ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އޭގެ ގުދުރަތީ ރީތިކަމާއި، މުއްސަނދި ސަގާފަތުގެ އިތުރުން ކެއިންބުއިމުގެ ތަފާތު ރަހަތަކަށް މަޝްހޫރު ގައުމެކެވެ. ދިވެހި ކެއުމަކީ ދިވެހިންގެ އަމިއްލަވަންތަކަމާއި، ދިވެހިވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބަހާއެވެ. އެއީ ޒަމާނުއްސުރެ ދިވެހިންގެ ކާބަފައިން ބޭނުންކުރަމުން އައި، ރާއްޖޭގެ މާހައުލުން ލިބޭ ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން ތައްޔާރުކުރާ ރަހަ މީރު ކެއުންތަކެކެވެ.
ދިވެހި ކެއުމެއް ތައްޔާރުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މައިގަނޑު ތަކެއްޗަށް ބަލާއިރު، އެންމެ މުހިންމު އެއްޗަކީ ކަނޑުމަހެވެ. ދިވެހިންގެ ކެއުމުގެ ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތެއް ހިމެނުމަކީ އާދައެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ކާށި، ގަބުޅި އަދި ކާށި ކިރަކީ ދިވެހި ކެއުމުގެ ފުރާނައެވެ. ކެއުންތަކަށް ރަހަ ގެނައުމަށްޓަކައި ހިކަނދިފަތް، ރާނބާފަތް، މިރުސް، ފިޔާ، ލުނބޯ އަދި ތަފާތު ހަވާދުތައް ބޭނުންކުރެއެވެ. ބަތް، ރޮށި، ބަނބުކެޔޮ، އަލަ، ކައްޓަލަ އަދި ކަނޑުލަކީ ދިވެހި ކެއުންތަކުގައި ހިމެނޭ މައިގަނޑު ކާބޯހައިޑްރޭޓްސްގެ ބާވަތްތަކެވެ.
ދިވެހި ކެއުމަކީ ހަމައެކަނި ރަހަ މީރު ކެއުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ސިއްހީ ގޮތުން ބަލާއިރުވެސް ގިނަގުނަ ފައިދާތަކެއް ލިބޭ ކެއުމެކެވެ. ދިވެހި ކެއުމުގައި ގިނައިން ބޭނުންކުރާ ތާޒާ ކަނޑުމަހަކީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ޕްރޮޓީންއާއި އޮމެގާ-3 ފެޓީ އެސިޑް ލިއްބައިދޭ އެއްޗެކެވެ. ކާށީގެ ބާވަތްތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ފައިދާހުރި ފެޓްސް ލިއްބައިދޭ އެއްޗެކެވެ. އަދި ދިވެހި ކެއުމުގައި ގިނައިން ބޭނުންކުރާ މިރުސް، ފިޔާ، އަދި ލޮނުމެދަކީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ވަރުގަދަކޮށްދޭ ތަކެއްޗެވެ. ބާޒާރުން ލިބޭ ޕްރޮސެސްޑް ފުޑް ނުވަތަ ދަޅުކާނާއާ އަޅާބަލާއިރު، ދިވެހި ކެއުމަކީ ގުދުރަތީ ތަކެތިން ތައްޔާރުކުރާ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކެއުމެކެވެ.
ނަމަވެސް، ހިތާމަޔަކީ އަދުގެ ޒުވާން ޖީލު ދިވެހި ކެއުމާ ދުރުވަމުންދާ ކަމެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ބޭރުގެ ދުނިޔެއަށް ދިވެހިން ހުޅުވިފައިވުމާއި، “ފާސްޓް ފުޑް” ނުވަތަ އަވަސް ކެއުންތަކަށް އޮންނަ ލޯބި އިތުރުވުމެވެ. ޒަމާނީ ދިރިއުޅުމުގެ ބާރުމިނުގައި، ދިވެހި ކެއުމެއް ތައްޔާރުކުރުމަށް ހޭދަވާ ވަގުތު ގިނަވުމަކީވެސް ގިނަ ބަޔަކު މި ކެއުންތަކާ ދުރުވާ ސަބަބެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބޭރުގެ ތަފާތު ރަހަތަކަށް މުޖުތަމައު ހޭނުމާއި، ދިވެހި ކެއުމަކީ “ބޯދާ” އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ބައެއް ޒުވާނުންނަށް ސިފަވުމަކީވެސް މިކަމުގެ ސަބަބެކެވެ.
ދިވެހި ކެއުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަގާފަތާއި ތަރުބިއްޔަތުގެ މުހިންމު ބަޔެކެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިންގެ ހިކުމަތްތެރިކަމާއި، ދިވެހި ފަސްގަނޑާއި ކަނޑުތަކުން ލިބޭ ނިއުމަތްތަކުގެ ފުރިހަމަ ބޭނުން ހިފާފައިވާ ކެއުމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ދިވެހިވަންތަ ކެއުންތައް، އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދީ، މި މުއްސަނދި އާދަކާދަ ދެމެހެއްޓުމަކީ ކޮންމެ ދިވެއްސެއްގެ ވާޖިބެކެވެ. އަމިއްލަ ރަހަތަކަށް ފަޚުރުވެރިވުމަކީ ޤައުމިއްޔަތު ދިރުވުމެވެ.
