އިސްލާމްދީނަކީ އެކަކު އަނެކަކަށް ހެޔޮދުއާކުރުމާއި، އޯގާތެރިކަން އިސްކުރުމަށް ބާރުއަޅާ މަތިވެރި ދީނެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ބަލިމީހުންނަށް ޒިޔާރަތްކޮށް، އެމީހުންނަށް ހެޔޮދުއާ ކޮށްދިނުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް އޮތް މަތިވެރި ޙައްޤެކެވެ. ބަލިމީހުންނަށް ދުއާކުރުމުގައި އަޅުގަނޑުމެން އާންމުކޮށް ބޭނުންކޮށް އުޅޭ ދެ ލަފުޒަކީ “ޝަފާކަﷲ” (Shafakallah) އަދި “ޝިފާކަﷲ” (Shifakallah) އެވެ. މި ދެ ލަފުޒުގެ މާނަ އާއި ބޭނުންކުރާ ގޮތް ރަނގަޅަށް ދެނެގަތުމަކީ ދުއާގެ މާނަ ފުރިހަމަގޮތުގައި ދޭހަވުމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
“ޝަފާކަﷲ” މި ލަފުޒަކީ އަރަބި ބަހުގެ “ޝަފާ” (شفى) މި ކަލިމައިން އުފެދިފައިވާ ލަފުޒެކެވެ. މީގެ މާނައަކީ “ﷲ ތިބާއަށް ފަރުވާ ދެއްވާށި” ނުވަތަ “ﷲ ތިބާއަށް ބަލިން ފަސޭހަކަން ދެއްވާށި” އެވެ. މިއީ ސީދާ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ކިބައިން ބަލިމީހާއަށް ޝިފާ ދެއްވުމަށް އެދި ކުރެވޭ ދުއާއެކެވެ. އަރަބި ބަހުގެ ގަވާއިދަށް ބަލާއިރު، މި ލަފުޒު ބޭނުންކުރާ ފަރާތުގެ ޖިންސަށް ބަލައި ބަދަލުތަކެއް އާދެއެވެ.
ފިރިހެނަކަށް ދުއާކުރާއިރު: “ޝަފާކަﷲ” (Shafakallah)
އަންހެނަކަށް ދުއާކުރާއިރު: “ޝަފާކިﷲ” (Shafakillah)
ގިނަ ބަޔަކަށް ދުއާކުރާއިރު: “ޝަފާކުމުﷲ” (Shafakumullah)
“ޝިފާކަﷲ” މި ލަފުޒަށް ބަލާއިރު، “ޝިފާ” (شفاء) އަކީ ނަމެކެވެ. މީގެ މާނައަކީ “ބަލިން ފަސޭހަވުން” ނުވަތަ “ބަލީގެ ފަރުވާ” އެވެ. ބައެއް އިލްމުވެރިން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، “ޝަފާކަﷲ” ބޭނުންކުރުން ބަހުގެ ގޮތުން މާ ފުރިހަމަވެފައި ޞައްޙައެވެ. ސަބަބަކީ “ޝަފާ” އަކީ ކަމެއް ކުރެއްވުމުގެ މާނަ (Verb) ދޭހަކޮށްދޭ ލަފުޒަކަށް ވާތީއެވެ. ނަމަވެސް، “ޝިފާކަﷲ” ބޭނުންކުރި ކަމުގައިވިޔަސް އޭގެ މާނަ ދޭހަވަނީ ހަމަ އެއް މަގްޞަދެއްގައެވެ. އެއީ ﷲ ތިބާއަށް ޝިފާ ދެއްވުމެވެ.
ދިވެހި މުޖުތަމައުގައި މި ދެ ލަފުޒުވެސް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތަކީ ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ސުންނަތުން ސާބިތުވާ ފަދަ އާދަކާދަތަކަށް ތަބާވުމެވެ. ބަލިމީހާއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ހިނދު “لاَ بَأسَ طَهُورٌ إنْ شَاءَ اللهُ (ލާ ބައުސަ ޠަހޫރުން އިންޝާﷲ)” (ކަންބޮޑުނުވާށެވެ، ﷲގެ އިރާދަފުޅާއެކު މިއީ ފާފަތަކުން ތާހިރުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.) ކިޔުމަކީ ސުންނަތުން ސާބިތުވާ ކަމެކެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، “ޝަފާކަﷲ” ނުވަތަ “ޝިފާކަﷲ” ބޭނުންކުރި ކަމުގައިވިޔަސް، އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު އެމީހަކަށް ހެޔޮދުއާ ކުރުމެވެ. ބަހުގެ ހަމަތަކަށް ބަލައި، ފިރިހެނަކަށް ނަމަ “ޝަފާކަﷲ” އަދި އަންހެނަކަށް ނަމަ “ޝަފާކިﷲ” ބޭނުންކުރުމަކީ ބަހުގެ ގޮތުންނާއި އަދަބީގޮތުން އެންމެ ރީތި ގޮތެވެ. މިފަދަ ކުދިކުދި ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދީނީ އަދި ބަހަވީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
