ސްޓެންފޯޑް ޔުނިވަރސިޓީ އާއި މެސަޗޫސެޓްސް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ޓެކްނޮލޮޖީ (އެމް.އައި.ޓީ) ގެ ސައިންސްވެރިން ގުޅިގެން، ވައިގެ ތެތްކަމުން ބޯފެން އުފެއްދޭނެ، ކުރިއަށްވުރެ ދެމެހެއްޓެނިވި ނިޒާމެއް ފަރުމާކޮށްފިއެވެ. މިއީ ފެނަށް ޖެހިފައިވާ ސަރަހައްދުތަކަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ބޮޑު ތަސައްލީއެކެވެ.
މި ފަންނިއްޔާތުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ “ޕޮލީއެކްރިލަމައިޑް-ލިތިއަމް ކްލޮރައިޑް (PAM-LiCl) ކޮމްޕޮސިޓް” ކިޔާ، ލޮނު އެކުލެވޭ ހައިޑްރޯޖެލް އެކެވެ. މީގެ މަސައްކަތަކީ ޖައްވުގައި ހުންނަ ފެން އާތްވަށް ބޯކޮށް، އެ ދަމައިގަތުމެވެ. އަދި އިރުގެ ހަކަތައިން މިއަށް ހޫނުވުމުން، އޭގައި ހުންނަ ފެން ދޫކޮށްލައެވެ.
މީގެ ކުރިން އުފެއްދި މިފަދަ ނިޒާމުތަކަށް ދިމާވި އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ، ތަކުރާރުކޮށް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ހައިޑްރޯޖެލް މާ އަވަހަށް ހަލާކުވުމެވެ. ދިރާސާވެރިންނަށް ހޯދިފައިވާ ގޮތުގައި، މިކަން މިހެން ދިމާވަނީ ހައިޑްރޯޖެލް އާއި ދަގަނޑު އެކުލެވޭ ބައިތައް ބައްދަލުވުމުން އުފެދޭ ކެމިކަލް ރިއެކްޝަންތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެހެންކަމުން، އާ ނިޒާމުގައި ދަގަނޑު ބައިތައް ދަބަރުޖެހުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ޚާއްސަ ފަށަލައެއް ލުމުން، މީގެ ދެމެހެއްޓެނިވިކަން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ.
މިގޮތަށް ތަރައްޤީކުރި އާ ނިޒާމު ޓެސްޓުކުރުމުގެ މަރުހަލާގައި، 190 އަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު ފެން ދަމައިގަނެ، ދޫކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އަށް މަސް ދުވަހަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް އެއްވެސް މައްސަލައެއްނެތި މި ނިޒާމު ހިނގަމުންދިޔަކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
2026 ވަނަ އަހަރު “ނޭޗަރ ކޮމިއުނިކޭޝަންސް” މަޖައްލާގައި ދިއާޒް-މާރިން އަދި އިތުރު ސައިންސްވެރިން ޝާއިޢުކުރި މި ދިރާސާއަކީ، ކަރަންޓުގެ ބޭނުން ނުކޮށް، މަދު ހަކަތައަކުން ފެން އުފެއްދުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ އާންމުކޮށް ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން ބޭނުންކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން އަދިވެސް އިތުރު ތަރައްޤީތަކެއް ގެންނަންޖެހޭ މަސައްކަތެކެވެ.
