ހިންދުކަނޑުގެ އުދަރެހުން ފަތިހުގެ ރަންދަޅަ ފާޅުވުމުގެ ކުރިން، މުޅި އުޑުމަތި ގަދަ ނޫކުލައިގެ ސާލަކުން ނިވާވެފައި އޮތް ވަގުތެވެ. މުޅި ރަށް އޮތީ ހަމަހިމޭންކަމުގެ ތެރޭގައެވެ. އިވެމުންދިޔަ ހަމައެކަނި އަޑަކީ ރުއްގަސްތަކުގެ ފަތްތަކުގެ މެދުގައި ހިނގާލާ މަޑު ވައިރޯޅީގެ އަޑާއި، ދޮންވެލިގަނޑަށް ބޮސްދެމުންދިޔަ ރާޅުތަކުގެ މިއުޒިކީ އަޑެވެ. މި ހަމަހިމޭންކަން މުގުރާލީ ރަށުގެ މެދުގައި ހުރި ކުޑަ މިސްކިތުން އިވިގެންދިޔަ ފަތިސް ނަމާދުގެ ބަންގީގެ ފޮނި އަޑުންނެވެ. އެއާއެކު، ރަށުގެ އާދައިގެ ކުދިކުދި ގޭގެއިން އެކިދިމަދިމާލުން ބޮކިތައް ދިއްލެން ފެށިއެވެ. ކަނޑުގެ އޮއިވަރާއި މޫސުމަށް ހޭނިފައިވާ، ހަރުދަނާ އަތްތަކާއެކު މަސްވެރިން އެމީހުންގެ ދޯނިފަހަރު ތައްޔާރުކުރަމުން ދިޔައެވެ. ހަމައެއާއެކު، ތާޒާކަމާއެކު ފިހެފައިވާ ރޮއްޓާއި، ކަޅު ސަޔާއި، ރިހާކުރުގެ މީރުވަސް ފަތިހުގެ ފިނިވައިރޯޅިތަކާއެކު ފެތުރެން ފެށިއެވެ. މިއީ ކޮންމެ ދިވެއްސެއްގެ ހިތާ ގުޅިފައިވާ، ނުހަނު އުފާވެރި މާހައުލެކެވެ.

ބޮޑު ރުއްގަސްތަކާއި އަނބުގަސްތަކުގެ ހިޔަލުގައި ހުރި އާދައިގެ އަކިރި ގަލުގެ ގެއެއްގައި ދިރިއުޅެމުންދިޔައީ އިބްރާހީމްގެ އާއިލާއެވެ. މިއީ އަވަށްޓެރިންގެ މެދުގައި ނުހަނު އިޙުތިރާމް ލިބިފައިވާ އާއިލާއެކެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ މުއްސަނދިކަމެއްގެ ސަބަބަކުން ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އެގޭގެ ވެރިޔާ ޖަވާދު އިބްރާހީމަކީ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު މަސައްކަތްކޮށް، ރަށުތެރޭގައި ބަސްވިކޭ، އަބުރުވެރި މީހަކަށް ވާތީއެވެ. އެ ރަށުގެ މީހުން ދެކޭގޮތުގައި އަބުރަކީ ފައިސާއަށްވުރެ ވެސް އަގުބޮޑު އެއްޗެކެވެ. ޖަވާދު ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އާއިލާއެއްގެ ޤަދަރަކީ ހަމައެކަނި އެމީހުންގެ ރަނގަޅު ސިފަތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ މީހުން އެ އާއިލާއަކާމެދު ދެކޭގޮތް ވެސް މެއެވެ.

އޭނާގެ ހަގު ދަރިފުޅު، މަރިޔަމް މުޒުނާއަކީ ގޭގެ އެހެން އެންމެން ހޭލުމުގެ މާކުރިން ފަތިސް ނަމާދުކޮށް ނިންމާލައިގެން ހުންނަ ކުއްޖެކެވެ. އާދައިގެ މަތިން، އޭނާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު މުސައްލަ އޮޅާލުމަށްފަހު، ދެ އަތް އުފުލާ އިޚްލާޞްތެރި ދުޢާއެއް ކުރިއެވެ. މައިންބަފައިންނަށް ބަރަކާތް ލެއްވުމަށާއި، ދައްތައަށް ހިދާޔަތް ދެއްވުމަށާއި، ހިތްތަކުގައިވާ ނުފެންނަ ބުރަތަކަށް ލުޔެއް ދެއްވުން އެދި ދަންނަވައެވެ. އޭގެފަހުން، އެއްވެސް މީހަކަށް އުނދަގޫ ނުވާނޭހެން މަޑުމަޑުން ބަދިގެއަށް ވަދެ، ސައިބޯން ފެންކައްކާ، ރޮށިފިހަން ފުށްގަނޑު މޮޑެލައެވެ. އަދި ގޭގެ ބޭރު ފެންޑާއަށް ޖަމާވެފައިވާ ދޮންވެލިތައް ކުނިކަހާ ސާފުކޮށް، އޭނާގެ ނިޔާވެފައިވާ މާމަ އިންދި ފިނިފެންމާ ގަސްތަކަށް ފެންދީ، ގޯތިތެރޭގައި އުޅޭ ކުކުޅުތަކަށް ކާންދީ ހަދައެވެ.

މި ހުރިހާ މަސައްކަތެއްވެސް އޭނާ ކުރަނީ ނުހަނު ހިތްހަމަޖެހުމާއެކުގައެވެ. އެއްވެސް މީހެއްގެ ތައުރީފަކަށް ނުވަތަ ދެއްކުންތެރިކަމަކަށް ނޫނެވެ. އޭނާގެ ފުރިހަމަ އިތުބާރު އޮންނަނީ، މާތް ﷲ އަށްޓަކައި ކުރާ އެއްވެސް އަމަލަކަށް ދުނިޔޭގެ މީހުންގެ ހެކިބަހެއް ބޭނުންނުވާނެ ކަމަށެވެ.

އޭނާގެ މަންމަ، ފާތިމަތު ނަޒީރާ ބަދިގެއަށް ވަންއިރު، މޭޒުމަތީގައި ހުރީ ހެނދުނުގެ ނާސްތާ ތައްޔާރުކޮށްފައެވެ. “މިއަދުވެސް މަންމައަށްވުރެ ކުރިން ހޭލައިފި ދޯ.” ވަރުބަލި ހިނިތުންވުމަކާއެކު ނަޒީރާ ބުންޏެވެ. މުޒުނާ ހަމައެކަނި ހީނލިއެވެ. “ނިދިނައީ.” މަންމަ އޭނާގެ ކޮލުގައި މަޑުމަޑުން އަތްލިއެވެ. “ދަރިފުޅު މާ ބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރަނީ.” މުޒުނާ މަޑުމަޑުން ހީނލަމުން ބުންޏެވެ. “އެއީ މަންމަގެ ފަރާތުން ދަސްވި ކަމެއް ނޫންތަ؟” މިއީ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އެމީހުންގެ މެދުގައި ދެކެވޭ، އާދައިގެ ނަމަވެސް ލޯބިވެތި ވާހަކައެކެވެ.

އިރުކޮޅަކުން، ގޭތެރޭގެ ހަމަހިމޭންކަން ކެނޑިގެން ދިޔައެވެ. “މަންމާ!” މަތީބައިން އުފާވެރި އަޑެއް އިވުނެވެ. މަރިޔަމް މީޒާ ހޭލައިފިއެވެ. މުޒުނާއާ ޚިލާފަށް، މީޒާ ވަންނަ ކޮންމެ ތަނެއް އޭނާގެ ހަލުވި ހަރަކާތްތަކުން ދިރުވައިލައެވެ. އޭނާއަކީ މީހުން ބަލާލަން ބޭނުންވާފަދަ ފުރިހަމަ ރީތިކަމެއް ލިބިފައިވާ ކުއްޖެކެވެ. ރީތި ދެލޮލާއި، ދިވެހި އަވިން ކުލަޖެހިފައިވާ އޮމާން ހަންގަނޑަކާއި، އަބަދުވެސް ފެންނަ ހިތްގައިމު ހިނިތުންވުމެކެވެ. ކުޑައިރުއްސުރެ، އަވަށްޓެރިންގެ ލޯބި އޭނާއަށް ވަނީ ލިބިފައެވެ. “މީޒާއަކީ ނަސީބުގަދަ ކުއްޖެއް.” އީދު ކުޅިވަރުތަކުގެ ތެރެއިން ދޮށީ އުމުރުގެ މީހުން ބުނެއެވެ. “ﷲ އެ ކުއްޖާއަށް ދެއްވާފައިވަނީ އާދަޔާ ޚިލާފު ރީތިކަމެއް.” މިފަދަ ތަޢުރީފުތަކުގެ ކޮޅެއް ނެތެވެ.

މި ވަގުތުތަކުގައި މުޒުނާ ހުންނަނީ މަޑުމަޑުން މަންމައަށް އެހީތެރިވެދޭށެވެ. މީހަކު ބުނުމުގެ ކުރިން ސައިތަށިތައް ފުރާލަދީ ހަދައެވެ. ދައްތަގެ ރީތިކަމާއި ވިދުމުގެ ހިޔަނީގައި އުޅެން އޭނާ ވަނީ ހޭނިފައެވެ. އެކަމަކު އޭގެ މާނައަކީ އޭނާ ދައްތަދެކެ ލޯބިނުވަނީއެއް ނޫނެވެ. އޭނާ މީޒާދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހަޤީޤަތަކީ ބައެއް ފަހަރު އޭނާގެ ހިތަށް ތަދުވާ ސަބަބަކަށްވެސް ވެއެވެ.

ޖަވާދު އިބްރާހީމް ކެއުމަށް އައިސް އިށީނުމާއެކު، އޭނާގެ ލޯ ހޯދާލީ މީޒާއެވެ. “މިއިނީ މަގޭ ރީތި ދަރިފުޅު.” ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭނާގެ ހިނިތުންވުމުން މުޅި ކޮޓަރި އުޖާލާވެގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ. ދެން އޭނާއަށް ފެނުނީ މުޒުނާ ސައި މޭޒު ތައްޔާރުކުރާ ތަނެވެ. “ބާއްޖަވެރި ހެނދުނެއް.” ޖަވާދު ބުންޏެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި އަދަބުވެރިކަމުގެ ބަހެކެވެ. އެއަށްވުރެ އިތުރު އެއްވެސް ޝުޢޫރެއް ނެތެވެ. އެއީ ގަސްތުގައި ކުރާ އަނިޔާއެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ތަކުރާރުވަމުން އައިސް، މިހާރު އެއީ އެއްވެސް މީހަކަށް ފާހަގަވެސް ނުވާ އާދައެކެވެ. މުޒުނާ ފިޔަވައެވެ. އޭނާއަށް ހުރިހާ ކަމެއް ފާހަގަވެއެވެ. ބައްޕަ މީޒާއާ ވާހަކަދައްކާއިރު އަޑުގައި ހުންނަ މަޑުމޮޅިކަމާއި، އަވަށްޓެރިން މުޒުނާގެ ހާލު އެހުމުގެ ކުރިން މީޒާގެ މުސްތަޤުބަލާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރާ ކަމެވެ. ބައެއްފަހަރު، ހިތުގައި ޖެހެނީ ހަމައެކަނި ހަރުކަށި ބަސްތަކަކުން ނޫނެވެ. ބައެއްފަހަރު، ބުނަންޖެހޭ ތަޢުރީފުގެ ބަހެއް ނުބުނެ ދޫކޮށްލުމަކީވެސް ލިބޭ ބޮޑު ރިހުމެކެވެ.

ނާސްތާއަށްފަހު، މުޒުނާ އޭނާގެ ދަބަސް ހިފައިގެން ނުކުތެވެ. އެ ދަބަހުގައި ހުރީ އިންޖިނިއަރިން ރިޕޯޓްތަކާއި، ޓެކްނިކަލް ކުރެހުންތަކާއި، ރަށުގެ ގިނަ މީހުންނަށް ފަހުމްނުވާނެ އެތައް މަޢުލޫމާތެއް ހުރި ލެޕްޓޮޕެކެވެ. މަންމަގެ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދެމުން އޭނާ ބުންޏެވެ. “އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް.”

“ވަޢަލައިކުމުއްސަލާމް. ރައްކާތެރިކަމާއެކު ދާތި.”

ބައްޕައާ ދިމާލަށް ބަލާލަމުން އޭނާ ބުންޏެވެ. “ބައްޕާ، އަޅުގަނޑު މިދަނީ.” ފޯނަށް ބަލަން އިނދެ ޖަވާދު ބުންޏެވެ. “ހޫނ.” އެހެންވިޔަސް މުޒުނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ.

ބޭރުގައި، މާލެދާ ފުރަތަމަ ފެރީ އޮތީ ފާލަމުގައި ކައިރިކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ތަފާތު މީހުން ތިއްބެވެ. އޮފީސް ދަބަސްތަކާއި، ބާޒާރުކުރާ ކޮތަޅުތަކާއި، މާލެއަށް ގެންދާ މޭވާ އާއި ތަރުކާރީ ފޮށިތައް ހިފައިގެން ތިބި މީހުންނެވެ. ކުޑަދޮރު ކައިރީގައި އިށީނދެގެން އެއިން އެއްވެސް މީހަކަށް ސަމާލުކަން ނުދީ އިން މަޑުމައިތިރި އަންހެން ކުއްޖާއަކީ ރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އިންޖިނިއަރެއްކަން އެނގެނީ އޭގެ ތެރެއިން މަދު މީހަކަށެވެ. ހިންދުކަނޑުގައި ދަތުރުކުރާ އެތައް ހާސް ބައެއްގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ނެވިގޭޝަން ސިސްޓަމްތައް ފަރުމާކުރުމުގައި އޭނާގެ ހިއްސާ އޮތްކަމެއް އެމީހުންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. އެމީހުންނަށް އޭނާއަކީ ހަމައެކަނި މާލެއަށް ވަޒީފާއަށްދާ އާދައިގެ ކުއްޖެކެވެ. މުޒުނާވެސް ބޭނުންވަނީ އެގޮތެވެ.

އޭނާ މަސައްކަތްކުރާ އޮފީހަކީ ކަނޑުގެ ރީތި މަންޒަރު ފެންނަ ގޮތަށް ބިއްލޫރިން ހަދާފައިވާ ތަނެކެވެ. އެތަނުގެ ތެރޭގައި އިންޖިނިއަރުންނާއި، ސޮފްޓްވެއަރ މާހިރުންނާއި، ކަނޑުގެ ދިރާސާވެރިން ނުހަނު އަވަދިނެތި އުޅެއެވެ. ބޮޑެތި ޑިޖިޓަލް ސްކްރީންތަކުން މޫސުމާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ މަގުތަކާއި، ފަރުތަކުގެ ހާލަތު ވަގުތުން ފެންނަން ހުރެއެވެ.

މުޒުނާ އޮފީހަށް ވަނުމާއެކު، މުޅި މާހައުލު ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. “ބާއްޖަވެރި ހެނދުނެއް، އިންޖިނިއަރ މުޒުނާ.” ރިސެޕްޝަނިސްޓް ނުހަނު އިޙުތިރާމާއެކު ބުންޏެވެ. އަވަސްއަރުވާލާފައި ދިޔަ ޒުވާން އިންޖިނިއަރަކު ބުންޏެވެ. “ގުޑް މޯނިންގ، މެޑަމް.” އިތުރު އެހެން މުވައްޒަފަކު ރިޕޯޓްތަކެއް ހިފައިގެން އައިސް ބުންޏެވެ. “އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ ފައިނަލް މޮޑެލް ހުށަހެޅުމުގެ ކުރިން ކަމަނާގެ ލަފައަކަށް މަޑުކޮށްގެން.” އޭނާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ހިނިތުންވެލިއެވެ. “ހިނގާ އެކުގައި އެ ބަލާލަން.”

މި ފާރުތަކުގެ އެތެރޭގައި އޭނާއަކީ ޖަވާދު އިބްރާހީމްގެ ހަގު ދަރިފުޅެއް ނޫނެވެ. އެކަކުވެސް އޭނާއާ ދައްތައާ އަޅައެއް ނުކިޔައެވެ. އޭނާ ލައިގެން ހުރި ހެދުމުގެ އަގަކަށް ނުވަތަ އާއިލާގެ ނުފޫޒަކަށް ބަލާނެ މީހަކު އެތާކު ނެތެވެ. އެތަނުގައި އޭނާއަށް ޤަދަރުކުރެވެނީ އޭނާގެ ޢިލްމާއި، ހިކުމަތްތެރިކަމާއި، އެހެން މީހުންނަށް ހައްލުނުކުރެވޭ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމުގެ ޤާބިލުކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ.

އުމުރުން އެންމެ 29 އަހަރުގައި މަރިޔަމް މުޒުނާއަކީ އެ މުއައްސަސާގެ އެންމެ ޒުވާން ސީނިއަރ އިންޖިނިއަރެވެ. އޭނާ އިސްވެ ހުރެ ހިންގާ މަޝްރޫއުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ ރައްކާތެރިކަމާއި، މޫސުން ކުރިއަށް ލަފާކުރުމާއި، ކަނޑުމަތީގެ ހާދިސާތަކުގައި މީހުން ސަލާމަތްކުރުމަށް ނުހަނު ބޭނުންތެރި މަސައްކަތްތަކެކެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ރަށަށް ދިއުމުން، މުޒުނާ ކުރަނީ ކޮން މަސައްކަތެއްތޯ މީހަކު ސުވާލުކޮށްފިނަމަ ބައްޕަ ޖަވާދު އިބްރާހީމް ބުނެލަނީ ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށެވެ. “އަސްލު ބުނާނަމަ، އޭނާ މާލޭގެ ކޮންމެވެސް ތަނެއްގައި މެޝިންތަކަކާއެކު މަސައްކަތް ކުރަނީ. އެ ބޮޑެތި ބަސްތަކުގެ މާނައެއްވެސް މަށަކަށް ނޭނގެ.” އަވަށްޓެރިން އެއަށް ބޯޖަހާލުމަށްފަހު، އެންމެންނަށްވެސް އެނގޭ މަޢުލޫމާތަކަށް ވާހަކަ އަނބުރާލައެވެ. އެއީ މަރިޔަމް މީޒާގެ ކައިވެނީގެ ވާހަކައެވެ.

މިގޮތަށް ކަންތައްވަމުންދާއިރު، އެއް ދަރިފުޅުގެ ކުރިމަގާމެދު ފަޚުރުވެރިވެ އެވާހަކަ އެންމެން ގާތު ދައްކަމުންދާ ބައްޕައަށް، އަނެއް ދަރިފުޅު ބިނާކޮށްފައިވާ އާދަޔާ ޚިލާފު ކާމިޔާބު ދިރިއުޅުން ފެންނަނީ ވަރަށް ފަނޑުކޮށެވެ.

(ނުނިމޭ)