ލޯތްބާމެދު ކުރެވޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ކުށްހީއަކީ، އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ އުނިކަމެއް ފިލުވައިދޭނެ ފުރިހަމަ އިންސާނަކު ދުނިޔޭގެ ކޮންމެވެސް ހިސާބެއްގައި ހުންނާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވުމެވެ.
އަހަރެމެން މި ހޯދަނީ ދުވަހަކުވެސް ކުށެއް ނުކުރާ، ބުނަން ނުޖެހޭ ބަހެއް ނުބުނާ، އެއްވެސް ތަފްސީލަކާ ނުލައި އަހަރެމެންގެ ހިތުގެ ޝުޢޫރުތައް ދެނެގަންނަ، އަހަރެމެން ބުނާ ކޮންމެ ވާހަކައެއް ހަނދާން ބަހައްޓާ، އަދި އަހަރެމެން ކިތަންމެ ގޮތްދޫނުކޮށް އުޅޭ ވަގުތުތަކުގައިވެސް ކެތްތެރިކަމާއެކު އަހަރެމެންނާ އެކުގައިވާނެ ފަދަ މީހެކެވެ. މިއީ އެހެން މީހުންގެ ހިތުގައިވާ އެއްޗެއް ދެނެގަނެވޭ ފަދަ “ސިސްޓަމެއް” ލެވިފައިވާ އިންސާނަކު ހޯދުން ކަހަލަ ކަމެކެވެ.
ނަމަވެސް، ހަޤީޤީ ދުނިޔެއަށް ބަލާއިރު ކަން އޮތީ މުޅިން ތަފާތުކޮށެވެ. ކޮންމެ މީހަކީވެސް އަމިއްލަ ތާރީޚެއް އޮތް މީހެކެވެ. ބައެއް މީހުންނަކީ ކުޑައިރުގެ ހިތްދަތި ހަނދާންތަކާއި، ނާކާމިޔާބު ގުޅުންތަކާއި، ބިރުވެރިކަމާއި، ކުރެވިފައިވާ ކުށްތަކުގެ ބުރަ އުފުލަމުންދާ މީހުންނެވެ. އަނެއްބަޔަކީ މީހުންނާ މުއާމަލާތްކުރާނެ ގޮތާއި، އިތުބާރުކުރާނެ ގޮތާއި، މާފަށް އެދޭނެ ގޮތް ނުވަތަ ލޯބި ފާޅުކުރާނެ ގޮތް އަދިވެސް ދަސްކުރަމުންދާ މީހުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަހަރެމެންގެ ކިބައިގައިވެސް އެތައް އުނި ސިފަތަކެއް ހުރެއެވެ.
އަހަރެމެންނަކީ ކެތްތެރިކަން ކުޑަ، ގޮތްދޫނުކުރާ، މާ ބޮޑަށް ޖަޒުބާތީވާ، ހަނދާންނެތޭ ނުވަތަ އަވަހަށް މޫޑު ބަދަލުވާ ބަޔަކަށް ވެދާނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު މީހުން ބުނާ އެއްޗެއް އޮޅިގެން ދޭހަވުމާއި، ބުނަން ނުވާ އެއްޗެހި ބުނެވުމަކީވެސް ހިނގާ ކަންކަމެވެ. އަމިއްލަ އުނިކަން އަހަރެމެންނަށް އިޙުސާސްވަނީވެސް އެހެން މީހަކު އެކަން ފާހަގަކޮށްދިނުމުންނެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އަހަރެމެން ޤަބޫލުކުރަނީ ލޯތްބަކީ މިފަދަ އެއްވެސް އުނިކަމެއް ނުހުންނާނެ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ބާއްޖަވެރި ގުޅުމެއްގައި ދެބަސްވުމެއް، އޮޅުމެއް ނުވަތަ ހިތްހަމަނުޖެހޭ ދުވަސްވަރެއް ނާންނާނެ ކަމަށް އަހަރެމެން އުއްމީދުކުރަމެވެ. އަދި މިފަދަ ކަމެއް ދިމާވާ ހިނދު، ގުޅުމުގައި މައްސަލައެއް އުޅޭ ކަމަށް ނިންމައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ދަތިތަކަކީ ގުޅުން ނާކާމިޔާބުވުމެއް ނޫނެވެ. ލަޔާގަތްތެރި ގުޅުމަކީ ދެބަސްވުންތައް ނުހިނގާ ގުޅުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކަކު އަނެކަކަށް ދެރަބަސް ނުބުނެ ދެބަސްވުންތައް ހައްލުކުރާ، އިހާނެތިކޮށް ނުހިތާ މުއާމަލާތްކުރާ، އަދި ކުރީގެ ކަންކަން ހަނދާންކޮށް ހިތްބަރުނުކޮށް މާފުކޮށްދޭ ގުޅުމެކެވެ. މިއީ އެކަކު އަނެކަކުގެ އުނިކަމަށް ފާޑުކިޔުމުގެ ބަދަލުގައި، އެކުގައި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމެވެ.
އިންސާނެއްގެ ކިބައިގައި ހުންނަ އުނި ސިފަތައް ބަލައިގަތުމާއި، އަނިޔާވެރި އަމަލުތަކަށް ދޫދިނުމަކީ ތަފާތު ދެކަމެކެވެ. “ކޮންމެ މީހަކީވެސް އުނި ސިފަތަކެއް ހުންނާނެ މީހެއް” ކަމަށް ބުނެ، ހިތްނުބައިކަމާއި، މަކަރުވެރިކަމާއި، ޚިޔާނާތާއި، އަނިޔާވެރިކަން ނުވަތަ ތިމާގެ އިންސާނީ ކަރާމާތަށް އުނިކަން އަންނަ ކަންކަން ބަރުދާސްތުކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ކަންކަން ބަލައިގަތުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިންތަކުން ބޭރުވުމެއް ނޫނެވެ. ލޯތްބާއެކު ޒިންމާދާރުވުންވެސް އޮންނަންވާނެއެވެ.
މިކަމުގައި އިސްލާމްދީން ދައްކައިދެނީ ވަރަށް ފުރިހަމަ ނަމޫނާއެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ކައިވެންޏަކީ މާތް ﷲ ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި ލައްވާފައިވާ ހަމަޖެހުމާއި، ލޯތްބާއި، ރަޙުމަތުގެ ގުޅުމެކެވެ. މިއީ ދެމީހެއްގެ މެދުގައި ދުވަހަކުވެސް މައްސަލައެއް ނުޖެހޭނެ ކަމުގެ ވަޢުދެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މި ގުޅުމުގެ އަސާސަކީ އޯގާތެރިކަމާއި، ޒިންމާދާރުކަމާއި، ރީތިކޮށް މުއާމަލާތްކުރުމެވެ.
އެހެންކަމުން ލޯތްބަކީ އުނިކަމެއް ނެތް ފުރިހަމަ މީހަކު ހޯދުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެކުގައި ކުރިއަރަން ބޭނުންވާ މީހަކާއެކު މާނަހުރި ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކުރުމެވެ. އެންމެ އެކަށޭނަ ބައިވެރިޔާއަކީ ތިބާގެ ހުރިހާ ބަލިކަށިކަމަކަށް ތާއީދުކުރާނެ މީހެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ފަހަރު އޭނާ ތިބާއަށް ގޮންޖަހައި، ހިތް ނުރުހޭ ހަޤީޤަތްތައް ބުނެދީ، ތިބާ އިސްލާހުވުމަށް ހިތްވަރުދޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެކަން އޭނާ ކުރާނީ ތިބާގެ އަގު ވައްޓާނުލައި، އިޙުތިރާމާ އެކުގައެވެ. އެފަދަ މީހުން ތިބާގެ އުނި ސިފަތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ތިބާގެ ހުރި ޤާބިލިއްޔަތުކަން ދެނެގަންނާނެއެވެ. އަދި ކަންކަން ރަނގަޅުވުމަށް ވަގުތު ބޭނުންވާނެކަން ޤަބޫލުކުރާނެއެވެ.
އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ބޮޑުބައެއް ހޭދަކުރަނީ އަނެކާ “ރަނގަޅުކުރުމުގައެވެ.” ނަމަވެސް އަސްލު ކުރަންޖެހޭ ސުވާލަކީ ދެމީހުންވެސް އެކުގައި ކުރިއަރަން ތައްޔާރުތޯއެވެ. އެހެން މީހަކު ތިމާ ބޭނުންވާ ގޮތަށް ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި ލޯބި ހޯދުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ޝަޚްސިއްޔަތު މުޅިން ބަދަލުކުރާކަށްވެސް ނުޖެހެއެވެ. މުހިންމީ ދެމީހުންވެސް ކަންކަން ދަސްކޮށް، ދޫދީ، ޒިންމާ އުފުލައި، އުނދަގޫ ހާލަތްތަކުގައިވެސް އޯގާތެރިކަން އިޚްތިޔާރު ކުރުމެވެ.
ދުވަސްތައް ފާއިތުވެ، އާދައިގެ ދިރިއުޅުމަކަށް ކަންކަން ބަދަލުވުމުން ލޯތްބަކީ ހިތްގައިމު އެއްޗަކަށް ވެގެންދެއެވެ. އެކަކު އަނެކަކުގެ ވަރުބަލިކަމާއި، މޫޑު ގޯސްވުމާއި، ބިރުވެރިކަމާއި، ގޮތްދޫނުކުރުން ފެންނަން ފަށައެވެ. ލޯތްބަކީ ހަމައެކަނި ރީތި މަންޒަރުތަކެއް ނޫންކަމާއި، އެއީ ބައިވެރިޔާ ހަނދާން ނެތިގެން ނުގެނެވި ހުރި އެއްޗެހި ބާޒާރުން ގެނެސްދިނުން ފަދަ އާދައިގެ ކަންކަން ކަން އިޙުސާސްވެއެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހަކީ ވާހަކަ ފޮތްތަކުގައި އުޅޭ ފަދަ ލޯބީގެ ދުވަހަކަށް ނުވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެއަށްވުރެ މާ ފުރިހަމަ ކަމަކަށް އެކަން ބަދަލުވެއެވެ. އެއީ ތެދުވެރިކަމާއެކު ދިރިއުޅުން ހިއްސާކުރުމެވެ.
އެކުގައި ބަހައްޓަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ މީހަކީ ތިބާގެ ދިރިއުޅުން އަބަދުގެ އަބަދަށް ފުރިހަމަކޮށްދޭ މީހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިރިއުޅުމުގެ އުނދަގޫ ވަގުތުތަކުގައި ތިބާގެ ގާތުގައި ހުންނަ، ތިބާގެ މައްޗަށް ބާރުނުފޯރުވައި ހިތްވަރުދޭ، އަދި ތިބާގެ އުނިކަން ބަލައިގަންނަމުންވެސް ޒިންމާދާރުވުމަށް އެދޭ މީހާއެވެ.
ކޮންމެ މީހަކީވެސް މާޒީއެއްގެ ތަޖުރިބާތަކާއި، ހިތްދަތި ހަނދާންތަކާއެކު އުޅޭ މީހެކެވެ. އަހަރެމެން އެންމެންނަކީވެސް އަދިވެސް ފުރިހަމަވަމުންދާ މީހުންނެވެ.
އަސްލު މުއުޖިޒާތަކީ އުނިކަމެއް ނެތް މީހަކު ފެނުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަނެކާގެ އުނިކަން ދެނެގަނެ، އޭނާގެ ކުރިއެރުމަށް އެހީތެރިވެ، އޭނާގެ އިންތަކަށް އިޙުތިރާމްކޮށް، ދެމީހުން އެކުގައި ތެދުވެރި ގުޅުމެއް ބިނާކުރުމެވެ.
