އިރުއޮއްސެމުން ދިޔަ ވަގުތު، އުދަރެހުގައި ހުރި ރަން އަލިކަން މަޑުމަޑުން ފަނޑުވެ، ކަޅު އަނދިރިކަމުގެ ސާލެއް މުޅި ކަނޑުގެ ސަތަހައަށް ފެތުރެން ފަށައިފިއެވެ. “ދޯނި” ދުވަމުން ދިޔައީ އަތޮޅުގެ އެންމެ އެކަހެރި ހިސާބުގައި އޮތް ‘ކަނޑުމަތީގެ ބިރުވެރި ހިޔާ’ ކަމަށް ބުނެވޭ “ދުންފުރި” އާ ދިމާލަށެވެ. އެއީ މީހުން ދިރިނޫޅޭ، ބޯޖަންގަލިތަކުން ފުރިފައިވާ، އަދި އެ ރަށަކާ ބެހޭގޮތުން އެތައް ބިރުވެރި ވާހަކަތަކެއް ދެކެވޭ ރަށެކެވެ.

“އަހަރެމެން މި ކުރަނީ ރަނގަޅު ކަމެއްބާއޭ ހިތަށް އަރާ،” ދޯނީގެ ދިރުނބާކޮޅުގައި އިށީނދެގެން އިން ޒައިދު، އޭނާގެ ރަހުމަތްތެރިންނަށް ބަލާލަމުން ބުންޏެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ނުތަނަވަސްކަން ފާޅުވަމުން ދިޔައެވެ.

“ކޮބާ މައްސަލައަކީ؟ މިއީ ހަމައެކަނި ފޮޓޯގްރަފީ ޕްރޮޖެކްޓެއް. އެ ރަށުގެ ގަދީމީ މިސްކިތާއި، އާސާރީ ތަންތަނުގެ ފޮޓޯ ނަގާލާފަ މާދަމާ ހެނދުނު އަހަރެމެން ތިބޭނީ އެނބުރި ރަށަށް ދާން ފުރާފަ،” ކެމެރާ ލެންސް ސާފުކުރަން އިން އަހުމަދު ވަރަށް ހަމަޖެހިލާފައި ޖަވާބު ދިނެވެ.

ނަމަވެސް ދޯނި ދުއްވަން އިން ކެޕްޓަން، އުމުރުން ދުވަސްވީ އިބްރާހީމްފުޅު، ހުންގާނުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިގެން އިނީ ނުހަނު ސީރިއަސްކޮށެވެ. އޭނާ ކުއްލިއަކަށް ބުންޏެވެ. “ކުދިންނޭ! މިރެއަކީ އާދައިގެ ރެއެއް ނޫން. މިރެއަކީ ‘ކަޅުފޮއި’ ރެއެއް. ދުންފުރީގެ ފަޅަށް ވަދެވުމާއެކު، އެއްވެސް މީހަކު އެކަނި ބޭރަށް ނުނިކުންނާތި. އަދި ރަށުގެ ދެކުނު ފަރާތުގައި ހުންނަ އެ ބޮޑު ނިކަގަހާ ކައިރިނުވާތި. އެއީ ‘މަނާކުރެވިގެންވާ ސަރަހައްދު’.”

ޒައިދުއާއި އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ މާޔާ އެކަކު އަނެކަކަށް ބަލާލިއެވެ. “މަނާކުރެވިގެންވާ ސަރަހައްދޭ؟ އެއީ ކީއްވެ؟” މާޔާ ސުވާލުކުރިއެވެ.

އިބްރާހީމްފުޅު ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. “އެއީ އެ ރަށުގެ ފަސްގަނޑުގަ ވަޅުލެވިފައިވާ ސިއްރުތަކެއްގެ ސަބަބުން. މީގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރިން އެ ރަށުގައި ދިރިއުޅުނު މީހުން ރަށް ދޫކޮށް ދިޔައީ އެންމެ ރެއެއްގެ ތެރޭގަ. ބުނެވޭ ގޮތުގައި އެ ރޭ އެ ރަށަށް ފޭބި ‘ބާރެއްގެ’ ސަބަބުން މުޅި ރަށް ސުންނާފަތިވީ. އެރޭގެ ނަމަކީ ‘މަނާކުރެވިގެންވާ ރޭ’.”

ދޯނި މަޑުމަޑުން ގޮސް ދުންފުރީގެ ފަޅަށް ވަނެވެ. ރަށުގެ ވަށައިގެންވަނީ މަރުވެފައިވާ ކަހަލަ ހިމޭންކަމެކެވެ. ރާޅުޖަހާ އަޑު ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އަޑެއް ނީވެއެވެ. ފަޅުތެރޭގައި ދޯނި އެޅުމަށްފަހު، އެންމެން އެއްގަމަށް ފޭބިއެވެ. އަތިރިމަތީގެ ހުދު ދޮންވެލިގަނޑު މަތީގައި ހަނދުވަރުގެ އަލި އެއްވެސް ވަރަކަށް ނެތުމުން، މުޅި މާހައުލު އޮތީ ބިރުވެރި ކަޅު ކުލައެއްގައެވެ.

 

ކޭމްޕް ޖެހުމަށްޓަކައި އެންމެން ތައްޔާރުވިއެވެ. ރަށުގެ މެދުތެރެއަށް ވާގޮތަށް ހުރި ބޮޑެތި ގަސްތަކުގެ ތެރޭގައި ކޭމްޕް ޖެހުމަށް އަހުމަދު ނިންމިއެވެ. ނަމަވެސް ޒައިދު ހުރީ އެކަމާ ދެކޮޅަށެވެ.

“އަހަރެމެން އަތިރިމައްޗާ ކައިރީގައި ތިބިއްޔާ މާ ރަނގަޅުވާނެހެން ހީވަނީ،” ޒައިދު ބުންޏެވެ.

“މިތަނަކީ ފޮޓޯ ނަގަން އެންމެ ރީތި ތަން. ބަލާބަލަ އެހެރަ އާސާރީ މިސްކިތުގެ ފާރުތައް،” އަހުމަދު އޭނާގެ ޓޯޗުން އަލިކޮށްލަމުން ދެއްކިއެވެ. ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން ފެންނަން ހުރި މިސްކިތުގެ ބައެއް ބައިތައް ފެންނަނީ ވަރަށް ބިރުވެރި ގޮތަކަށެވެ. ގަލުން ހަދާފައިވާ އެ ފާރުތަކުގައި ފެހި ޖަހާ، ބައެއް ދިމާދިމާލުން ރެނދުލާފައެވެ.

ކޭމްޕް ޖަހާ ނިމުނުއިރު ދަންވަރު ބާރަ ޖަހައިފިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ވަޔަށް ބަދަލެއް އައެވެ. ކުރިން ޖެހެމުން ދިޔަ ފިނި ރޯޅީގެ ބަދަލުގައި، ހޫނު ވައިރޯޅިތަކެއް ޖެހެމުން ދިޔައެވެ. އަދި އާދަޔާ ހިލާފު ވަހެއް ދުވަން ފެށިއެވެ. އެއީ ކުނިވެފައިވާ އެއްޗެއްގެ ވަސް ކަހަލަ ވަހެކެވެ.

“މިއީ ކޮން ވަހެއް؟” މާޔާ ނޭފަތުގައި އަތް އަޅަމުން އެހިއެވެ.

އަހުމަދު ހިނިތުންވެލިއެވެ. “މިއީ ހަމަ ގަސްތަކުން ދުވާ ވަހަކަށް ވާނީ. މާޔާ، މާ ބޮޑަށް ބިރުގަންނަނީ.”

އެވަގުތު، ދުރުން މީހަކު ހޭ އަޑު އިވުނެވެ. އެއީ ވަރަށް ތޫނު، އަދި ހިތް ހަލާކުވެގެންދާ ފަދަ ހީލުމެކެވެ. އެންމެން އެއްފަހަރާ ހިމޭންވިއެވެ. އެ އަޑު އައީ ރަށުގެ ދެކުނު ފަރާތުން، އެބުނާ ނިކަގަސް ހުރި ދިމާލުންނެވެ.

“އެއީ ކާކު؟” ޒައިދު މަޑުމަޑުން އެހިއެވެ.

އިބްރާހީމްފުޅު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އޭނާ ދޯނީގައި އޮންނަން ދިޔައީއެވެ. މިހާރު މި ރަށުގެ އެ އަނދިރިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ތިބީ ހަމައެކަނި މި ތިން ޒުވާނުންނެވެ.

 

އަހުމަދު އޭނާގެ ކެމެރާ ހިފައިގެން އަޑު އައި ދިމާލަށް ދާން ހިނގައިގަތެވެ. “އެއީ ކޮންމެވެސް މީހަކު އަހަރެމެން ބިރުގަންނަވަން ކުރާ ކަމެއް. އެއީ ކޮން ކަމެއްތޯ އަހަރެން މި ބަލަނީ.”

“އަހުމަދު! މަޑުކުރޭ! އިބްރާހީމްފުޅު ބުންޏެއްނު އެކަނި ނުދާށޭ،” ޒައިދު ގޮވާލިއެވެ. ނަމަވެސް އަހުމަދު އަޑެއް ނޭހިއެވެ. އޭނާ ވަދެގެން ދިޔައީ ބޯ ގަސްތަކުގެ ތެރެއަށެވެ.

ޒައިދުއާއި މާޔާ އެކަނިވިއެވެ. ކުއްލިއަކަށް އެމީހުންގެ ވަށައިގެން ހުރި ގަސްތަކުގެ ގޮފިތައް ތެޅެން ފެށިއެވެ. ވަޔެއް ނެތް ނަމަވެސް، ގަސްތައް ހަރަކާތް ކުރަނީއެވެ. ހީވަނީ ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް އެމީހުންގެ ވަށައިގެން ބުރުޖަހަނީ ހެންނެވެ.

“ޒައިދު، އަހަރެން ވަރަށް ބިރުގަނޭ،” މާޔާ ޒައިދުގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓާލިއެވެ.

އެވަގުތު އަހުމަދުގެ ހަޅޭކުގެ އަޑު މުޅި ރަށު ތެރޭގައި ގުގުމާލިއެވެ. އެއީ އިންސާނަކަށް ބިރުވެރިކަމުގެ އެންމެ އިންތިހާއަށް ދިޔުމުން ނެރެވޭނޭ ފަދަ ތޫނު އަޑެކެވެ. ޒައިދުއާއި މާޔާ އެކަކު އަނެކަކަށް ބަލާލުމަށްފަހު، އެއްވެސް ވިސްނުމަކާ ނުލައި އަޑު އައި ދިމާލަށް ދުއްވައިގަތެވެ.

ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން ދުވެފައި ދިޔައިރު، މޫނުގައި ގޮފިތައް އަޅައިގަނެ މަށައިގެން ދިޔަ ނަމަވެސް އެމީހުންނަށް އެކަމެއް އިހުސާސެއް ނުވެއެވެ. އެމީހުންނަށް ދެވުނީ ރަށުގެ މެދުގައި އޮތް ބޮޑު ހުސްބިމަކަށެވެ. އެތަނުގެ މެދުގައި ހުރީ އިބްރާހީމްފުޅު ބުނި ބޮޑު ނިކަގަހެވެ. އެ ގަހުގެ ބިޔަ ގޮފިތައް އުޑާ ދިމާލަށް އުފުލިފައި ހުރީ ބިރުވެރި ސޫރައެއް ފަދައިންނެވެ.

“އަހުމަދު! ކޮންތާކު ތިހުރީ؟” ޒައިދު ބާރަށް ގޮވާލިއެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ޓޯޗުގެ އަލި ނިކަގަހުގެ ބޯ ގޮފިތަކުގެ ތެރެއަށް ފަތުރާލިއެވެ.

ފެނުނު މަންޒަރަކުން ޒައިދުއާއި މާޔާގެ ފައިދަށުން ބިންގަނޑު ކަހައިލި ފަދައެވެ. އަހުމަދު އޮތީ ނިކަގަހުގެ ބިމަށް ފައިބާފައި ހުރި ބޮޑު އަޅޮލެއް ތެރޭގައި ތާށިވެފައެވެ. އޭނާގެ ކެމެރާ ބިމަށް ވެއްޓި ކުދިކުދިވެފައި އޮތްއިރު، އަހުމަދުގެ ދެލޯ ހުރީ ބޮޑުވެފައެވެ. އޭނާގެ އަނގަ ހުޅުވިފައި ހުރި ނަމަވެސް، އެއްވެސް އަޑެއް ބޭރެއް ނުވެއެވެ.

“އަހުމަދު!” ޒައިދު ދުވެފައި ގޮސް އަހުމަދުގެ ގައިގައި އަތްލިއެވެ. ނަމަވެސް އަހުމަދުގެ ހަށިގަނޑު އޮތީ ގަނޑުވެފައެވެ. އޭނާ އިޝާރާތް ކުރަމުން ދިޔައީ ނިކަގަހުގެ މަތީ ގޮފިތަކާ ދިމާލަށެވެ.

ޒައިދު މަޑުމަޑުން އިސްއުފުލާ ބަލާލިއެވެ. ގަހުގެ އެންމެ ބޯ ހިސާބުގައި، ދެފައި އެލުވާލައިގެން އިނީ އަންހެނެކެވެ. އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު ބިންމައްޗާ ހަމައަށް ފައިބާފައި އޮތްއިރު، ލައިގެން ހުރީ ބާވެ ކުލަ ފަނޑުވެފައިވާ ހުދު ހެދުމެކެވެ. އެ އަންހެންމީހާގެ މޫނު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ އިނީ ތިރިއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ.

“މާޔާ… ފަހަތަށް ޖެހޭ…” ޒައިދު މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.

ކުއްލިއަކަށް އެ އަންހެންމީހާ އޭނާގެ ބޯ ތިރިއަށް ލަނބައިލިއެވެ. އޭނާގެ ދެލޯ ހުރީ އަނގުރު އަލިފާން ފަދައިން ރަތްކުލައިގައެވެ. އޭނާގެ ތުންފަތް މަތީގައިވީ ބިރުވެރި ހިނިތުންވުމެކެވެ.

“އެއީ… އެއީ އިންސާނެއް ނޫން،” މާޔާގެ އަޑު ތުރުތުރުލަމުން ދިޔައެވެ.

އެވަގުތު، މުޅި މާހައުލުގައި އެހެން އަޑުތަކެއް އިވެން ފެށިއެވެ. ހީވަނީ އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކު ސިއްރުސިއްރުން ވާހަކަދައްކާ އަޑު އިވޭހެންނެވެ. އެއީ ދިވެހި ބަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދުވަހަކުވެސް އިވިފައި ނުވާ، ކަންފަތަށް އުނދަގޫވާ ފަދަ ބަހެކެވެ.

“ކަލޭމެން މިތަނަށް އައީ ކީއްކުރަން؟” ކުއްލިއަކަށް އިވުނު ބަރު އަޑަކާއެކު، ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން ނުކުތީ އިބްރާހީމްފުޅެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ސޫރަ މިހާރު ހުރީ ބަދަލުވެފައެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތީގައި ހުރީ ނަފުރަތާއި ރުޅިވެރިކަމެވެ.

“އިބްރާޙިމްފުޅުބޭ! ތިއީ ކޮން ކަމެއް؟ އަހުމަދަށް ކިހިނެއްވީ؟” ޒައިދު ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ.

“އަހަރެން އިންޒާރު ދިނިން. މިރެއަކީ ‘މަނާކުރެވިގެންވާ ރޭ’. މިރޭ މި ރަށުގެ ސާހިބުން ނުކުންނާނެ. އެމީހުން ބޭނުންވަނީ ގުރުބާނީއެއް،” އިބްރާހީމްފުޅު ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލިއެވެ. އެ ހިނިގަނޑުގައި ހުރީ އިންސާނިއްޔަތުކަމެއް ނެތް ފަދަ ރަހުމްކުޑަ ގޮތެކެވެ.

މާޔާއަށް ފަހަތަށް ޖެހެވެމުން ދިޔައެވެ. “ޒައިދު، އިބްރާހީމްފުޅު… އޭނާ އެއުޅެނީ އަހަރެމެން މިތަނަށް ގެނެސް ފަނާކޮށްލަން!”

ކުއްލިއަކަށް، ނިކަގަހުގެ ގޮފިތަކުގެ ތެރެއިން އެ އަންހެންމީހާ ތިރިއަށް ފުންމާލިއެވެ. އޭނާ ބިމުގައި ޖެހުނު އަޑެއް ނީވެއެވެ. އޭނާ ހަރަކާތް ކުރަމުން ދިޔައީ ވައިގެ ތެރޭގައި އޮޔާދާ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ. އޭނާ އަހުމަދާ ދިމާލަށް އަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އަހުމަދުގެ ހަށިގަނޑުން ދުންތަކެއް ނުކުންނަން ފެށިއެވެ. ހީވަނީ އޭނާގެ ފުރާނަ ދަމައިގަންނަނީ ހެންނެވެ.

“ނޫން!” ޒައިދު އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް ވަޅި ނެގިއެވެ. އޭނާ އެ ސޫރައަށް ހަމަލާދޭން އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް އިބްރާހީމްފުޅު ޒައިދުގެ އަތުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ. “މޮޔަނުވޭ! ކަލެއަކަށް އެމީހުންނަކާ ނުކުޅެވޭނެ. މިއީ މީގެ ސަތޭކަ އަހަރު ކުރިން ފެށިފައިވާ ކަމެއް. ކަލޭމެންނަކީ ހަމައެކަނި މި ސިލްސިލާގެ ބައެއް.”

މާޔާ ދުވެފައި ގޮސް އަހުމަދު ސަލާމަތް ކުރަން އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް އެވަގުތު އޭނާގެ ފަހަތުން އިތުރު ހިޔަނިތަކެއް ފާޅުވާން ފެށިއެވެ. އެއީ ކުރީގެ ޒަމާނުގެ ހެދުން އަޅައިގެން ތިބި މީހުންނެވެ. އެމީހުންގެ މޫނުތައް ހުރީ ކުނިވެ، މަސްތައް އެލިފައެވެ.

“ޒައިދު! ސަލާމަތްކުރޭ!” މާޔާ ރޮއިގަތެވެ.

ޒައިދު ހިތްވަރުކޮށްފައި އިބްރާހީމްފުޅު ކޮއްޕާލުމަށްފަހު މާޔާގެ ގާތަށް ދިޔައެވެ. “އަހަރެމެން ހަމަ މިހާރު މިތަނުން ފިލަން ޖެހޭނެ.!”

އެމީހުން އަހުމަދު ދޫކޮށްލާފައި އަތިރިމައްޗާ ދިމާލަށް ދުއްވައިގަތެވެ. ނަމަވެސް މަގު އޮތީ ބަދަލުވެފައެވެ. ކުރިން އައި މަގު މިހާރު ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ކޮންމެ ދިމާލަކަށް ބެލިޔަސް ފެންނަނީ ހަމައެކަނި ބޯ ޖަންގައްޔާއި، ބިރުވެރި ހިޔަނިތަކެވެ.

“މިއީ ނުރައްކާތެރި ރޫހާނީ ދަންތުރައެއް،” ޒައިދު ހުއްޓުނެވެ. “މި ރަށް އަމިއްލައަށް ބަދަލުވަނީ. އަހަރެމެންނަށް ދޯންޏާ ހަމައަކަށް ނުދެވޭނެ.”

އެވަގުތު އެމީހުންގެ ކުރިމައްޗަށް އެރީ އެ ބިރުވެރި އަންހެންމީހާއެވެ. އޭނާގެ ދިގު ނިޔަފަތިތަކުން ޒައިދުގެ ކޮނޑުގައި ލޭ ހިލުވާލިއެވެ. “ކަލޭމެންނަށް މި ރޭގެ ސުންޕާކަމުން ސަލާމަތެއް ނުވެވޭނެ،” އޭނާގެ އަޑު ޒައިދުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި ގުގުމާލިއެވެ.

ޒައިދުއަށް އިހުސާސްވީ އޭނާގެ ވަށައިގެންވާ ދުނިޔެ ބަދަލުވަމުންދާ ކަމެވެ. ގަސްތައް ގަބުރުތަކަށް ބަދަލުވެ، ބިންގަނޑުން ލޭ އޮހެން ފެށިއެވެ. މިއީ ހަގީގަތެއް ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ ބިރުވެރި ހުވަފެނެއް ހެއްޔެވެ؟

“މާޔާ… އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާ…” ޒައިދު ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ބަލާލިއިރު، މާޔާގެ ބަދަލުގައި އޭނާގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރީ އެ ބިރުވެރި ސޫރައެވެ. މާޔާ ފެންނާކަށް ނެތެވެ.

“ޒައިދު! އަހަރެން މިހިރީ މިތާ!” ދުރުން މާޔާގެ އަޑު އިވުނެވެ. ނަމަވެސް އެ އަޑު އަންނަނީ ކޮން ދިމާލަކުން ކަމެއް ނޭނގެއެވެ.

ޒައިދުއަށް އެނގުނީ އެންމެ ކަމެކެވެ. މި “މަނާކުރެވިގެންވާ ރޭ” ނިމުމުގެ ކުރިން، އޭނާއަށް މި ރަށުގެ ސިއްރު ހޯދަން ޖެހޭނެއެވެ. ނޫންނަމަ، އެމީހުންގެ ނަންތައްވެސް މި ރަށުގެ ބިރުވެރި ތާރީޚުގެ ތެރެއަށް ގެއްލިގެންދާނެއެވެ.

ޒައިދުގެ ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވެ، މުޅި މީހާ ދަލުން ފޯވިއެވެ. އޭނާގެ ވަށައިގެންވަނީ ކަނު އަނދިރިކަމެވެ. އަތުގައި އޮތް ޓޯޗުގެ އަލި މަޑުމަޑުން ފަނޑުވަމުން ގޮސް މުޅިން ނިވިއްޖެއެވެ.

“މާޔާ! އަހުމަދު!” އޭނާ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. ނަމަވެސް ޖަވާބެއްގެ ބަދަލުގައި އިވެނީ ގަސްތަކުގެ ފަތްތައް ހެލެމުންދާ އަޑާއި، ދުރުދުރަށް ފެތުރިފައިވާ މަކަރުވެރި ހިނިގަނޑެއްގެ އަޑެވެ.

ޒައިދު ކުޑަކަކޫ މައްޗަށް ތިރިވިއެވެ. އޭނާއަށް އިހުސާސްވަމުން ދިޔައީ ބިމުގެ އަޑިން ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް އޭނާގެ ފައިގައި ހިފާ ދަމަމުންދާ ކަމެވެ. ބިންގަނޑު މަޑުވެ، ކިސަޑުގަނޑަކަށް ބަދަލުވަމުން ދިޔަ ފަދައެވެ. އޭނާ ސަލާމަތްވާން މަސައްކަތް ކުރި ވަރަކަށް، އިތުރަށް އަޑިއަށް ދަނީއެވެ.

ކުއްލިއަކަށް، އޭނާގެ ލޮލުގައި އަލިކަމެއް އަޅައިގަތެވެ. އެއީ ކުރިން ފެނުނު އާސާރީ މިސްކިތުގެ ތެރެއިން އަންނަ ފަނޑު ރަން އަލިކަމެކެވެ. ޒައިދު ހިތްވަރުކޮށްފައި ބިންގަނޑުން ފައި ދަމައިގަނެ، އެ ދިމާލަށް ދުއްވައިގަތެވެ. އޭނާއަށް މިސްކިތުގެ ދޮރުމައްޗަށް ފޯރުނުއިރު، މުޅި މީހާ ހުރީ ވަރުބަލިވެފައެވެ.

މިސްކިތުގެ އެތެރޭގައި ހުރީ ހިމޭންކަމެވެ. ބޭރުގައި އިވޭ ބިރުވެރި އަޑުތައް އެތަނަށް އިވޭނީ ވަރަށް މަޑުންނެވެ. މިސްކިތުގެ މެދުގައި ހުރި ގަލެއްގެ މަތީގައި ބާވެފައިވާ ފޮތެއް އޮތެވެ. އެއީ އަތުން ލިޔެފައިވާ ދުވަސްވީ ލިޔުމެކެވެ. ޒައިދު މަޑުމަޑުން އެ ފޮތް ހުޅުވާލިއެވެ.

ލިޔުމުގައި ވަނީ:
“މި ރަށަކީ ހަމައެކަނި ފަސްގަނޑެއް ނޫނެވެ. މިއީ ހައްޔަރުކުރެވިފައިވާ ފުރާނަތަކެއްގެ ޖަލެކެވެ. ކޮންމެ ސަތޭކަ އަހަރަކުން އެއްފަހަރު، ‘މަނާކުރެވިގެންވާ ރޭ’ އަންނަހުށީ، މި ޖަލުގެ ދޮރުތައް ހުޅުވައި، އާ ފުރާނަތަކެއް މިތަނަށް ވެއްދުމަށެވެ. މީގެ ސާހިބަކީ ‘ދުންފުރި ރާޖާ’ އެވެ. އޭނާގެ ހިތް ހަމަޖެއްސޭނީ ތިން ފުރާނައަކުންނެވެ. އެކަކު ބިރުގަންނަވައިގެން، އަނެކަކު އޮޅުވާލައިގެން، އަދި ތިންވަނަ މީހާ އަމިއްލައަށް ގުރުބާންވެގެންނެވެ.”

ޒައިދުގެ ބޮލަށް އެނބުރުން އެރިއެވެ. އަހުމަދު ހުރީ ބިރުން ހަލާކުވެފައެވެ. މާޔާއަށް ވީގޮތެއް ނޭނގެއެވެ. މާޔާއަށް އޮޅުވާލީ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ އޭނާ މިހާރު ހުރީ އެމީހުންގެ އަތްދަށުގައެއް ހެއްޔެވެ؟

“ޒައިދު… އެހީވޭ…” އިވުނީ މާޔާގެ އަޑެވެ. އެ އަޑު އައީ މިސްކިތުގެ އަޑީގައިވާ ވަޅަކުންނެވެ.

ޒައިދު ދުވެފައި ގޮސް ވަޅަށް ބަލާލިއެވެ. ވަޅުގެ ފުލުގައި މާޔާ އިނީ ރޮއިރޮއިއެވެ. “ޒައިދު، އަހަރެން މިތަނުން ނެރެދީ. އަހަރެންގެ ފައިގައި ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް އޮޅިފައި އެބައޮތް.”

ޒައިދު ވަޅަށް ފޭބުމަށް ތައްޔާރުވިއެވެ. ނަމަވެސް އެވަގުތު އޭނާގެ ހަނދާނަށް އައީ ފޮތުގައިވާ ލިޔުމެވެ. ‘އަނެކަކު އޮޅުވާލައިގެން‘.

“މާޔާ، ކަލޭގެ އަތުގައި އަހަރެން ދިން އަނގޮޓި އެބައޮތްތަ؟” ޒައިދު ކުއްލިއަކަށް ސުވާލުކުރިއެވެ.

ވަޅުތެރޭގައި ހުރި ސޫރަ ހިމޭންވިއެވެ. ދެން އިވުނީ އިންސާނަކަށް ނުނެރެވޭނެ ފަދަ ބަރު، ބިރުވެރި އަޑެކެވެ. “ކަލޭ ވަރަށް ވިސްނުންތޫނު…”

— ނުނިމޭ —