އައްޑޫގެ ފެހިކަމާއި، އައު ދިރިއުޅުމުގެ ބިންގާ އަދި ހިތުގެ ނުފެންނަ ބިރުވެރިކަން
މާލޭގެ ހަލަބޮލި މަގުތަކާއި، އަބަދު ދުއްވާ އެއްޗެހީގެ އަޑުފަށްގަނޑުން ފުރިފައިވާ މާޙައުލާ އަލްވަދާޢު ކިޔުމަކީ މަރިޔަމާއި ރައްޔާންގެ ޒަވާޖީ ޙަޔާތުގައި އެޅުނު އެންމެ ބޮޑު، އެންމެ ސާބިތު އެއް ފިޔަވަޅެވެ. ކުޑަކުޑަ އާޔާގެ ޢުމުރުން ފަސް އަހަރު ފުރި، އޭނާގެ ހެދިބޮޑުވަމުން އަންނަ ސިކުނޑިއަށް ތަނަވަސް، އަމާން މާޙައުލެއް ހޯދައިދިނުމަކީ އެ ދެމަފިރިންގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަށް ވިއެވެ. މަރިޔަމް ވަޒީފާ އަދާކުރާ ޖަމްޢިއްޔާގެ އިދާރީ މަސައްކަތްތައް އޮންލައިންކޮށް ބެލެހެއްޓޭނެ ފުރުޞަތު ހަމަޖެހުމާއި، ރައްޔާންގެ ވަޒީފާ އައްޑޫ ސިޓީގެ މައި މަރުކަޒަށް ބަދަލުވުމަކީ ﷲ ގެ ތަނަވަސް ރަޙްމަތްޕުޅުން އެމީހުންނަށް މަގުފަހިވެގެން ދިޔަ ކަންކަމެވެ.
ގަމުގެ ވައިގެ ބަނދަރުން ފައިބައިގެން، ލިންކް ރޯޑުގެ ހިތްގައިމު މަގުން ދަތުރުކޮށް ހިތަދޫގައި ހުރި ރައްޔާންގެ ޢާއިލީ ގޯއްޗަށް ދެވުނު ވަގުތަކީ މަރިޔަމްގެ ހިތަށް ފުން ތަސައްލީއެއް ލިބުނު ވަގުތެކެވެ. ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ބިޔަ އަނބުގަސްތަކާއި، ޖަނބުރޯލުގަސްތަކުގެ ފެހިކަމުން މުޅި މާޙައުލު އޮތީ ފިނިކޮށްލާފައެވެ. އެ ބޮޑު ގޯތީގެ އެއްފަރާތުގައި، މަރިޔަމްގެ އަމިއްލަ ޚިޔާލަށް ފަރުމާކޮށްގެން އެޅި ކުޑަ، ނަމަވެސް ނުހަނު ޗާލު ގެއަކީ އެމީހުންގެ އައު ދިރިއުޅުމުގެ ފެށުމެވެ.
ގޭގެ ދޮރުތައް ހުޅުވައިލި ވަގުތު، ކުޑަކުޑަ އާޔާ ހެމުންހެމުން ގޯތިތެރެއަށް ދުއްވައިގަތެވެ. “މަންމާ! ބައްޕާ! ބައްލަވާ! ކޮކާތަކެއް!” އާޔާގެ އެ ތުއްތު، ލޯބި އަޑަކީ މާލޭގެ ކުދި އެޕާޓްމަންޓްތަކުގެ ހަނިކަމުގައި ބަންދުވެފައި އޮތް އެ ކުއްޖާއަށް ލިބުނު މިނިވަންކަމުގެ ފޮނި އިޙުސާސެވެ.
މަރިޔަމް ގޭތެރެ ތަރުތީބުކުރަން ފެށީ ނުހަނު ފަރުވާތެރިކަމާއެކުގައެވެ. ކުޑަދޮރުތަކުގައި މަޑު ނޫކުލައިގެ ފޮތިތައް އަޅުވައި، ސިޓިންގރޫމުގައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް ލިޔެފައިވާ ފިލާތައް ބެހެއްޓިއެވެ. ރައްޔާން ހުރީ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް މަރިޔަމަށް އެހީތެރިވާށެވެ. އޭނާ ގޯތިތެރޭގެ ވިނަތައް ކޮށައި، މަރިޔަމް އިންދަން ގެނައި މަލާއި ތަރުކާރީ އޮށްތަކަށް ވަޅުގަނޑުތައް ކޮނެދިނެވެ. ހަވީރުގެ ވަގުތުތަކުގައި ގަސްތަކަށް ފެންދެމުން ދާއިރު، ރައްޔާނާއި މަރިޔަމްގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ހިތްހަމަޖެހުމުގެ ނޫރެވެ.
އައްޑޫގެ ދިރިއުޅުމަށް މަރިޔަމް ވަރަށް އަވަހަށް ހޭނުނެވެ. ރަށުގެ މީހުންގެ ހިތްހެޔޮކަމާއި، އަވައްޓެރިން ދައްކާ ގާތްކަމަކީ މަރިޔަމަށް ބީރައްޓެހިކަން ފިލުވައިދިން ކަންކަމެވެ. ރައްޔާންގެ މަންމަ ހަލީމާ، ދުވާލަކު އެއްފަހަރު އެ ގެއަށް އައިސް މަރިޔަމަށް ބަދިގޭގެ ކަންކަމުގައި އެހީތެރިވެދީ، އާޔާއާއެކު ކުޅެ ހަދައެވެ. މަރިޔަމްގެ މަންމަ ފާޠިމަތު ވެސް ވީޑިއޯ ކޯލުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ވާހަކަދައްކައި، ދަރިފުޅުމެންގެ އުފާވެރިކަން ފެނި ﷲ އަށް ޝުކުރުކުރެއެވެ.
ނަމަވެސް، މި ހުރިހާ ހަމަޖެހުމެއްގެ ތެރޭގައި ވެސް، މަރިޔަމްގެ ހިތުގެ ކޮންމެވެސް އެއް ކަނެއްގައި ހިމޭން ބިރުވެރިކަމެއް ފޮރުވިފައި އޮތެވެ. އައްޑޫއަކީ ހަމައެކަނި ރައްޔާންގެ އުފަން ވަޒަނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޒީނިޔާގެ ވެސް ރަށެވެ. އެ މާޒީގެ ހުރިހާ ހަނދާންތަކެއް އުފަންވި ފަސްގަނޑެވެ. މަގުމައްޗަށް ނުކުންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ނުވަތަ ރައްޔާން ވަޒީފާއަށް ދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެ މާޒީ އަނެއްކާވެސް އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއަށް ވަދެދާނެތޯ އޭނާގެ ހިތުގައި ސުވާލު އުފެދެއެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ ހަވީރު، ރައްޔާން އޮފީހުން އައިސް ސައި ބޯން އިންދާ މަރިޔަމް އެ ވާހަކަ ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކޮށް ފެށިއެވެ.
ބަދިގޭގެ ކުޑަދޮރުން ވަންނަމުން ދިޔަ ފިނިފިނި ވައިރޯޅީގެ ތެރޭގައި، ހޫނު ސައިތަށިން އަރަމުން ދިޔަ އާވިތަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިން މަރިޔަމްގެ މޫނުމަތީގައި ވަނީ ފުން ވިސްނުމެކެވެ. ރައްޔާން އިނީ ސައިތަށިން ކޯވަރެއް ބޯލުމަށްފަހު، މަރިޔަމްގެ ހަރަކާތްތަކަށް ސަމާލުވެގެންނެވެ. މަރިޔަމްގެ މިޒާޖުގައިވާ ހަމަހިމޭންކަމުގެ ތެރޭގައި ފޮރުވިފައިވާ ކޮންމެވެސް ނުތަނަވަސްކަމެއް އޭނާއަށް އިޙުސާސްކުރެވެމުން ދިޔައެވެ.
“ރައްޔާން..” މަރިޔަމް އިސްއުފުލައި، ރައްޔާންގެ ދެލޮލަށް ސީދާ ބަލައިލިއެވެ. އެ އަޑުގައި ވަނީ ޖެހިލުންވުމަކާއި، ހިތުގެ ތެދުވެރިކަމެވެ. “މި ރަށަށް އާދެވުނީތީ އަހަރެން ވަރަށް އުފާވޭ. މި ގޭގެ ހަމަޖެހުމާއި، އާޔާގެ ހިނިތުންވުމަކީ އަހަރެން އަބަދުވެސް އެދުނު ގޮތް. އެކަމަކު.. ބައެއް ފަހަރު އަހަރެންގެ ހިތުގެ ކަނަކުން ކުޑަކުޑަ ބިރުވެރިކަމެއް އިޙުސާސްވޭ. މި ރަށަކީ ހަމައެކަނި ރައްޔާން އުފަންވި ރަށެއް ނޫނެއްނު؟ މިއީ.. މިއީ ރައްޔާންގެ މާޒީއާ ވެސް ގުޅިފައިވާ ތަނެއް.”
ރައްޔާންގެ އަތުގައި ހުރި ސައިތަށި މޭޒުމަތީގައި މަޑުމަޑުން ބެހެއްޓިއެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން އެއްވެސް ރުޅިވެރިކަމެއް ނުވަތަ ހިތްހަމަނުޖެހުމެއް ނުފެނުނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ފެނުނީ ފުން ވިސްނުންތެރިކަމާއި، މަރިޔަމްގެ އިޙުސާސްތައް ދެނެގަނެވިއްޖެކަމުގެ އޯގާތެރިކަމެވެ.
ރައްޔާން ގޮނޑި ކުޑަކޮށް ކައިރިކޮށްލަމުން، މަރިޔަމްގެ ފިނިވެފައިވާ ދެއަތްތިލަ އޭނާގެ ދެއަތުގެ ތެރެއަށް ލައި ބާރުކޮށްލިއެވެ.
“މަރިޔަމް.” ރައްޔާން ވާހަކަ ދެއްކީ ވަރަށް މަޑުމައިތިރި، އެހާމެ ސާބިތު އަޑަކުންނެވެ. “މަރިޔަމްގެ ހިތުގައި ތިފަދަ ޚިޔާލެއް އުފެދުމަކީ އަހަންނަށް ވިސްނޭ ކަމެއް. އަހަރެން މާޒީގައި ހެދި ގޯހުގެ ބަދަލު މަރިޔަމްގެ ހިތުގައި މިފަދަ ބިރެއްގެ ސިފައިގައި އޮތުމަކީ އަހަރެން ލަދުވެތިވާ ކަމެއް. އެކަމަކު މަރިޔަމް އަހަރެންގެ ދެލޮލަށް ބަލާބަލަ.”
މަރިޔަމް އިސްއުފުލައި ރައްޔާންގެ ދެލޮލަށް ބަލައިލިއެވެ. އެ ދެލޮލުގައި އެއްވެސް ފޮރުވުމެއް، ނުވަތަ ޝައްކެއް ނެތެވެ.
“މި ރަށަކީ އަހަރެންގެ ކުޑައިރުގެ ދުވަސްތައް ހޭދަކުރި ފަސްގަނޑު. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ހަޤީޤީ ދިރިއުޅުމާއި، އަހަރެންގެ ހިތުގެ ރަސްކަމަކީ މިއަދު މަރިޔަމާއި އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅު.” ރައްޔާން މަރިޔަމްގެ އަތް ގެނެސް އޭނާގެ މޭމަތީގައި، ހިތް އޮތް ދިމާލުގައި ޖައްސައިލިއެވެ. “މި ހިތުގެ ކޮންމެ ވިންދަކީ މަރިޔަމަށްޓަކައި ޖަހާ ވިންދެއް. ޒީނިޔާއަކީ އަހަރެންގެ މާޒީން އެއްކޮށް ފޮހެވި، ވަޅުލެވިފައިވާ ނަމެއް. އަހަރެން މި ރަށަށް މަރިޔަމާއި އާޔާ ގޮވައިގެން މިއައީ އެއްވެސް މާޒީއެއް ހޯދާކަށް ނޫން. އަހަރެމެންގެ އަމިއްލަ ސުވަރުގެއެއް މިތަނުގައި ބިނާކުރަން. މަރިޔަމް އަހަންނަށް ފުރިހަމައަށް އިތުބާރުކުރޭ.”
ރައްޔާންގެ އެ ކޮންމެ ލަފުޒަކީ މަރިޔަމްގެ ހިތަށް ބަޔާންކުރަން ދަތި ފިނިކަމަކާއި، ހަމަޖެހުމެއް ގެނެސްދިން ބަސްތަކެކެވެ. މަރިޔަމްގެ ލޮލުން ކަރުނައިގެ ތެތްކަން ފާޅުވި ނަމަވެސް، އެ ތުންފަތްމައްޗަށް ވެރިވީ ފުރިހަމަ ހިނިތުންވުމެކެވެ.
“އަހަރެން ރައްޔާނަށް އިތުބާރުކުރަން.” މަރިޔަމް މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. “އަދި ދުވަހަކުވެސް އެ އިތުބާރަކަށް ގުޑުމެއް ނާންނާނެ.”
އެ ވަގުތު ގޯތިތެރެއިން ދުވެފައި އައި އާޔާ ބަދިގެއަށް ވަދެ، ދެމީހުންގެ މެދަށް ވަދެގަތެވެ. “މަންމާ! ބައްޕާ! ބައްލަވާ! އަޅުގަނޑު މާމަގެ ގެއިން ގެނައި ޖަނބުރޯލު!”
ރައްޔާން ދަރިފުޅު އުރާލައި މައްޗަށް އެއްލިއެވެ. އާޔާގެ ހުނުމުގެ އަޑުން މުޅި ގޭތެރެ ގުގުމައިގެން ދިޔައެވެ. މަރިޔަމް އެ މަންޒަރު ބަލަން ހުރިއިރު، އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް އެންމެ ފަހު ނުތަނަވަސްކަމުގެ ވިލާގަނޑު ވެސް ވައިގެ ތެރެއަށް ފޭދިގެން ދިޔައެވެ.
ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް، އައްޑޫގެ ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއަށް މަރިޔަމްގެ އަމިއްލަ ވަނާތަކާއި ހުނަރުތައް އިތުރަށް ގުޅިލާމެހެން ފެށިއެވެ. އޭނާ ހަމައެކަނި އޮންލައިންކޮށް އޮފީހުގެ މަސައްކަތްތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ އިތުރުން، ރަށުގެ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންގެ ތަޢުލީމީ އަދި ދީނީ ކަންކަމަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ހިލޭސާބަހަށް ކުދިކުދި މަސައްކަތްތައް ފެށިއެވެ. ގޭގެ ފެންޑާމަތީގައި އަވައްޓެރި ކުދިންނަށް ޤުރުއާން ކިޔަވައިދިނުމާއި، އަޚްލާޤީ ރިވެތި އާދަތައް ދަސްކޮށްދިނުމަކީ މަރިޔަމްގެ ހިތަށް އެންމެ ބޮޑު އުފަލެއް ގެނެސްދިން އެއް ކަމަކަށް ވިއެވެ.
ރައްޔާން ހުންނަނީ އަނބިމީހާގެ މިފަދަ ކޮންމެ ހެޔޮ ޢަމަލަކަށް ފުރިހަމައަށް ހިތްވަރުދީ، މަގުފަހިކޮށްދޭށެވެ. އޭނާ އަމިއްލަ އަތުން ގޭގެ ފެންޑާގައި ކުދިންނަށް އިށީނދެވޭނެ ފަދަ ލަކުޑި ބެންޗުތަކެއް ހަދައިދީ، ކުޑަ ލައިބްރަރީއެއް ޤާއިމުކޮށްދިނެވެ. މަރިޔަމްގެ މި ޚިދުމަތްތަކުގެ ސަބަބުން މުޅި އަވަށުގެ މީހުންގެ މެދުގައި އޭނާއަށް އޮތް ޤަދަރާއި ލޯބި އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. އެންމެން ވެސް އޭނާއަށް މުޚާޠަބުކުރަނީ ނުހަނު އިޙްތިރާމާއެކުގައެވެ.
ހަފުތާ ބަންދު ދުވަސްދުވަހަކީ އެ ޢާއިލާގެ އެންމެ އުފާވެރި ވަގުތުތަކެވެ. އެފަދަ ދުވަސްތަކުގައި، ރައްޔާންގެ މަންމަ ހަލީމާއާއެކު މުޅި ޢާއިލާ އެއްކޮށް ގަމުގެ ހިތްގައިމު ގޮނޑުދޮށްތަކަށާއި، ބޭރުމަތީގެ ފިނި މައިޒާންތަކަށް ޕިކްނިކް ދެއެވެ. ދޮންވެލިގަނޑުމަތީގައި އާޔާ ކުދިކުދި ދޮންވެލި ގަނޑުވަރުތައް ހަދަން އިންނައިރު، ރައްޔާނާއި މަރިޔަމް އެ މަންޒަރު ބަލަން ތިބެނީ ފުރިހަމަ ޝުކުރުވެރިކަމާއެކުގައެވެ. ހަލީމާ އެ ދެމަފިރިންގެ އުފާވެރިކަން ފެނިފައި އަބަދުވެސް ހެޔޮ ދުޢާކުރެއެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ ހަވީރު، ކޯޒްވޭގެ އަރިމަތީގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ތިބިއިރު، އާޔާ އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ ދެއަތުން މަންމައާއި ބައްޕަގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިލިއެވެ. “މަންމާ، ބައްޕާ! އަޅުގަނޑު މިތަނުގައި އުޅެން ވަރަށް އުފާވޭ. މިއީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ރީތި ތަން!”
ރައްޔާން ހިނިތުންވެލަމުން ތިރިވެ، ދަރިފުޅު އުރާލައި ކޮނޑުމައްޗަށް ލިއެވެ. ދެން އޭނާ މަރިޔަމްގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. އެ މޫނުމަތީގައި ވަނީ އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް، ހިތާމައެއް ނެތް ސާފު ހިތްހަމަޖެހުމެވެ.
“މަރިޔަމް.” ރައްޔާން މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. “އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ނަސީބަކީ، ކިތަންމެ ބޮޑު ތޫފާނެއް އައި ނަމަވެސް، ﷲ ގެ ރަޙްމަތާއެކު އަހަރެމެން އެކުގައި ސާބިތުވެ ތިބެވުނުކަން.”
މަރިޔަމް ރައްޔާންގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިލިއެވެ. “އާނ ރައްޔާން. އިތުބާރާއި މަޢާފުކުރުމަކީ ކޮންމެ ގުޅުމެއްގެ ވެސް އަސްލު. އެ ބިންގާ ވަރުގަދަ ވެއްޖެނަމަ، އެއްވެސް އޮއިވަރަކަށް އެ ގުޅުން ގުޑުވައެއް ނުލެވޭނެ.”
އިރުއޮއްސި، އުޑުމަތީގައި ތަރިތައް ފިޔަޖަހަން ފެށިއިރު، އެ ކުޑަކުޑަ ޢާއިލާ އެނބުރި ގެއާ ދިމާއަށް މިސްރާބު ޖެހީ، އީމާންތެރިކަމާއި ތެދުވެރި ލޯބީގެ އަލީގައި ދިރިއުޅުމުގެ އައު ދުވަހަކަށް ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެގެންވާ ހިތްތަކަކާއި އެކުގައެވެ. ދެ ހިތެއްގެ ދެމެދުގައި އޮތް ހަމަހިމޭންކަން، މިއަދު މިވަނީ ދުވަހަކުވެސް ނުނިމޭނެ އުފާވެރިކަމުގެ ރީތި ރާގަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ.
(ނުނިމޭ)
