރެއް ނެތް ގޮތަކަށް އަހަންނަށް ބަލާލިއެވެ.
އަހަރެން ވަށައިގެން ބަލާލީމެވެ. ބާރަ އަހަރު ވަންދެން އަހަރެމެންގެ ކަބަޑުގެ މަތީގައި ހުރި އަހަންނާއި ޙަސަންގެ ފޮޓޯލޯގަނޑެއް ނެތެވެ. ކަބަޑުވެސް ހުރީ އެހެން ތަނަކަށް ޖައްސާފައެވެ. އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގެ ފޮޓޯއެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އަހަރެންގެ މަންމަ ދިން ނޫކުލައިގެ މާވަށިގަނޑުވެސް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އަހަރެން ކަރުނަ ހިފަހައްޓާލީމެވެ. “އަހަރެންގެ އެއްޗެހި ކޮބާ؟”
އެކަކުވެސް ޖަވާބެއް ނުދިނެވެ. އަހަރެން ގޭގެ ފަހަތު ފަރާތަށް ބަލާލީމެވެ. ދެން އަހަންނަށް ފެނުނެވެ. ކާޑުބޯޑު ފޮށިތަކެކެވެ. ފަހަތު ދޮރު ކައިރީގައި އަތުރާފައެވެ. އޭގެ މަތީގައި އަހަރެންގެ ނަން ލިޔެފައި އޮތެވެ. “ފަޒްމީނާ.”
އަހަރެންގެ ހެދުންތަކެވެ. އަހަރެންގެ ފޮތްތަކެވެ. އަހަރެންގެ ފޮޓޯތަކެވެ. އަހަރެންގެ ހަނދާންތަކެވެ. އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުމެވެ. ފޮށިފޮށްޓަށް އަޅާ ބަންދުކޮށްފައެވެ. އިބްރާހީމް އެންމެ ފަހުން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ.
(ނުނިމޭ)
