ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަންތަކަށްވުރެ ތަމްރީނު ލިބިފައިވާ ސާޖަނުން (ކުއްލި ފަރުވާދޭ ޑޮކްޓަރުން) މަދުވުމުގެ ސަބަބުން، ކޮންމެ އަހަރަކު އެތައް މިލިއަން ބަޔަކަށް ބޭނުންވާ ސާޖަރީތައް ނުކުރެވި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން މަޑުކުރަން ޖެހެއެވެ.
މި މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ބާރުބޮޑު ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ރަށްފުށުގެ ސަރަހައްދުތަކާއި، ކާރިސާގެ ސަރަހައްދުތަކާއި، އަސްކަރީ މައިދާންތަކާއި، އަދި ދަތުރުފަތުރުކުރަން އުނދަގޫ ތަންތަނުގައި އަސާސީ ސާޖަރީގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
މިކަމަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން ދިރާސާވެރިން ވަނީ އާ ގޮތެއް ހޯދާފައެވެ. ދާދިފަހުން ކުރެވުނު ދިރާސާއެއްގައި، ދުރުގައި ހުރެގެން ކޮންޓްރޯލްކުރެވޭ ދެ ހިއުމަނޮއިޑް ރޮބޮޓް ބޭނުންކޮށްގެން ދެ އޮޕަރޭޝަނެއް ވަނީ ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމާލާފައެވެ.
މި މަސައްކަތަކީ އިންސާނުންގެ ސިފައަށް ހުންނަ ރޮބޮޓްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ސާޖަނުންނަށް އެހީތެރިވުމަށާއި، ކުރިމަގުގައި ސާޖަނަކު ދުރުގައި ހުރެގެން ދޭ އިރުޝާދުގެ ދަށުން އޮޕަރޭޝަންތައް ކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ އާ ކާމިޔާބީއެއް
ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ކެލިފޯނިއާ ސެން ޑިއޭގޯގެ އިންޖިނިއަރުންނާއި ސާޖަނުންގެ ޓީމަކުން ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ޕްރޮޖެކްޓުގައި ދެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރެވުނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއް އޮޕަރޭޝަނެއްގައި، ހިއުމަނޮއިޑް ރޮބޮޓަކާއި އެހީތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރި ސާޖަނަކު ގުޅިގެން ވަނީ ފިތް (ގޯލްބްލެޑަރ) ނެގުމުގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކޮށްފައެވެ.
އަނެއް އޮޕަރޭޝަނުގައި، ދެ ހިއުމަނޮއިޑް ރޮބޮޓް ގުޅިގެން ވަނީ ޖަނަވާރެއްގެ ހަށިގަނޑުން ހަމަ އެ ބާވަތުގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ފުރިހަމަކޮށްފައެވެ. މި ނަތީޖާތަކުން އެނގިގެންދަނީ، ކުރިމަގުގައި ހިއުމަނޮއިޑް ރޮބޮޓްތަކަކީ ޑޮކްޓަރުންގެ ބަދަލުގައި މަސައްކަތްކުރާ އެއްޗަކަށްވުމުގެ ބަދަލުގައި، ސާޖަރީ ކުރާ ޓީމުތަކުގެ މުހިންމު ބައިވެރިންނަށް ވެގެންދާނެ ކަމެވެ.
ތަފާތު ބާވަތެއްގެ ރޮބޮޓެއް
މިހާރުވެސް ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ރޮބޮޓިކް ސާޖަރީ ސިސްޓަމްތައް ބޭނުންކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ސިސްޓަމްތަކުގައި ސާޖަނުން ކޮންސޯލެއްގެ ކައިރީގައި އިށީނދެގެން ތިބެ ރޮބޮޓް އަތްތައް ހަރަކާތްތެރިކުރާއިރު، ހިއުމަނޮއިޑް ރޮބޮޓްތައް ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ މިއަށްވުރެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މަސައްކަތް ކުރެވޭ ގޮތަށެވެ.
އާދައިގެ ސާޖިކަލް ރޮބޮޓްތަކާ ޚިލާފަށް، މި ރޮބޮޓްތަކަކީ އޮޕަރޭޝަން ތިއޭޓަރުގައި އިންސާނުން ފަދައިން ހަރަކާތްތެރިވެ، އާދައިގެ ސާޖިކަލް އާލާތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އެއްޗެހިތަކެކެވެ. މި ދިރާސާގައި ބޭނުންކުރި ‘ސާޖީ’ގެ ނަން ދެވިފައިވާ މި ރޮބޮޓްތަކުގެ އިސްކޮޅުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 5 ފޫޓު ހުންނައިރު، ބަރުދަނުގައި ހުންނަނީ 60 ޕައުންޑެވެ. މިއާ ޚިލާފަށް، މިހާރު ބޭނުންކުރާ ބައެއް ރޮބޮޓިކް ސިސްޓަމްތަކުގެ ބަރުދަނުގައި 1،800 ޕައުންޑު ހުންނައިރު، އެ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމަށް ބޮޑެތި ތިއޭޓަރުތަކާއި ޚާއްޞަ އިކުއިޕްމަންޓްތައް ބޭނުންވެއެވެ.
ދުރު ސަރަހައްދުތަކަށް ޚާއްޞަ
ދިރާސާވެރިން ދެކޭގޮތުގައި ހިއުމަނޮއިޑް ރޮބޮޓްތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު ފައިދާއަކީ އެ ތަކެތި ކުޑަވެފައި، އުފުލައިގެން ގެންދަން ފަސޭހަވުމެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޞިއްޙީ ވަސީލަތްތައް މަދު ރަށްފުށުގެ ސަރަހައްދުތަކަށް މި ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދެވޭނެއެވެ. އަދި ހަނގުރާމައިގެ މައިދާންތަކާއި، ކާރިސާގެ ވަގުތުތަކާއި، އެހެން ކޮންމެ ތަނަކަށްވެސް މި ރޮބޮޓްތައް ފޮނުވުމަކީ ފަސޭހަކަމެކެވެ.
ޔޫ.ސީ ސެން ޑިއޭގޯގެ މައިކަލް ޔިޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ރޮބޮޓްތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ހޯދުމަށް ހުރި ހުރަސްތައް ނެތިގެންދާނެއެވެ. ވަސީލަތްތައް މަދު ސަރަހައްދުތަކަށް ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ޞިއްޙީ ފަރުވާ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މިއީ ވަރަށް އުންމީދީ ފެށުމެކެވެ.
ސާޖަނުންގެ ބައިވެރިއެއް
މިހާރު ހުންނަ ބައެއް ރޮބޮޓިކް ސިސްޓަމްތައް ބޭނުންކުރުމަށް ޚާއްޞަ ތަމްރީނުތަކެއް ސާޖަނުން ހޯދަން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ‘ސާޖީ’ ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ އާދައިގެ ސާޖިކަލް އާލާތްތައް ހިފެހެއްޓޭ ގޮތަށް ކަމުން، އާދައިގެ އޮޕަރޭޝަން ތިއޭޓަރެއްގެ މަސައްކަތްތަކާ މީތި ވަރަށް ފަސޭހައިން ގުޅިގެންދެއެވެ. ޑޮކްޓަރުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި މި ރޮބޮޓް ކޮންޓްރޯލްކުރުމަކީ އިންސާނާގެ އަމިއްލަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް، ފަސޭހަ ކަމެކެވެ.
އިތުރަށް ރަނގަޅުކުރަން ހުރި ކަންކަން
މި ރޮބޮޓްތައް އަމިއްލައަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަނީ ސާޖަނުން ދުރުގައި ތިބެގެން ކުރާ ‘ޓެލެއޮޕަރޭޝަން’ މެދުވެރިކޮށެވެ. މީގެ މާނައަކީ ބަލިމީހާއާ ދުރުގައި ހުރެގެން ސާޖަނަކު ރޮބޮޓްގެ ކޮންމެ ހަރަކާތެއް އިރުޝާދުދީގެން ކުރުވުމެވެ.
މި ޓެކްނޮލޮޖީގައި އަދިވެސް ބައެއް ގޮންޖެހުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. އޮޕަރޭޝަންގެ ތެރޭގައި ރޮބޮޓްތައް އެކި ފަހަރު މަތިން ‘ރިކެލިބްރޭޓް’ ކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، މިހާރު ހުންނަ ޚާއްޞަ ސާޖިކަލް ރޮބޮޓްތަކަށްވުރެ މި ރޮބޮޓްތަކުގެ މަސައްކަތް ލަސްވެއެވެ. އަދި ސާޖަނުގެ އަތުގެ ހަރަކާތާއި ރޮބޮޓުގެ ހަރަކާތާ ދެމެދު ހުންނަ ވަގުތުގެ ފަރަގު (ލޭޓެންސީ) ކުޑަކުރުމަކީވެސް ކުރަންޖެހިފައިވާ މުހިންމު މަސައްކަތެކެވެ.
ސާޖަރީއަށްވުރެ ފުޅާ ދާއިރާއެއް
މި ރޮބޮޓްތަކަކީ ހިނގުމާއި ތަކެތި އުފުލުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުރި އެއްޗެހި ކަމުން، އޮޕަރޭޝަން ތިއޭޓަރުގައި ޑޮކްޓަރުންނަށް އާލާތްތައް ދިނުމާއި، ތަކެތި އެކި ތަންތަނަށް ބަދަލުކުރުމާއި، އަދި އޮޕަރޭޝަނަށްފަހު ތިއޭޓަރު ސާފުކުރުމުގައިވެސް މި ރޮބޮޓްތައް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.
ދިރާސާވެރިންގެ އަމާޒަކީ ކުރިމަގުގައި އިންސާނުންނާއި ރޮބޮޓްތައް ގުޅިގެން އެކުގައި މަސައްކަތްކުރާނެ އޮޕަރޭޝަން ތިއޭޓަރުތަކެއް ބިނާކުރުމެވެ. މިއީ ޞިއްޙީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާނެ މުވައްޒަފުން މަދުވުމުގެ މައްސަލައަށް އޮތް ބޮޑު ޙައްލެކެވެ.
މި މުހިންމު ދިރާސާ ޝާއިޢުކޮށްފައިވަނީ ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު ސައިންސް މަޖައްލާއެއް ކަމަށްވާ ‘ނޭޗަރ’ ގައެވެ.
