ތޫނު ނަޒަރު
“މިރްޒާ، މިއީ ވަޝިއްޔާ.”
އެ ނަން އޭނާގެ ހިތުގައި ބިންވަޅު ނެގުނީ އޭނާ އުންމީދު ނުކުރާ ފަދަ ފަސޭހަކަމަކާ އެކުގައެވެ.
“ވަޝިއްޔާ.” އޭނާ އެ ނަން ތަކުރާރުކޮށްލަމުން ހިނިތުންވުމަކާއެކު ބުންޏެވެ. “ރޭގައިވެސް އެތާ ހުރިން ދޯ؟”
އޭނާއާ ދިމާއަށް ކުޑަކޮށް ބަލާލުމަށްފަހު، އެއީ ކާކުކަން ވަޝިއްޔާއަށް އެނގުނެވެ.
“އާނ، ކޮންމެވެސް ތަނަކުން ފެނުނު ހަނދާނެއް ވޭ.”
“ކޮންމެވެސް ތަނަކުންނޭ؟” ހިނިތުންވެފައި ހުރެ އޭނާ އެހިއެވެ. “ތިހެން ބުނީމަ ހީވަނީ އަހަރެން ފެނުނު ހަނދާން ހުރިކަން އެއްބަސްވާން ބޭނުންނުވަނީހެން.”
ވަޝިއްޔާގެ މޫނުމައްޗަށް ކުޑަ ހިނިތުންވުމެއް އައެވެ.
“ފަހަރެއްގައި މީހުންނަށްވުރެ ބޮޑަށް އެ ތަން މާ ރަނގަޅަށް ހަނދާން ހުރީ ކަމަށް ވެދާނެ.”
“އެއީ ވަރަށް ދެރަ ކަމެއް. އަހަރެން އުންމީދު ކުރީ އެ ތަނަށްވުރެ ރަނގަޅު ތަސައްވުރެއް ދެވޭނެ ކަމަށް.”
އޭނާ ހީނލިއެވެ. އެއީ މާ ބާރު ހިނިގަނޑެއް ނޫން ނަމަވެސް، އޭނާގެ މޫނުމައްޗަށް އައި ބަދަލު މިރްޒާއަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. އޭނާ ހީނލުމުން މޫނުގެ އުޖާލާކަން އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. އެވަގުތު މިރްޒާ ބުނަން އުޅުނު އާދައިގެ ޖުމްލަވެސް ހަނދާން ނެތުނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ވަރަށް އަވަހަށް ހަމައަކަށް އެޅުނެވެ.
“ކިހާ ދުވަހަކު ލަންކާގައި މަޑުކުރަނީ؟”
“ރޭވުމާ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ދާނަމަ ގާތްގަނޑަކަށް ތިން މަސް ދުވަހު.”
“ތިން މަސް ދުވަހަކީ މި ތަނަށް އާދަވާން ފުދޭވަރުގެ މުއްދަތެއް.”
“ނޫނީ މި ތަނަކީ ތިމާ އުންމީދު ކުރި ފަދަ ތަނެއް ނޫންކަން އެނގެންވެސް ފުދޭވަރުގެ މުއްދަތެއް.” އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ.
މިރްޒާ ބޯ ކުޑަކޮށް އަރިކޮށްލިއެވެ. “އެއީ ތިމާ އުންމީދު ކުރާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ކަމެއް.”
“އަހަރެން ޤަބޫލުކުރަނީ ތިހެން.”
އޭނާ ޖަވާބު ދިން ގޮތުން އެ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދަން މިރްޒާ ބޭނުންވިއެވެ. އޭނާއަކީ މީހުންގެ ރުހުން ހޯދަން މާ ބޮޑަށް އުޅޭ ނުވަތަ މާ ދުރުހެލި މީހެއް ނޫނެވެ. އަދި ވާހަކަދައްކަން ލަދުގަންނަ ނުވަތަ މާ ބޮޑަށް އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިތުބާރު އޮވެގެން ހުރިހާ ވަގުތަކު ވާހަކަދައްކާ މީހެއްވެސް ނޫނެވެ. އޭނާ އަޑުއަހަނީ ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާ އެކުގައެވެ. ޖަވާބު ދިނުމުގެ ކުރިން ވިސްނާލައެވެ. އަދި އެއްވެސް މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތި ވާހަކަ ކުރިއަށް ދިޔުމަށް ފުރުސަތު ދެއެވެ.
މިރްޒާއަށް މީގެ ކުރިން ބައްދަލުވެފައިވާ ގިނަ މީހުންނަކީ ކޮންމެ ބައްދަލުވުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސު އިސްތިހާރު ކުރުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭ މީހުންނެވެ. ނަމަވެސް ވަޝިއްޔާ ބޮޑަށް ބޭނުންވީ އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ހުރި މީހާ ދެނެގަންނާށެވެ.
އެއީ ކުޑަ ތަފާތެކެވެ. ނަމަވެސް މިރްޒާއަކީ ކުދިކުދި ތަފާތުތައް ފާހަގަކުރާ މީހެކެވެ. އޭނާގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައިވަނީ އެފަދަ ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ.
*****
ޖެހިގެން އައި މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެޕާޓްމަންޓްގެ ކަންކަން ހަމަޖެހުނެވެ. މިރްޒާ ހުރިހާ ކަމެއް ފުރިހަމައަށް ހަމަޖައްސައިދިނުމުން، އެ ގުރޫޕުގެ މީހުން އެމީހުންގެ ވަގުތީ ގޭގައި ހަމަޖެހިލިއެވެ. އެއީ ނުދަންނަ ޤައުމަކަށް އައުމަށްފަހު އިތުބާރު ކުރެވޭ ތަނެއް ލިބުމުން ލިބޭ ހިތްހަމަޖެހުމާ އެކުގައެވެ. ފޮށިތައް ހުސްކުރުމާއި، ކާބޯތަކެތި ގަތުމާއި، ބައްދަލުވުންތައް ތަރުތީބުކުރުމާއި، ޒިޔާރަތްކުރާނެ ތަންތަން ކަނޑައެޅުން ފަދަ އާ ތަނެއްގައި ދިރިއުޅެން ފަށާއިރު ނިންމަންޖެހޭ އެތައް ކަމެއް އެމީހުން ކުރަމުން ދިޔައެވެ.
ވަޝިއްޔާ ހުރިހާ ކަމަކަށް ވަރަށް ޝައުޤުވެރިކަން ދިނެވެ. އޭނާ އެ ސަރަހައްދާ ބެހޭގޮތުންނާއި، އެ ރަށުގެ ކާބޯތަކެއްޗާއި، ވިޔަފާރިކުރަން އެންމެ ރަނގަޅު ތަންތަނާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރިއެވެ. އަދި ފަތުރުވެރިން އުޅޭ ސަރަހައްދުތަކާއި އާންމުން އުޅޭ ސަރަހައްދުތަކުގެ ތަފާތު ދެނެގަންނަން ބޭނުންވިއެވެ. އިރުއޮއްސޭ ވަގުތު ބާރުބޮޑުވާ މަގުތަކާއި، އާންމުކޮށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ލިބޭނެ ތަންތަނާއި، އޭނާއަށް އާ މާހައުލެއްގައި މީހުން ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން ބަހައްޓާ ގޮތް އޭނާ ބަލަމުން ދިޔައެވެ.
މިރްޒާ އޭނާގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެމުން ދިޔައެވެ. ބައެއް ފަހަރު އަމަލީ ނަސޭހަތް ދިނުމުންނެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު އޭނާ ހިނިއަންނަ ފަދަ ވާހަކަތައް ކިޔައިދެމުންނެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު، އެއްވެސް ޝައްކެއް ނުއުފެދޭހާ ފުރިހަމައަށް، ހަޤީޤަތާ އެއްވަރަށް ދޮގުތައްވެސް އޭނާ ކިޔައިދެމުން ދިޔައެވެ.
މީހުންނަށް ހިތްހަމަޖެހުމާއި އަމާންކަން އިޙުސާސްކޮށްދިނުމުގައި އޭނާއަކީ ކުޅަދާނަ މާހިރެކެވެ. އޭނާއަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި، ބާރު ބޭނުންކޮށްގެން ނުހުޅުވޭ އެތައް ދޮރެއް، މީހަކަށް ހިތްހަމަޖެހުން ދީގެން ހުޅުވިދާނެއެވެ. ތިމާގެ ކައިރީގައި ހުންނައިރު ރައްކާތެރިކަން އިޙުސާސްކުރެވޭ މީހަކު، ބީރައްޓެއްސަކަށް ދުވަހަކުވެސް ކިޔައިނުދޭނެ ސިއްރުތައް ކިޔައިދޭނެއެވެ. ތިމާއަކީ އެމީހަކު ދަންނަ މީހެއް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރާ މީހަކު، ތިމާގެ ނިންމުންތަކަށް ބަރޯސާވާން ފަށާނެއެވެ. އަދި ތިމާގެ އެކުވެރިކަމަށް ލޯބިކުރާ މީހަކު، އެހެން ނޫންނަމަ ސުވާލު އުފެދޭނެ ކުދިކުދި އުނިކަންތައްތަކަށްވެސް ފަރުވާކުޑަކޮށްލާނެއެވެ.
މިރްޒާގެ ދިރިއުޅުމަށް ވަޝިއްޔާ އައުމުގެ މާ ކުރިންވެސް އޭނާއަށް މިކަންކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގެއެވެ. އަދި އޭނާ ދިޔައީ އެކަންކަމުގެ ބޭނުން ހިފަމުންނެވެ. ނަމަވެސް ވަޝިއްޔާއާއެކު، އޭނާގެ މި އުކުޅުތަކަކީ ކުރިން ހީކުރި ފަދަ ރޭވުންތެރި ކަންތައްތަކެއް ކަމަކަށް އޭނާއަކަށް އިޙުސާސެއް ނުކުރެވެއެވެ.
އެ ގުރޫޕަށް އެއްވެސް ކަމެއް ބޭނުންވޭތޯ ބަލާލުމަށް އޭނާ އަމިއްލައަށް އެޕާޓްމަންޓަށް ޒިޔާރަތް ކުރަން ފެށިއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކައިރި ފިހާރައަކުން މޭވާ ހިފައިގެންނެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު އެމީހުން ދާން ބޭނުންވާ ތަނަކާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތު ހިފައިގެންނެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު އެހެން މީހަކަށްވެސް ފަސޭހައިން ކޮށްލެވޭނެ ކުދިކުދި ކަންތައްތަކުގައި އެހީތެރިވެދިނުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. އޭނާ އެތަނަށް ދާ ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް، އެކަމަށް ދެއްކޭނެ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެއެވެ.
ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މެހެމާންދާރީ އަދާކުރުމަކީ ރަސްމީ ދަޢުވަތަކަށް ބޭނުންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީހަކު ހެދިކާ ހިފައިގެން އަތުވެދާނެއެވެ. އަނެކަކު ސައި ތައްޔާރުކޮށްފާނެއެވެ. މާގިނަ އިރުތަކެއް ނުވެ، އާދައިގެ ވާހަކަދެއްކުމެއްގެ ތެރެއިން މުޅި ހަވީރުގެ އެއްވުމަކަށް އެކަން ބަދަލުވެގެންދެއެވެ. އާއިލާގެ މީހުންގެ ހާލުބަލައި، ރަށްރަށުގެ ޚަބަރުތައް ބަދަލުކޮށް، ތަކެތީގެ އަގުބޮޑުވުމުގެ ޝަކުވާކޮށް، ތިމާގެ މީހުންގެ ވާހަކަ ދައްކައި، އަދި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި އުޅުމުން ދިމާވާ ތަފާތު ތަޖުރިބާތައް އެކަކު އަނެކަކާ ހިއްސާކުރެއެވެ.
ބިއްލޫރި ތަށިތަކުގައި ސައި ބަހަމުން ދިޔައެވެ. ބިސްކޯދާއި ހެދިކާ ތަށިތައް އެކި މީހުންނަށް ދެމުން ދިޔައެވެ. ކޮންމެހެންވެސް މީހަކު މާލޭގައި އުޅޭ ދަންނަ މީހެއްގެ ވާހަކަ ނުވަތަ ތިމާގެ މީހެއްގެ ވާހަކަ ފަށާނެއެވެ. އަދި ބާޒާރުކުރުމުގެ ވާހަކައިން ފެށިގެން ކައިވެނީގެ ވާހަކައާއި، އާއިލީ ޒިންމާތަކާއި، ރަށުން އިވޭ އެންމެ ފަހުގެ ޚަބަރުތަކަށް އެ ވާހަކަތައް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.
މިރުޒާއަށް އޭނާ ހީކުރި ވަރަށްވުރެ ގިނައިން އެފަދަ ހަވީރުތަކަށް ދެވެން ފެށުނެވެ. އޭނާ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބުނަމުން ދިޔައީ އެއީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ ދިވެހި އަޚުންނަށް އެހީތެރިވަނީ ކަމަށެވެ. އެއީ ހިތްހަމަޖެހޭ މަޖިލީހެއް ކަމަށް އޭނާ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވިސްނައިދިނެވެ. އޭނާ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބައިވަރު ބަހަނާތައް ދެއްކިއެވެ. ނަމަވެސް ހަޤީޤަތަކީ، އޭނާއަށް ވަޝިއްޔާ ފެންނާނެ ވަގުތަކަށް އިންތިޒާރު ކުރެވެން ފެށުމެވެ.
އެންމެންގެ ތެރޭގައި އޭނާގެ އަޑު އަހާލުމަށާއި، މީހަކު މަޖާ ވާހަކައެއް ބުނުމުން އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަ ކުލަވަރު ބަލާލުމަށް މިރުޒާ ބޭނުންވިއެވެ. އޭނާ ދާ ތަންތަނާމެދު އޭނާ ދެކޭގޮތާއި، އޭނާގެ ދަބަހުގައި އޮންނަ ކުޑަ ނޯޓުފޮތުގައި ލިޔަނީ ކޮން އެއްޗެއްކަން އޮޅުންފިލުވަން މިރުޒާ ބޭނުންވިއެވެ.
އެއްދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު، އެހެން މީހުން ބާޒާރަށް ދިއުމުގެ ވާހަކައިގައި ތިއްބާ، ވަޝިއްޔާގެ ސައިތަށި ކައިރީގައި އޮތް ނޯޓުފޮތް މިރުޒާއަށް ފެނުނެވެ.
“ތި ޑައިރީއެއްތަ؟” އޭނާ އެހިއެވެ.
ވަޝިއްޔާ އެ ފޮތަށް ބަލާލުމަށްފަހު، އެ ފޮތުގެ މަތީގައި އަތް ބޭއްވިއެވެ. އެއީ ދިފާއީ ގޮތަކުން ކުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އަމިއްލަ ކަމަކަށް މީހުން ބަހައްޓާ ފަދަ ރައްކާތެރިކަމުގެ އިޙުސާސަކާއެކުގައެވެ.
“އެކަހަލަ އެއްޗެއް.”
“އެހެންވީމާ ތިޔައީ ވަރަށް ސިއްރުވެރި އެއްޗެއްތާ.”
“މީގައި އެއްވެސް ސިއްރުވެރިކަމެއް ނެތް. މިއީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ އެއްޗެއް.”
މިރުޒާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. “ސިއްރުވެރި މީހުން އަބަދުވެސް ބުނާނީ ތިޔަހެން.”
“މިރުޒާގެ ލިޔަނީ ކޮން އެއްޗެއް؟” ވަޝިއްޔާ ސުވާލުކުރިއެވެ.
“އަހަރެން ތިޔަ ކަހަލަ ފޮތެއް ނުގެންގުޅެން.”
“ދެން ކަންކަން ހަނދާން ބަހައްޓަނީ ކިހިނެއް؟”
“މުހިންމު ކަންކަން އަހަރެން ހަނދާން ހުރޭ.”
ވަޝިއްޔާ ފުން ވިސްނުމަކާއެކު އޭނާއަށް ބަލާލިއެވެ. “އެއީ ވަރަށް ފަސޭހަ ގޮތެއްތާ.”
“ކީއްވެ؟”
“މީހަކު ހަނދާން ނައްތާލަން ބޭނުންވާ ކޮންމެ ކަމަކީ މުހިންމު ނޫން ކަމެއް ކަމަށް ބުނެވިދާނެތީ.”
(ނުނިމޭ)
