ހިމަލަޔާ ފަރުބަދަތަކުން ބިޔަ ގަނޑުފެނާއި ހިލަތައް ފޭބުމުގެ ސަބަބުން ޅެންޑޭ ކޯރަށް އައި ބޮޑު ރާޅަކާއެކު، ނޭޕާލާއި ޓިބެޓް ގުޅޭ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުގެ ރަށްތަކަށް ފެންބޮޑުވެ، ފޫނުބެއްދޭ ފަދަ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިއްޖެއެވެ. މި ހާދިސާގައި ކޯރުގެ އޮއިވަރާއެކު ގިނަ އަދަދެއްގެ ހިލަޔާއި، ގަނޑުފެނާއި އަދި މަޑު ކިސަޑުތައް ވަނީ އޮހިގެން ގޮސްފައެވެ.
އޯގަސްޓް 26 ވަނަ ދުވަހު ނޭޕާލާއި ޗައިނާ ގުޅޭ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުން ފެށުނު މި ފެންބޮޑުވުމުގެ އަސަރު ރަސުވާ އާއި އެއާ އިންވެގެންވާ ސަރަހައްދުތަކަށް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކޮށްފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެދޮރާއި، މަގުތަކާއި، ފާލަންތަކުގެ އިތުރުން އާންމު ޚިދުމަތްތައް ދޭ ތަންތަނަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ. ބޮޓެކޯޝީ އަދި ތުރިޝޫލީ ކޯރުގެ ނިޒާމަށް މިކަމުގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކޮށްފައިވާއިރު، ބައެއް ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން އެންމެ 30 މިނެޓުގެ ތެރޭގައި ތުރިޝޫލީ ކޯރުގެ ފެންގަނޑު ވަނީ ނުވަ މީޓަރަށް އުފުލިފައެވެ.
އާންމުވެފައިވާ ވީޑިއޯތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، ކިސަޑާއި ކުނިބުނި އެކުލެވޭ ބިޔަ ފެންގަނޑު ވަރަށް ބާރުމިނުގައި އައިސް ކޯރުގެ އައްސޭރީގައިވާ އަވަށްތަކަށް އަރައި، ފާލަންތަކާއި އުޅަނދުފަހަރުގެ އިތުރުން އިމާރާތްތައް ވަނީ ސުންނާފަތިކޮށްލާފައެވެ. ޗައިނާ ފަޅިން ފެންނަ މަންޒަރުތަކުން ވެސް ފެންގަނޑު އަރައިގަތުމާއެކު މީހުން ސަލާމަތްވާން ދުވާ މަންޒަރުތައް ފެނެއެވެ.
އޭބީސީ ނިއުސްއިން އޯގަސްޓް 27 ގައި ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުން، މި ހާދިސާގައި މިހާތަނަށް މަދުވެގެން 359 މީހުން މަރުވެފައިވާއިރު، 1،500 އެއްހާ މީހުން ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. ނަމަވެސް، މީހުން ސަލާމަތްކުރާ ޓީމުތަކަށް އެކަހެރި ސަރަހައްދުތަކަށް ދެވޭވަރަކުން މި އަދަދުތައް ބަދަލުވަމުންދާނެ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. ކައިލާޝް މަންސަރޯވަރު މަގުން ދަތުރުކުރި އެތައް ސަތޭކަ ފަތުރުވެރިންނާއި ޒިޔާރަތްތެރިން ވެސް މި ހާދިސާގައި ތާށިވެފައިވާ ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ.
މަގުތަކާއި ފާލަންތަކަށް ލިބިފައިވާ ގެއްލުންތަކާއި، މުވާސަލާތީ ޚިދުމަތްތައް މެދުކެނޑުމުގެ އިތުރުން ހިމަލަޔާގެ އުނދަގޫ ބިންތަކުގެ ސަބަބުން މީހުން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް ވަނީ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ. ނޭޕާލް ސަރުކާރުން ދަނީ ސިފައިންނާއި، ހެލިކޮޕްޓަރާއި، ޑްރޯން އަދި ޚާއްސަ ޓީމުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ދިރިތިބި މީހުންނާއި ގެއްލިފައިވާ މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން މާހިރުން ދަނީ ހިމަލަޔާގެ ގަނޑުފެންތަކުގެ ރައްކާތެރިކަމާމެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. ދުނިޔޭގެ ހޫނުމިން މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ގަނޑުފެންތައް ވިރުން އަވަސްވެ، ފަރުބަދަތައް ކަނޑައިގެން ދިއުމާއި ކުއްލި ފެންބޮޑުވުންތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާކަން އެފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ. ޔޫއެސް ޖިއޮލޮޖިކަލް ސާވޭއިން ހާމަކުރި ގޮތުގައި، މި ހާދިސާގެ ކުރިން ރެކޯޑުކުރެވުނު ސިގްނަލްތަކަކީ ބިންހެލުމެއްގެ ސަބަބުން އައި ސިގްނަލްތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ ފަރުބަދައިން ބޮޑު ބައެއް ކަނޑައިގެން ފޭބުމުގެ ސަބަބުން އުފެދުނު ބާނީތަކެކެވެ.
މީހުން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު، ގެއްލިފައިވާ އާއިލާގެ މެންބަރުންގެ ޚަބަރެއް ލިބޭތޯ ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ އިންތިޒާރު ކުރަމުންނެވެ. ހަމައެއާއެކު، ކޯރުތަކުގެ ފެންގަނޑު އިތުރަށް އުފުލިދާނެތީ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ދަނީ ހާލަތު ބަލަމުންނެވެ. މި ހިތާމަވެރި ހާދިސާއިން އަނެއްކާވެސް ހާމަވެގެން މިދިޔައީ، މޫސުމީ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ހިމަލަޔާ ސަރަހައްދުގެ ރަށްތަކަށް އޮތް ނުރައްކާ އިތުރުވަމުންދާ މިންވަރެވެ.
