އައްޑޫ ސިޓީ ހިތަދޫގެ ބޮޑު މަގުން ދުއްވާފައިދާ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް، އެ މަގުގެ އެއްފަރާތެއްގައި ހުންނަ “ރިކާޒްވިލާ” ފެންނާނެއެވެ. އެއީ ވަރަށް ދުވަސްވީ، ނަމަވެސް ވަރަށް ބޮޑު ގޯއްޗެކެވެ. ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ބޮޑެތި މާގަސްތަކާއި، ކުރުނބާ ރުއްތަކުން މުޅި ސަރަހައްދަށް ލިބިފައިވަނީ ފިނިކަމެކެވެ. އެކަމަކު އެ ބޮޑު ގޭގެ ތެރޭގައި ވަނީ ފަޅުކަމާއި ހިމޭންކަމެވެ.
ބީފާނު ދައިތައަކީ އެ ގޭގެ ރާނީއެވެ. އުމުރުން ފަސްދޮޅަހުން މައްޗަށް ގޮސްފައިވީ ނަމަވެސް، އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ހިތްހެޔޮކަމާއި ކެތްތެރިކަމެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ފަތިސް ނަމާދުން އަވަދިވެގެން ބީފާނު ދައިތަގެ ފުރަތަމަ މަސައްކަތަކީ ގޯތިތެރެ ކުނިކަހައި، ގަސްތަކަށް ފެންދިނުމެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ ހެނދުނެވެ. އިރުގެ ރަންދަޅަ އައްޑޫގެ އުދަރެހުން ފާޅުވަމުންދިޔަ ވަގުތެވެ. ބީފާނު ދައިތަ އިނީ ބޭރު ޖޯލިފަތީގައި ފޯނު ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ. އޭނާ އިންތިޒާރު ކުރަމުންދިޔައީ މާލޭގައި އުޅޭ އޭނާގެ ދަރިންގެ ފޯނަކަށެވެ.
“ދަރިފުޅު އަހުމަދު ގުޅާނެ ނަމަ،” މަޑުމަޑުން އަމިއްލަ ނަފްސާ ބީފާނު ދައިތަ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. “މިއަދު މިއީ އޮފީސް ބަންދު ދުވަހެއްނު؟”
އެވަގުތު ފޯނު ރިންގުވިއެވެ. އެއީ އޭނާގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު އަހުމަދެވެ. އަހުމަދަކީ މާލޭގެ ބޮޑު ކުންފުންޏެއްގެ އިސް މަގާމެއްގައި ހުރި، ވަރަށް ބިޒީ މީހެކެވެ.
“ކޮބާ މަންމާ؟ ކިހިނެއްތަ؟” އަހުމަދުގެ އަޑުގައި ވަނީ އަވަސް އަރުވާލުމެވެ.
“މަންމަ ރަނގަޅު ދަރިފުޅާ. ދަރިފުޅުމެން ކިހިނެއް؟ ކޮބާ ކުދިން؟” ބީފާނު ދައިތަގެ އަޑުގައި އުފާވެރިކަން ހުއްޓެވެ.
“އެންމެންވެސް ރަނގަޅު. މަންމާ، މިއަދު ވަރަށް ބިޒީ ދުވަހެއް. މީޓިންތަކެއް އެބަހުރި. ބޭސްތައް ގަވާއިދުން ކަންތަ؟”
“އާނ، ބޭސް ކަން. އެކަމަކު ދަރިފުޅާ، މިފަހަރު އީދަށް އާދެވޭނެތަ؟” ބީފާނު ދައިތަ އުންމީދާއެކު އެހިއެވެ.
“މަންމާ، އަދި ނޭނގޭ. މިކޮޅުގެ މަސައްކަތް ހުރި ގޮތުން ބުނާކަށް ނޭނގޭ. މަންމަ ތިގެއަށް މީހަކު ގެންނަންވީނު ކަންތައްތައް ކޮށްދޭން؟ތިހާ ބޮޑު ގެއެއްގަ އެކަނި އުޅޭކަށް ނުވާނެއެއްނު،” އަހުމަދު ބުންޏެވެ.
ވާހަކަ ނިންމާލީ ވަރަށް އަވަހަށެވެ. ބީފާނު ދައިތަ ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ބަލިމަޑުކަމުގެ ވާހަކަ ދަރިންނަށް އަންގާކަށް އޭނާ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަށް ވަނީ ކެންސަރު ޖެހި އޭގެ ކުރީކޮޅުގައިކަން އެނގެނީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ ގާތް އެކުވެރިޔާ ފާތުމަ އަށެވެ.
އެދުވަހުގެ ހަވީރު ބީފާނު ދައިތަ ނުކުތީ ބާޒާރަށް ގޮސްލުމަށެވެ. ހިތަދޫ ބޮޑު މަގުން ހިނގާފައި ދަނިކޮށް، ލިންކް ރޯޑާ ދިމާލުން ގަސްތަކުގެ ތެރޭގައި އިން އަންހެން ކުއްޖަކު އޭނާގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތެވެ. އެ ކުއްޖާގެ ބޯ ހުރީ ހޭވިފައެވެ. އަންނައުނު ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް މިލަވެ ދާވެފައެވެ. އެއީ ނަފްސާނީ ގޮތުން ބަލިކަށި، މަގުމަތިވެފައިވާ ކުއްޖެއްކަން ބަލާލުމުން އެނގެއެވެ.
ބީފާނު ދައިތަ މަޑުމަޑުން އެ ކުއްޖާއާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ.
“ދަރިފުޅާ… ކޮން ނަމެއްތަ ކިޔަނީ؟” ބީފާނު ދައިތަ އޯގާތެރިކަމާއެކު އެހިއެވެ.
އެ ކުއްޖާ ބިރުން ސިހިފައި ބަލާލިއެވެ. އޭނާގެ ލޮލުން ފެންނަނީ ބިރުވެރިކަމެވެ. އެކަމަކު ބީފާނު ދައިތަގެ މޫނުމަތިން ފެންނަ މައިވަންތަ ކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާ މަޑުމަޑުން ހަމައަކަށް އެޅުނެވެ.
“މަ… މަ… ޚަދީޖާ،” އޭނާ ވަރަށް އުނދަގުލުން ބުންޏެވެ.
ބީފާނު ދައިތައަށް ފާހަގަވީ އެ ކުއްޖާ އިނީ ބަނޑުބޮޑުވެފައި ކަމެވެ. މި ފިނި ރޭގަނޑު، މިފަދަ ހާލެއްގައި މަގުމަތީގައި އިން ކުއްޖާ ފެނުމުން ބީފާނު ދައިތަގެ ހިތް ކުދިކުދިވިއެވެ.
“ހިނގާ މަންމައާއެކު ގެއަށް ދާން. މިތާ ތިހެން އިނުން ރަނގަޅެއް ނޫން،” ބީފާނު ދައިތަ އޭނާގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ.
ޚަދީޖާ ފުރަތަމަ ފަސްޖެހުނެވެ. ނަމަވެސް ބީފާނު ދައިތަގެ އޯގާތެރިކަމުގެ ކުރިމަތީގައި އޭނާ އިސްޖަހާލާފައި ބީފާނު ދައިތަގެ ފަހަތުން ހިނގައިގަތެވެ.
ގެއަށް އާދެވުމާއެކު، ބީފާނު ދައިތަ ޚަދީޖާ ފެންވަރަށް ފާޚާނާ ދައްކައި ތުވާޔެއް ދީ، ސާފުތާހިރު ހެދުމެއް ދިނެވެ. އަދި އޭނާއަށް މީރު ކާއެއްޗެހި ތައްޔާރުކޮށްދިނެވެ. ޚަދީޖާ ކަަމުން ދިޔައީ ބަނޑުހައިވެފައިވާ މިންވަރުންނެވެ.
އެރޭ ނިދަން އޮށޯތްއިރު، ބީފާނު ދައިތަގެ ހިތަށް ބަޔާންކުރަން ނޭނގޭ ފަދަ އުފަލެއް ލިބުނެވެ. މި ބޮޑު ގޭގެ ފަޅުކަން ފިލައިގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު، ބީފާނު ދައިތަގެ އަވަށްޓެރި ފާތުމަ ގެއަށް އައެވެ. ޚަދީޖާ ފެނުމުން ފާތުމަ ސިހުނެވެ.
“ބީފާނު! މީ ކާކު؟ ކީއްކުރަން ގެނައި ކުއްޖެއް މީ؟” ފާތުމަ ހައިރާންވެފައި އެހިއެވެ.
“ފާތުމާ، މިއީ މަގުމަތިވެފައި އިން ކުއްޖެއް. ބަނޑުބޮޑުކޮށް އިނީމަ އަހަރެންގެ ހިތަކަށް ކެތެއް ނުވި އޭނާ އެތާ ބައިންދާކަށް،” ބީފާނު ދައިތަ ކިޔައިދިނެވެ.
“އެކަމަކު ބީފާނު، ތީ ކާކުކަމެއްވެސް ނޭނގެއެއްނު؟ ފުލުހުންނަށް އަންގަންވާނެއެއްނު؟އަދި ބީފާނުގެ ދަރިންނަށް އެނގުނީމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟” ފާތުމަ ކަންބޮޑުވިއެވެ.
“ދަރިންނަށް އެނގޭނެ ކަމެއް ނެތް މިވަގުތު. އަހަރެން މިކުއްޖާއަށް އަޅާލާނަން. މިއީވެސް އިންސާނެއްނު؟” ބީފާނު ދައިތަގެ އަޒުމް ހުރީ ވަރުގަދަކޮށެވެ.
ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔައެވެ. ޚަދީޖާ މިހާރު ބީފާނު ދައިތައަށް “މަންމަ” ކިޔަން ފަށައިފިއެވެ. އޭނާގެ ނަފްސާނީ ހާލަތުވެސް މަޑުމަޑުން ރަނގަޅުވަމުން ދިޔައެވެ. ބީފާނު ދައިތަ އޭނާ ގޮވައިގެން ހިތަދޫ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ގޮސް ގަވާއިދުން ޗެކަޕް ހަދަން ފެށިއެވެ.
ނަމަވެސް، މި ޚަބަރު މާލޭގައި ތިބި ބީފާނު ދައިތަގެ ދަރިންނަށް ލިބުނީ މީހެއްގެ ފަރާތުންނެވެ. އެންމެ ހަގު އަންހެން ދަރިފުޅު، މަރިޔަމް ވަގުތުން ފޯނު ކުރިއެވެ.
“މަންމާ! އެއީ ތެދެއްތަ؟މަގުމަތީ އުޅޭ ކޮންމެވެސް މީހަކު ގެއަށް ވައްދައިގެންތަ ތިއުޅެނީ؟ މަންމައަށް އެނގޭތަ އޭނާގެ ސަބަބުން މަންމައަށް ނުރައްކަލެއް ވެދާނެކަން؟” މަރިޔަމް ހުރީ ވަރަށް ރުޅި އައިސްފައެވެ.
“ދަރިފުޅާ، އޭނާއަކީ ނުބައި މީހެއް ނޫން. އޭނާއަށް އެހީތެރިކަން ބޭނުންވަނީ،” ބީފާނު ދައިތަ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
“މަންމާ، ތިޔަ ކަންތައް ހުއްޓާލާ. އަހަރެމެން މާދަމާ އައްޑޫއަށް އެބަދަން. އަހުމަދުބޭބެއާ އެންމެންވެސް އެބަދޭ،” މަރިޔަމް ފޯނު ބޭއްވިއެވެ.
ބީފާނު ދައިތަގެ ހިތް ތެޅެން ފެށިއެވެ. އޭނާ ބިރުގަތީ ޚަދީޖާ ބޭރުކޮށްލަން ޖެހިދާނެތީއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އަހުމަދާއި މަރިޔަމް އައްޑޫއަށް އައެވެ. ގެއަށް ވަދެގެން އައިއިރު، ޚަދީޖާ އިނީ ބޭރުގައި ގަސްތަކަށް ފެންދޭށެވެ.
“މީތަ އެ ބުނާ މީހަކީ؟” އަހުމަދު ހަރުކަށިކަމާއެކު އެހިއެވެ.
ޚަދީޖާ ބިރުން ދުވެފައި ގޮސް ބީފާނު ދައިތަގެ ފުރަގަހަށް ވަނެވެ.
“ދަރިފުޅާ، މިއީ ޚަދީޖާ. އޭނާއަށް އިހުތިރާމްކުރޭ،” ބީފާނު ދައިތަ ބުންޏެވެ.
“އިހުތިރާމޭ؟ މަންމާ، މަންމަގެ ބަލިހާލަތު ހުރި ގޮތުން މަންމައަށް ނޭނގެނީ ތި ކުރެވޭ ކަންތައް. އަހަރެމެން މިއައީ މަންމަ މާލެ ގެންދަން. މިގެ ތަޅުލާފައި މަންމަ އަހަރެމެން ގާތަށް ދާންވީ،” އަހުމަދު އަމުރުވެރި ރާގަކަށް ބުންޏެވެ.
“އަހަރެން މާލެއަކަށް ނުދާނަން. އަހަރެންގެ ބާކީ އޮތް ދުވަސްތައް ހޭދަކުރަން ބޭނުމީ މިގޭގަ، މި ކުއްޖާއާއެކު،” ބީފާނު ދައިތަ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ދަރިންނާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަދެއްކިއެވެ.
މަރިޔަމް މަންމަގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ. “މަންމާ، މަންމަގެ ބަލީގެ ވާހަކަ އަހަރެމެންނަށް އެނގިއްޖެ. ފާތުމަ ދައްތަ ބުނި މަންމަގެ ކެންސަރުގެ ވާހަކަ. އެހެންވީމަ މަންމަ މާލެ ގޮސް ފަރުވާ ހޯދަން ޖެހޭނެ.”
ބީފާނު ދައިތަ އިސްޖަހާލިއެވެ. “ދަރިފުޅުމެންނަށް އެނގުނީމަ ރަނގަޅުވީ. އެކަމަކު އަހަރެންގެ އެންމެ ފަހުގެ އެދުމަކީ ޚަދީޖާއަށް އަޅާލުން. އޭނާ ވިހަންދެން މިގޭގައި ބެހެއްޓުން.”
ދަރިން އެކަކު އަނެކަކަށް ބަލާލިއެވެ. މަންމަގެ ލޮލުން އޮހެމުންދިޔަ ކަރުނައިގެ ކުރިމަތީގައި އެމީހުންގެ ހިތްތައް މަޑުވިއެވެ.
އޭގެ ފަހުން ހޭދަވި މަސްތަކަކީ ރިކާޒްވިލާއަށް އައި އެންމެ އުފާވެރި ދުވަސްތަކެވެ. އަހުމަދާއި މަރިޔަމް މާލެއިން ގަވާއިދުން އަންނަން ފެށިއެވެ. އެމީހުންވެސް ޚަދީޖާއަށް އަޅާލަން ފެށިއެވެ. ޚަދީޖާގެ ހާލަތު ރަނގަޅުވެ، އޭނާ ގޭގެ މަސައްކަތްތަކުގައި އެހީތެރިވާން ފެށިއެވެ.
ބީފާނު ދައިތަގެ ބަލި ހާލަތު ދިޔައީ ދަށްވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ހިތްހަމަޖެހުމެވެ.
އެއްރެއެއްގެ ދަންވަރު، ޚަދީޖާގެ ބަނޑުގައި ރިއްސަން ފެށިއެވެ. ބީފާނު ދައިތަގެ ބަލިހާލަތު އެވަގުތު ހުރިގޮތުން އޭނާއަށް ތެދުވުންވީ އުނދަގޫ ކަމަކަށެވެ. ނަމަވެސް، މައިވަންތަ ލޯތްބަކީ ހުރިހާ ބަލިތަކަކަށްވުރެ ބާރުގަދަ އެއްޗެކެވެ. އޭނާ ހިތްވަރުކޮށްފައި ތެދުވެ، އަހުމަދަށް ގުޅައި، އެމްބިއުލާންސަށް ގުޅިއެވެ.
“ކެތްކޮށްލާ ދަރިފުޅާ، މަންމަ މިހުރީނު،” ޚަދީޖާގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލަމުން ބީފާނު ދައިތަ ބުންޏެވެ.
ޚަދީޖާ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދެވުނުތާ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި، އޭނާ ލޯބިލޯބި ފިރިހެން ކުއްޖަކު ވިހައިފިއެވެ. އެ ކުއްޖާގެ މޫނު ފެނުމުން ބީފާނު ދައިތަގެ ލޮލުން އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނަ އޮހިގަތެވެ. އޭނާއަށް އިހުސާސް ކުރެވުނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ދަރިއަކު ލިބުނު ފަދަ އިހުސާސެކެވެ.
“މަންމާ، މި ކުއްޖާއަށް ކިޔާނީ ކޮން ނަމެއް؟” ޚަދީޖާ ވަރަށް ބަލި އަޑަކުން އެހިއެވެ.
“އާދަމް… އާދަމްގެ ނަމުން ނަން ދެމާ،” ބީފާނު ދައިތަ ޖަވާބުދިނެވެ.
ކުޑަކުޑަ އާދަމްއަށް ދެ މަސް ފުރުނުތަނާ، ބީފާނު ދައިތަގެ ބަލިހާލަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވިއެވެ. އޭނާ މިހާރު އޮންނަނީ އެނދުމަތިވެފައެވެ. ދަރިންނާއި، ޚަދީޖާ އަދި ކުޑަކުޑަ އާދަމް އަބަދުވެސް އޭނާގެ ގާތުގައި ތިބެއެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ ހަވީރު، އިރުއޮއްސެމުން ދިޔަ ވަގުތު، ބީފާނު ދައިތަ އޭނާގެ ހުރިހާ ދަރިންނަށް ގޮވިއެވެ.
“ދަރިފުޅުމެންނޭ… މަންމަގެ ވަގުތު ޖެހިއްޖެހެން ހީވޭ،” އޭނާ ވަރަށް އުނދަގުލުން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. “މަންމަގެ އެންމެ ފަހުގެ ވަސިއްޔަތަކީ، ޚަދީޖާއާއި އާދަމްއަށް ދެރައެއް ނުދިނުން. މިގެއަކީ އެމީހުންގެވެސް ގެއެއް ކަމުގައި ބަލައިގަތުން.”
އަހުމަދާއި މަރިޔަމް ރޮމުން މަންމަގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ. އެމީހުންނަށް މިހާރު ވިސްނިއްޖެއެވެ. މަންމަ ކުރި ކަމަކީ ހަމައެކަނި މީހަކަށް އެހީވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނިއްޔަތުކަމުގެ މަތިވެރި ނަމޫނާއެކެވެ.
“މަންމާ، އަހަރެމެން މަންމަގެ ވަސިއްޔަތް ގަބޫލުކުރަން. ޚަދީޖާއަކީ އަހަރެމެންގެ އާއިލާގެ މީހެއް،” އަހުމަދު ބުންޏެވެ.
ބީފާނު ދައިތަގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ ހިތްހަމަޖެހުމުގެ ހިނިތުންވުމެކެވެ. އޭނާ މަޑުމަޑުން ޝަހާދަތް ކިޔައި، މި ފަނާވަނިވި ދުނިޔެއަށް އަލްވަދާއު ކިއެވެ.
އޭގެ އަހަރުތަކެއް ފަހެވެ. ރިކާޒްވިލާގެ ގޯތިތެރޭގައި ކުޑަކުޑަ އާދަމް ދުވެލަ ދުވެލާ އުޅެއެވެ. ޚަދީޖާއަކީ މިހާރު އެ ގޭގެ އެއް ތަނބެވެ. އޭނާގެ ނަފްސާނީ ބަލިމަޑުކަން މުޅިން ރަނގަޅުވެ، އޭނާއަކީ ހީވާގި އަންހެނަކަށް ވެއްޖެއެވެ.
އަހުމަދާއި މަރިޔަމް ކޮންމެ ބަންދެއްގައި އައްޑޫއަށް އާދެއެވެ. އެމީހުން ޚަދީޖާއަށް ދެނީ އަމިއްލަ އުޚުތެއްގެ ދަރަޖައެވެ.
ބީފާނު ދައިތަ ދުނިޔޭގައި ނެތަސް، އޭނާ ދޫކޮށްފައި ދިޔަ އޯގާތެރިކަމުގެ އޮށް ވަނީ ބޮޑު ގަހަކަށްވެ، މުޅި އާއިލާއަށް ހިޔާދީފައެވެ. އައްޑޫގެ ހިތަދޫގައި ހުރި އެ ބޮޑު ގޭގައި މިހާރު ވަނީ ފަޅުކަމެއް ނޫނެވެ. އެތަނުގައިވަނީ ލޯތްބާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އެކުވެރިކަމެވެ.
މިއީ އެއްވެސް ލޭގެ ގުޅުމެއް ނެތް ނަމަވެސް، އޯގާތެރިކަމުން އުފެދުނު މަތިވެރި އާއިލާއެއްގެ ވާހަކައެވެ. “އޯގާތެރި މަންމަ” އެއްގެ ހިތްހެޔޮކަމުން ބަދަލުކޮށްލި ދިރިއުޅުންތަކެއްގެ ވާހަކައެވެ. ބީފާނު ދައިތަ ދައްކައިދިނީ ކޮންމެ މައެއްގެ ހިތުގައިވެސް އޮންނަ މައިވަންތަކަމުގެ ލޯތްބަކީ ދަރިންނާ ހިލޭ މީހުންނަށްވެސް މުހިންމު އެއްޗެއް ކަމެވެ. ކޮންމެ އަންހެނަކީވެސް ހައްތަހާވެސް މައިން ކަމެވެ.
ނިމުނީ
